Trịnh Đình Bầm và chiếc xe cút kít – Từ bàn thờ gia tiên đến chiến trường Điện Biên

Trong những ngày chuẩn bị cho chiến dịch Điện Biên Phủ, khi hậu phương Thanh Hóa dốc sức người, sức của chi viện cho tiền tuyến, người nông dân Trịnh Đình Bầm ở xã Định Liên, huyện Yên Định đã nghĩ ra một cách đặc biệt để vận chuyển lương thực, góp sức cho những chuyến hàng hướng về Điện Biên.

Khi ấy, dù đã có vợ con, ông Bầm vẫn tình nguyện tham gia đoàn dân công vận chuyển lương thực lên chiến trường. Nhà nghèo, không có xe đạp, ông nghĩ nếu chỉ gánh bằng quang thì mỗi chuyến cũng chẳng chở được bao nhiêu. Vậy là ông tìm cách tự làm một chiếc xe đẩy bằng gỗ, tận dụng những mảnh gỗ, tấm ván sẵn có trong nhà. Đến khi làm bánh xe, ông lại thiếu một mảnh gỗ nhỏ. Tìm khắp nhà không còn vật liệu phù hợp, ông nhìn lên bàn thờ gia tiên và nảy ra ý định lấy một phần ván bàn thờ để làm bánh xe. Sau khi bàn bạc với cha mẹ, ông thắp hương xin phép gia tiên rồi mới sử dụng phần ván ấy.

Từ những vật liệu đơn sơ, chiếc xe cút kít dần thành hình. Xe dài hơn 2m, càng xe bằng gỗ, hai chân chống bằng tre. Bánh xe được ghép từ ba mảnh gỗ khác nhau, trong đó có một mảnh lấy từ bàn thờ gia tiên. Với chiếc xe tự chế ấy, ông Bầm có thêm một phương tiện để chở được nhiều lương thực hơn trên những chặng đường gian khó.

Chiếc xe được ông sử dụng trên tuyến đường từ kho lương Sánh - Lược, huyện Thọ Xuân, đến Phố Cống - Trạm Luồng, huyện Ngọc Lặc. Tuyến đường dài hơn 20km, có nhiều dốc và đèo núi. Trong khoảng 4 tháng, trung bình cứ 3 ngày ông lại thực hiện một chuyến vận chuyển. Với chiếc xe cút kít tự chế, ông vượt qua những đoạn đường khó khăn, đưa lương thực phục vụ chiến trường Điện Biên Phủ. Theo thống kê của cơ quan chức năng sau này, ông Trịnh Đình Bầm đã vận chuyển khoảng 12.000kg lương thực phục vụ cho chiến dịch.

Câu chuyện về chiếc xe cút kít được làm từ những vật liệu giản dị trong gia đình cho thấy sự sáng tạo của người dân nơi hậu phương và tinh thần sẵn sàng góp sức cho tiền tuyến trong những năm kháng chiến. Từ hoàn cảnh thiếu thốn, ông Bầm đã tự tìm cách khắc phục để có thể đóng góp nhiều hơn cho chiến trường. Ngày nay, chiếc xe cút kít nguyên bản của ông Trịnh Đình Bầm được trưng bày tại Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên như một hiện vật gắn với câu chuyện về những người dân bình dị đã góp sức cho chiến dịch Điện Biên Phủ.