Trịnh Đình Cửu – Người đại biểu sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam

Trịnh Đình Cửu sinh năm 1906 tại làng Định Công Hạ, huyện Thanh Trì, tỉnh Hà Đông, nay thuộc thành phố Hà Nội. Gia đình có truyền thống yêu nước; thân phụ từng làm quan trong chế độ Pháp thuộc nhưng sau đó bỏ quan trường và mở lớp dạy học, còn gia đình dồn mọi điều kiện để các con ăn học. Khi theo học Trường Bưởi ở Hà Nội, ông cùng các bạn học đã sớm nảy sinh ý chí cách mạng, tham gia các hoạt động của phong trào yêu nước đương thời.

Năm 1927, ông bí mật sang Trung Quốc tham dự lớp huấn luyện lý luận do Nguyễn Ái Quốc phụ trách, sau đó gia nhập Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội. Trở về nước, ông tham gia phong trào vô sản hóa trong tổ chức thanh niên Bắc Kỳ. Năm 1929, ông là một trong những người góp phần thành lập chi bộ cộng sản đầu tiên tại Hà Nội và tham gia sáng lập Đông Dương Cộng sản Đảng.

Đầu năm 1930, Trịnh Đình Cửu được cử làm đại biểu sang Hương Cảng dự Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản, do Nguyễn Ái Quốc chủ trì. Tại hội nghị, các đại biểu đã thống nhất gác lại bất đồng để thành lập một chính đảng duy nhất, lấy tên Đảng Cộng sản Việt Nam. Ông được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương lâm thời và được giao phụ trách Ban Chấp hành, đồng thời chỉ đạo biên tập báo Tranh đấu, cơ quan ngôn luận của Trung ương Đảng.

Đầu năm 1931, ông cùng vợ là bà Nguyễn Thị Lệ đến Hải Phòng đón Lê Duẩn để chuẩn bị đưa sang Trung Quốc, nhưng chỉ ba ngày sau thì bị thực dân Pháp bắt giữ do bị phản bội chỉ điểm. Bị kết án tù khổ sai, ông trải qua nhiều nơi giam giữ, lưu đày, trong đó có Côn Đảo. Đến năm 1936, ông được trả tự do nhờ tác động của Mặt trận Bình dân tại Pháp.

Sau khi ra tù, ông trở về Hà Nội, kết hôn với bà Nguyễn Thị Lệ và tiếp tục hoạt động bí mật cho Đảng cho tới Cách mạng Tháng Tám. Sau Toàn quốc kháng chiến, ông được bầu vào Xứ ủy Bắc Kỳ, làm chính trị viên Trường Võ bị Trần Quốc Tuấn, rồi giữ chức Phó Giám đốc Trường Đảng Trung ương Nguyễn Ái Quốc. Sau năm 1950, ông tiếp tục công tác với vai trò cán bộ cao cấp của Trung ương Đảng cho đến khi nghỉ hưu sớm vào năm 1960.

Trịnh Đình Cửu qua đời tại Hà Nội ngày 24 tháng 10 năm 1990 và được Nhà nước truy tặng Huân chương Hồ Chí Minh. Cuộc đời ông là minh chứng cho lòng kiên trung với lý tưởng độc lập dân tộc. Với thế hệ đoàn viên, thanh niên hôm nay, tấm gương của ông nhắc nhở về trách nhiệm học tập, rèn luyện và giữ vững niềm tin vào con đường đã chọn.

Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Trịnh Đình Cửu" (https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%E1%BB%8Bnh_%C4%90%C3%ACnh_C%E1%BB%ADu), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.