Trinh sát nội đô - đối diện cái chết từng ngày (1)

Khi 20 tuổi, ông Em được đưa vào Sài Gòn hoạt động trinh sát vũ trang… Tôi hỏi ông về trận đánh từng khiến báo chí Sài Gòn năm ấy chấn động - vụ ám sát dân biểu, ứng viên Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Trần Văn Văn.

Ông ngồi lặng vài giây. Rồi chậm rãi kể bằng giọng trầm đều nhưng ánh mắt sáng lên như vừa nhìn lại những ngày máu lửa. "Cái trận đó… không dễ đâu. Làm ba bữa mới đánh được", ông bắt đầu.

Ông kể: Kế hoạch ban đầu là phục kích ở trước căn nhà nơi Trần Văn Văn ở. Nhưng ngày thứ nhất, lính Mỹ đứng gác ngay cửa, không thể ra tay. Ngày thứ hai, ông và đồng đội đuổi theo nhưng xe Trần Văn Văn chạy quá nhanh. "Xe mình là xe 50, súng lại nhỏ xíu, bắn không trúng được", ông kể và cười.

Đến ngày thứ ba, ông quyết định tạm ngừng: "Hai ngày rồi, đánh nữa là nó phục kích bắt mình liền". Nhưng chính ông, với kinh nghiệm bám sát đối tượng, đã nghĩ ra một phương án khác: chặn đầu xe. "Tôi theo dõi rất kỹ đường đi của Trần Văn Văn, rồi tôi lên phương án", ông nói.

Sáng hôm đó, ông cùng đồng đội chở nhau đến đường Phan Thanh Giản (nay là đường Điện Biên Phủ). "Tôi thấy xe chở Trần Văn Văn vừa ra là tôi chạy lên trước, chặn đầu xe để đồng đội bắn". Sau loạt súng, ông và đồng đội rút. Ngay sau đó diễn ra cuộc rượt đuổi giữa cảnh sát và ông cùng đồng đội trên đường phố. Và rồi một chiếc xe Jeep quân cảnh lao tới, đâm thẳng vào xe Honda của ông. Ông bị hất văng xuống đường. "Đồng đội tôi rớt cây súng, tôi chụp liền, chĩa vào tụi cảnh sát. Súng còn có một viên đạn", ông nhớ lại.

"Viên đạn bị lép… tụi nó nhào vô bắt tôi", ông kể tiếp. Lúc đó đồng đội đã chạy thoát. Và rồi ông bị đánh ngay trên đường, tiếp đó là những tuần lễ tra tấn dã man tại trại giam. Tôi hỏi ông: "Lúc chặn đầu xe của Trần Văn Văn, chú có sợ không?". Ông ngẩng lên, nở nụ cười rất nhẹ, rất hiền: "Sợ hả? Ờ… mình đi đánh là xác định rồi. Không chết thì bị thương, không bị thương thì bị bắt. Chấp nhận trước". Một câu trả lời bình thản, nhưng bên trong là thép.

Ông Em bị đưa vào phòng thẩm vấn, đối mặt trực tiếp Nguyễn Ngọc Loan - viên tướng khét tiếng của chế độ Việt Nam Cộng hòa. "Hai tuần lễ, tôi bị đánh chết đi sống lại. Có lúc tôi nghĩ chết luôn thì cũng đỡ. Sống mà chịu đòn kiểu đó chịu không nổi", ông kể. Thế nhưng, chính trong những thời khắc đau đớn nhất ấy, ông vẫn giữ một điều: không khai, không để lộ tổ chức, không để một ai phải chết vì mình.

Ông kể có lần tướng Nguyễn Ngọc Loan nói với cấp dưới bên ngoài phòng giam ông nghe được: "Cả đám tụi bây mà không điều tra ra cái thằng Việt Cộng con này. Tụi bây là đồ ăn hại. Đem xử lý nó đi"…

Một lần, sau trận tra tấn kéo dài, lính mở cửa, đặt xuống cho ông một chén cháo trắng. Ông kể: "Tôi nhìn chén cháo mà cũng sợ - sợ bị bỏ thuốc. Nhưng nghĩ lại, thôi chết cũng được. Thế là ăn. Ăn xong… tôi sống".

Sau nhiều lần thẩm vấn mà không khai thác được gì từ ông, một lần thẩm vấn viên nói: "Tao nói mày cái này nè. Cái thằng mướn mày nó là Việt Cộng. Bây giờ mày nói nó là Việt Cộng đi để tao làm hồ sơ. Chứ mày cứ nói lính hoài là tao xử lý mày đó". Ông trả lời: "Thì các ông nói Việt Cộng thì là Việt Cộng".

Và rồi sau khi không khai thác được gì, đối phương lập hồ sơ đưa ông ra tòa, tuyên án tử hình.