TRIỆU VĂN BÁO – NGƯỜI LÍNH LẤY THÂN MÌNH NỐI MẠCH THÔNG TIN

Giữa chiến trường Bắc Ninh năm 1952, tiếng đại bác dội xuống trận địa. Đường dây điện thoại nối đơn vị chiến đấu với sở chỉ huy liên tục bị pháo địch đánh đứt.

Một lần.

Hai lần.

Ba lần.

Người chiến sĩ thông tin Triệu Văn Báo liên tục lao ra giữa làn đạn để nối lại đường dây.

Đến lần thứ tư, tình thế trở nên đặc biệt nguy cấp. Bộ đội đã tiến sâu vào trận địa nhưng bị một lô cốt chặn lại. Muốn tiếp tục tiến công, đơn vị phải khẩn cấp liên lạc về phía sau, yêu cầu đưa bộc phá lên.

Đường dây lại đứt.

Không còn thời gian.

Triệu Văn Báo đưa ra một quyết định phi thường: dùng chính cơ thể mình để nối đường dây thông tin.

Từ cậu bé liên lạc 16 tuổi

Triệu Văn Báo sinh năm 1932, người dân tộc Tày, quê xã Chí Viễn, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng.

Ông lớn lên trong một gia đình bần nông nghèo khó. Những năm tháng tuổi thơ cũng là lúc quê hương Cao Bằng chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của phong trào cách mạng.

Năm 1948, khi mới 16 tuổi, Triệu Văn Báo tình nguyện làm liên lạc cho chính quyền Việt Minh xã Chí Viễn.

Các cơ quan khi ấy phải bố trí phân tán để bảo đảm bí mật, có nơi cách nhau khoảng 7km. Suốt ba tháng, bất kể ngày hay đêm, mưa hay nắng, người thiếu niên ấy vẫn đều đặn chuyển công văn và những mệnh lệnh hỏa tốc.

Cũng trong năm 1948, ông được tuyển vào Công an tỉnh, tham gia cùng dân quân phá cầu, cắt đường dây điện thoại, gây trở ngại cho hoạt động của đối phương.

Tháng 1-1950, khi mới 18 tuổi, Triệu Văn Báo tình nguyện nhập ngũ và trở thành chiến sĩ thông tin.

Nếu người lính bộ binh cần súng để chiến đấu thì đối với người lính thông tin, đường dây liên lạc chính là một thứ vũ khí.

Bởi đường dây bị cắt, mệnh lệnh không tới được đơn vị.

Mệnh lệnh không tới, cả trận đánh có thể bị ảnh hưởng.

Triệu Văn Báo hiểu rất rõ điều đó.

“Nối bằng người!”

Năm 1952, đơn vị tiến công đồn La Ri Ve ở Bắc Ninh. Triệu Văn Báo làm tổ trưởng, phụ trách đường dây liên lạc giữa đại đội chiến đấu và tiểu đoàn.

Trận đánh bắt đầu.

Khi mệnh lệnh nổ súng được truyền xuống, đại đội trưởng vừa nhận thông tin thì trúng đạn hy sinh.

Giờ tiến công đã tới.

Không thể để đội hình chậm lại, Triệu Văn Báo lập tức hô lệnh phát hỏa, bảo đảm các lực lượng cùng bước vào chiến đấu.

Pháo địch sau đó bắn dữ dội vào đội hình quân ta.

Đường dây điện thoại bị đứt.

Triệu Văn Báo lao ra nối lại.

Đường dây tiếp tục bị phá.

Anh lại lao ra.

Ba lần liên tiếp, người lính thông tin chạy dưới hỏa lực để duy trì liên lạc.

Đến lần thứ tư, tình hình trở nên khẩn cấp hơn bao giờ hết.

Bộ đội đã tiến vào bên trong nhưng bị hỏa lực từ một lô cốt chặn lại. Thương vong xuất hiện. Muốn mở đường, đơn vị phải lập tức gọi phía sau đưa bộc phá lên.

Nhưng đường dây đã đứt.

Triệu Văn Báo tìm đến hai đầu dây.

Trong khoảnh khắc ấy, người chiến sĩ trẻ đã làm một việc đặc biệt:

Anh cắn hai đầu dây, dùng cơ thể mình làm điểm nối để đường dây thông tin hoạt động trở lại.

Tín hiệu được truyền đi.

Yêu cầu đưa bộc phá lên tới tuyến sau.

Ít lâu sau, một tiếng nổ lớn vang lên.

Lô cốt bị đánh sập.

Bộ đội xông lên chiếm lĩnh trận địa.

Còn Triệu Văn Báo?

