Triệu Thị Trinh (Bà Triệu) và cuộc khởi nghĩa năm 248

Giữa thế kỷ thứ III, nước ta tiếp tục rơi vào ách cai trị khắc nghiệt của nhà Ngô phương Đông. Người dân Giao Châu chịu đủ mọi thứ thuế khóa nặng nề, sưu cao dịch nặng và những chính sách đồng hóa dã man. Tại vùng núi vùng Quan Sơn (Thanh Hóa ngày nay), xuất hiện một người con gái kỳ tài có lòng ái quốc vô bờ bến là Triệu Thị Trinh (thường gọi là Bà Triệu). Cùng với người anh trai Triệu Quốc Đạt, bà đã nung nấu ý chí đánh đuổi giặc ngoại xâm để giải phóng đồng bào khỏi cảnh lầm than.

Bà Triệu có sức khỏe phi thường, võ nghệ cao cường và một khí phách hiên ngang khác thường. Khi bước vào tuổi trưởng thành, trước lời khuyên nên lập gia đình như những người phụ nữ bình thường khác, bà đã dõng dạc thốt lên câu nói nổi tiếng ngàn đời: "Tôi muốn cưỡi cơn gió mạnh, đạp luồng sóng dữ, chém cá kình ở biển Đông, quét sạch bờ cõi để cứu dân ra khỏi chốn đắm đuối, chứ tôi không bắt chước người đời cúi đầu khom lưng làm tì thiếp người ta!". Khí phách hào hùng ấy đã truyền ngọn lửa yêu nước mãnh liệt đến hàng ngàn người dân khắp vùng.

Năm 248, Bà Triệu phất cờ khởi nghĩa từ căn cứ núi Nưa. Mỗi khi xuất trận, bà mặc áo giáp vàng, đi guốc ngà, cài trâm hoa vàng, cưỡi voi trắng một ngà trông oai phong lẫm liệt như một vị nữ thần chiến trận, khiến quân giặc mỗi lần chạm trán đều run sợ bạt vía. Nghĩa quân dưới sự chỉ huy của bà đã đánh cho nhà Ngô phải bao phen khiếp vía, phá hủy nhiều đồn lũy lớn.

Nhà Ngô bèn cắt cử viên danh tướng sừng sỏ là Lục Dận đem theo hàng vạn quân tinh nhuệ sang đàn áp. Do chênh lệch lực lượng quá lớn và đối mặt với chiến thuật mưu mô của giặc, nghĩa quân dần rơi vào thế bất lợi. Dù cuộc khởi nghĩa không thành công và Bà Triệu đã lẫm liệt tuất tiết trên núi Tùng ở tuổi 23, nhưng hình ảnh vị nữ tướng áo giáp vàng cưỡi voi chiến vẫn mãi là một tượng đài bất tử về lòng dũng cảm, khát vọng tự do của người Việt Nam.