Triệu Quang Phục – Dạ Trạch Vương
Ông chọn vùng đầm lầy Dạ Trạch làm căn cứ, dùng chiến thuật du kích để đánh địch. Ban ngày ẩn náu, ban đêm tập kích, khiến quân xâm lược khiếp sợ. Cuối cùng, ông giành lại quyền kiểm soát đất nước.
Triệu Quang Phục (?-571), còn gọi là Dạ Trạch Vương hay Triệu Việt Vương, là vị vua và anh hùng dân tộc Việt Nam thế kỷ VI. Ông kế tục sự nghiệp của Lý Nam Đế, lãnh đạo nhân dân kháng chiến chống quân xâm lược nhà Lương, bảo vệ nền độc lập của nước Vạn Xuân.
Sự nghiệp và kháng chiến chống Lương
Con trai của Thái phó Triệu Túc, Triệu Quang Phục quê ở huyện Chu Diên (nay thuộc Hưng Yên). Sau khi Lý Bí thất thế năm 546, ông được giao quyền chỉ huy nghĩa quân. Nắm rõ địa hình vùng đồng bằng sông Hồng, ông rút về đầm Dạ Trạch (Khoái Châu) lập căn cứ kháng chiến.
Tại đây, ông áp dụng chiến thuật du kích độc đáo: ban ngày ẩn mình không để lộ khói lửa, ban đêm dùng thuyền độc mộc tập kích doanh trại địch, cướp lương thực, tiêu hao sinh lực quân Lương. Cuộc chiến kéo dài nhiều năm, đến 550, lợi dụng loạn Hầu Cảnh trong triều Lương, ông phản công, đánh bại tướng Dương Sàn, giành lại kinh đô Long Biên và khôi phục độc lập. Ông lên ngôi xưng là Triệu Việt Vương .
Trị vì và kết cục
Sau khi đất nước yên bình, Triệu Việt Vương tiếp tục kiến thiết nước Vạn Xuân. Tuy nhiên, đến năm 557, Lý Phật Tử — họ hàng Lý Nam Đế — đem quân giao chiến, hai bên giảng hòa và chia địa giới, lại kết thông gia qua cuộc hôn phối giữa con trai Lý (Nhã Lang) và con gái Triệu (Cảo Nương). Năm 571, Lý Phật Tử phản bội, đánh úp, Triệu Việt Vương thất bại và tự vẫn tại cửa biển Đại Nha (nay thuộc vùng Nam Định – Ninh Bình) .
Di sản và tôn thờ
Triệu Quang Phục được tôn là vị vua kiệt xuất, người đầu tiên trong lịch sử Việt Nam áp dụng chiến tranh du kích quy mô lớn. Ông được thờ ở nhiều địa phương, đặc biệt tại đền Dạ Trạch (Khoái Châu) cùng với thần Chử Đồng Tử. Các triều đại sau phong ông nhiều mỹ hiệu như Minh Đạo Hoàng Đế, Thánh Liệt Thần Vũ
