Triệu Quang Phục – Lãnh đạo kháng chiến chống Lương
Triệu Quang Phục (524–571), sau khi lên ngôi lấy hiệu Triệu Việt Vương, là một vị vua và danh tướng của nước Vạn Xuân trong thế kỷ VI. Ông nổi tiếng vì lãnh đạo cuộc kháng chiến chống nhà Lương, duy trì nền tự chủ của Vạn Xuân sau thời Lý Nam Đế và được xem là một trong những người tiên phong vận dụng chiến thuật du kích trong lịch sử quân sự Việt Nam.
Sự nghiệp và con đường lên ngôi
Triệu Quang Phục là con của Triệu Túc, một tướng dưới quyền Lý Nam Đế. Khi quân nhà Lương phản công, ông được giao chỉ huy lực lượng kháng chiến sau khi Lý Nam Đế phải rút lui. Sau khi Lý Thiên Bảo qua đời năm 555, Triệu Quang Phục trở thành người đứng đầu Vạn Xuân và xưng hiệu Triệu Việt Vương, tiếp tục sự nghiệp bảo vệ nền độc lập.
Chiến thuật tại Dạ Trạch
Điểm nổi bật trong sự nghiệp quân sự của ông là xây dựng căn cứ ở vùng Dạ Trạch (nay thuộc Hưng Yên), một khu đầm lầy rộng lớn, khó tiếp cận. Tận dụng địa hình sông nước, quân của ông ẩn quân ban ngày, tập kích ban đêm, làm tiêu hao lực lượng đối phương trong thời gian dài. Chiến lược này thường được xem là một trong những ví dụ sớm về chiến tranh du kích trong lịch sử Việt Nam.
Cuộc nội chiến và kết cục
Sau khi đánh lui quân Lương, Triệu Việt Vương phải đối mặt với tranh chấp quyền lực cùng Lý Phật Tử. Hai bên từng hòa hoãn bằng cách phân chia khu vực cai quản, nhưng đến năm 571, Lý Phật Tử phá vỡ thỏa thuận và tấn công. Triệu Quang Phục thất bại, rút lui và qua đời trong năm đó, chấm dứt triều đại của mình.
Di sản
Triệu Quang Phục được ghi nhớ như một biểu tượng của tinh thần kháng chiến và nghệ thuật quân sự dựa trên địa hình tự nhiên. Nhiều đền thờ, di tích và truyền thuyết dân gian ở Hưng Yên cùng các địa phương khác gắn với tên tuổi của ông, đặc biệt là khu vực Dạ Trạch, nơi trở thành biểu tượng cho chiến lược "lấy yếu chống mạnh" trong lịch sử Việt Nam.
