TRỊNH THỊ NGỌ – “HANOI HANNAH”, GIỌNG NÓI KHIẾN BINH LÍNH MỸ KHÔNG THỂ QUÊN

Trịnh Thị Ngọ sinh năm 1930 tại phố Hàng Bồ, Hà Nội, trong một gia đình có điều kiện. Từ khi còn trẻ, bà đã có cơ hội học tiếng Anh và dần dành tình yêu đặc biệt cho ngôn ngữ này. Một trong những điều khiến bà say mê tiếng Anh là bộ phim nổi tiếng Cuốn theo chiều gió. Bà muốn có thể tự nghe, hiểu lời thoại của diễn viên mà không cần phụ thuộc vào bản dịch. Niềm yêu thích ban đầu ấy dần trở thành nền tảng cho công việc sẽ gắn bó với bà suốt nhiều năm sau đó.

Năm 1955, Trịnh Thị Ngọ bắt đầu làm việc tại Đài Tiếng nói Việt Nam, đảm nhiệm công việc phát thanh viên, biên dịch và biên tập tiếng Anh. Khi quân đội Mỹ tham chiến ngày càng đông tại miền Nam Việt Nam, một chương trình phát thanh đặc biệt mang tên “Chuyện nhỏ với binh sĩ Mỹ” được xây dựng. Bà tham gia chương trình với nghệ danh Thu Hương, trực tiếp đọc những nội dung hướng đến binh lính Mỹ, phân tích tình hình chiến sự và phản ánh phong trào phản đối chiến tranh tại Mỹ.

Giọng đọc tiếng Anh rõ ràng, bình tĩnh và truyền cảm đã khiến chương trình của bà trở nên nổi tiếng. Những người lính Mỹ gọi bà là “Hanoi Hannah” – cái tên gắn với Hà Nội và giọng nói họ thường nghe qua radio giữa chiến trường xa xứ. Trong các chương trình, bà sử dụng thông tin từ báo chí Mỹ cùng những diễn biến chiến tranh để đặt ra câu hỏi về mục đích và cái giá của cuộc chiến. Với bà, nhiệm vụ không đơn thuần là đọc một bản tin, mà còn là tìm cách khiến người nghe suy nghĩ về những gì đang diễn ra và về lý do họ có mặt tại Việt Nam.

Điều đáng chú ý là giọng nói ấy đã vượt khỏi phạm vi một chương trình phát thanh thông thường. Nhiều binh sĩ Mỹ vẫn nhớ đến Hanoi Hannah sau khi chiến tranh kết thúc; một số người còn tìm cách gặp bà để hiểu thêm về người phụ nữ đứng sau giọng đọc từng đồng hành với họ trong những năm tháng chiến trường. Đối với công chúng Việt Nam, bà là một phát thanh viên tận tụy; còn trong ký ức của nhiều cựu binh Mỹ, bà là một nhân vật đặc biệt, vừa xa lạ vừa khó quên.

Ngày 30 tháng 4 năm 1975, khi miền Nam được giải phóng, Trịnh Thị Ngọ vinh dự đọc thông tin bằng tiếng Anh về sự kiện lịch sử trọng đại này. Sau đó, bà theo chồng vào miền Nam sinh sống và tiếp tục làm việc tại Đài Tiếng nói Thành phố Hồ Chí Minh cho đến khi nghỉ hưu. Bà qua đời ngày 30 tháng 9 năm 2016 tại Thành phố Hồ Chí Minh, để lại nhiều ký ức trong lòng đồng nghiệp, thính giả và những người từng biết đến giọng đọc huyền thoại của mình.

Câu chuyện về Trịnh Thị Ngọ cho thấy trong chiến tranh, sự cống hiến không chỉ được thể hiện bằng những trận đánh trên chiến trường. Có người góp sức bằng tri thức, có người bằng ngòi bút, và có người bằng tiếng nói của mình. Bằng vốn tiếng Anh, sự bình tĩnh và lòng tận tụy với nghề, bà đã trở thành một gương mặt đặc biệt trong lịch sử phát thanh Việt Nam. Nhiều năm sau khi chiến tranh kết thúc, cái tên Hanoi Hannah vẫn được nhắc lại như biểu tượng của một người phụ nữ đã dùng chính giọng nói của mình để góp phần vào cuộc đấu tranh của dân tộc.