Triết lý "Lấy đoản binh thắng trường quy" trong nghệ thuật dùng binh

Một trong những đóng góp lý luận quân sự kiệt xuất của Trần Hưng Đạo là triết lý "lấy đoản binh thắng trường quy" (lấy vũ khí ngắn, gọn thắng vũ khí dài, kỵ binh mạnh). Đối đầu với quân Nguyên - Mông vốn có thế mạnh vượt trội về kỵ binh tinh nhuệ và vũ khí hạng nặng, ông không chọn lối đánh vạn năng, trực diện khi địch đang sung sức. Thay vào đó, ông thực hiện chiến thuật "vườn không nhà trống", chủ động rút lui để tiêu hao sinh lực, bào mòn sức chiến đấu và cắt đứt đường cung ứng lương thảo của địch. Khi quân địch mệt mỏi, hoang mang vì thiếu ăn và thời tiết khắc nghiệt, ông mới tập trung lực lượng giáng những đòn quyết định. Triết lý dùng binh của ông coi trọng tính linh hoạt, biết mình biết ta, tận dụng tối đa lợi thế địa hình đầm lầy, sông rạch của Đại Việt để vô hiệu hóa sức mạnh của giặc. Tư tưởng này đã trở thành kim chỉ nam cho nghệ thuật chiến tranh nhân dân xuyên suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước.