Triệu Quang Phục - cuộc kháng chiến trong đầm Dạ Trạch
Nguyễn Thị Anh Thư
Sau khi Lý Nam Đế thất bại trong cuộc chiến chống quân Lương, cuộc kháng chiến vẫn chưa kết thúc.
Người tiếp tục lãnh đạo lực lượng kháng chiến là Triệu Quang Phục, một tướng của Lý Nam Đế.
Triệu Quang Phục nhận thấy quân Lương có lực lượng mạnh hơn nên không lựa chọn cách đối đầu trực tiếp. Ông đưa quân về vùng Dạ Trạch, một khu vực đầm lầy rộng lớn ở phía Bắc nước ta, nay thuộc địa phận tỉnh Hưng Yên.
Dạ Trạch có địa hình đặc biệt: nhiều sông ngòi, lau sậy và những vùng nước lầy lội, rất khó đi lại. Đây là điều kiện thuận lợi để nghĩa quân ẩn náu và tổ chức đánh bất ngờ.
Triệu Quang Phục cho xây dựng căn cứ trong đầm. Nghĩa quân ban ngày ẩn mình, tích trữ lương thực và luyện tập; ban đêm dùng thuyền nhỏ bí mật ra ngoài tập kích các đồn trại và đoàn vận chuyển của quân Lương, sau đó nhanh chóng rút về căn cứ.
Cách đánh này khiến quân Lương rất khó đối phó. Quân địch dù đông nhưng không thể phát huy hết sức mạnh trong địa hình đầm lầy.
Trong truyền thuyết và sử liệu, Triệu Quang Phục thường được nhắc đến với hình ảnh cưỡi thuyền độc mộc, đội mũ đâu mâu, cầm vũ khí từ trong đêm đánh quân Lương. Vì thường xuyên xuất hiện bất ngờ rồi biến mất giữa vùng đầm lầy, ông được gọi là Dạ Trạch Vương.
Cuộc chiến kéo dài. Quân Lương nhiều lần tìm cách tiêu diệt nghĩa quân nhưng không thành công.
Cuối cùng, tình hình chính trị ở Trung Quốc có biến động, nhà Lương suy yếu. Triệu Quang Phục tận dụng thời cơ phản công.
Đến khoảng năm 550, ông đánh bại lực lượng của nhà Lương và giành quyền kiểm soát phần lớn Giao Châu.
Triệu Quang Phục tiếp tục duy trì chính quyền của nước Vạn Xuân.
Tuy nhiên, sau đó trong nội bộ lực lượng Vạn Xuân xảy ra tranh chấp. Lý Phật Tử, một người thuộc họ Lý, đưa quân chống lại Triệu Quang Phục. Hai bên giao chiến và cuối cùng Lý Phật Tử giành quyền kiểm soát đất nước.
Năm 602, nhà Tùy đưa quân sang xâm lược. Lý Phật Tử đầu hàng, nước Vạn Xuân mất quyền tự chủ.
Dù vậy, cuộc kháng chiến của Triệu Quang Phục vẫn là một dấu mốc quan trọng. Ông đã chứng minh rằng trong điều kiện lực lượng yếu hơn, việc tận dụng địa hình, đánh lâu dài và tổ chức những cuộc tập kích bất ngờ có thể tạo ra lợi thế trước một đội quân mạnh hơn.