Anh đã ngất đi.

Khi tỉnh lại, đơn vị đã làm chủ đồn La Ri Ve.

Bảy lần vượt qua làn đạn

Cũng trong năm 1952, tại trận Cầu Ngà, Bắc Ninh, đơn vị Triệu Văn Báo được giao nhiệm vụ chặn lực lượng tiếp viện.

Nhưng trước giờ chiến đấu, đại đội còn thiếu khoảng 500m dây điện thoại mới có thể nối tới sở chỉ huy tiểu đoàn.

Không có đủ dây, mệnh lệnh phải được chuyển bằng người.

Triệu Văn Báo nhận nhiệm vụ.

Ông bảy lần vượt qua khu vực bị pháo địch khống chế để chuyển lệnh giữa chỉ huy và đơn vị chiến đấu.

Có lần hỏa lực quá dữ dội, ông phải lăn người từ đỉnh đồi xuống rãnh nước dưới chân đồi rồi tiếp tục đưa mệnh lệnh đến nơi.

Mỗi lần đi là một lần đối mặt với nguy hiểm.

Nhưng đường liên lạc vẫn được giữ vững.

Chiếc máy thông tin trên lưng giữa đầm lầy

Trong một trận đánh đoàn xe vận tải ở Hải Dương, tình thế lại đặt Triệu Văn Báo trước thử thách khác.

Hai trung đội phía sau chưa tới được vị trí tập kết thì bị phát hiện. Đối phương lập tức bắn phá dữ dội.

Phía trước lại là một đoạn đầm lầy.

Đơn vị cần thông tin để chỉ huy trận đánh ngay lập tức.

Triệu Văn Báo đặt máy thông tin lên lưng rồi bò trên mặt đầm lầy, tìm cách đưa thiết bị vào vị trí cần thiết.

Đường liên lạc được thiết lập.

Mệnh lệnh được truyền đi.

Các đơn vị nhanh chóng vận động chiếm lĩnh trận địa và trận đánh được triển khai kịp thời.

Đến khi trận chiến sắp kết thúc, đại đội trưởng bị thương nặng.

Triệu Văn Báo không bỏ người chỉ huy lại phía sau. Ông cùng hai chiến sĩ đặt đại đội trưởng lên lưng rồi trườn qua bãi lầy, đưa đồng đội ra khỏi trận địa an toàn.

Từ người lính thông tin đến Đại tá

Những chiến công của Triệu Văn Báo không chỉ được tạo nên bởi lòng dũng cảm. Ở ông còn có tinh thần kỷ luật, tình thương đồng đội và ý thức rằng thông tin phải được giữ thông suốt bằng mọi giá.

Tháng 5-1952, ông được vinh danh là Chiến sĩ thi đua toàn quốc.

Ngày 7-5-1956, khi đang là Đại đội phó thông tin, Sư đoàn 316, Triệu Văn Báo được Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Sau này, ông tiếp tục trưởng thành trong quân đội, từng đảm nhiệm nhiều cương vị như Tiểu đoàn trưởng, Tham mưu phó Trung đoàn 304B, Trung đoàn phó Trung đoàn 246, Hiệu trưởng Trường Quân sự tỉnh Bắc Thái, Sư đoàn trưởng Sư đoàn 353 Quân khu 1 với quân hàm Đại tá và Hiệu phó Trường Quân chính Quân khu 1.

Ông được trao tặng nhiều phần thưởng, trong đó có Huân chương Chiến công hạng Nhất, Huân chương Chiến công hạng Nhì, Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất, Huân chương Quân kỳ Quyết thắng cùng nhiều danh hiệu khác.

Nhưng giữa những phần thưởng ấy, câu chuyện đặc biệt nhất về Triệu Văn Báo có lẽ vẫn là khoảnh khắc của người chiến sĩ thông tin trẻ tuổi giữa trận La Ri Ve năm 1952.

Khi đường dây bị đứt và đồng đội phía trước đang chờ bộc phá, ông đã không chờ một giải pháp khác.

Triệu Văn Báo dùng chính cơ thể mình để nối lại đường dây.

Một đầu dây.

Rồi đầu dây còn lại.

Mệnh lệnh vượt qua chiến trường.

Bộc phá được đưa lên.

Lô cốt bị đánh sập.

Và người chiến sĩ thông tin ngất đi khi nhiệm vụ của mình đã hoàn thành.

Bởi trên chiến trường, có những sợi dây rất nhỏ nhưng lại mang trên mình sinh mệnh của cả một đơn vị. Và có những người lính sẵn sàng lấy chính thân mình để giữ cho sợi dây ấy không bao giờ bị đứt.