TRỊNH TỐ TÂM – NGƯỜI CHỈ HUY CÔNG BINH TRÊN CHIẾN TRƯỜNG TRỊ – THIÊN

Trịnh Tố Tâm sinh năm 1945 tại xã Đồng Tân, huyện Ứng Hòa, tỉnh Hà Tây.

Năm 1964, khi khoảng 19 tuổi, ông nhập ngũ.

Từ năm 1967, Trịnh Tố Tâm chiến đấu trên chiến trường Trị – Thiên, một địa bàn có hệ thống giao thông quân sự quan trọng và thường xuyên diễn ra những cuộc càn quét quyết liệt.

Từ một người lính, ông từng bước trưởng thành thành cán bộ đại đội.

Điều đặc biệt trong câu chuyện của Trịnh Tố Tâm không chỉ nằm ở lòng dũng cảm, mà còn ở khả năng trinh sát, phán đoán quy luật hoạt động của đối phương và tổ chức trận đánh từ trước.

Theo tài liệu tuyên dương, Trịnh Tố Tâm đã chỉ huy đơn vị chiến đấu 58 trận, góp phần:

Diệt 1.500 quân đối phương, trong đó có 700 lính Mỹ;

phá hủy 61 xe quân sự;

đánh lật 19 đoàn tàu hỏa;

và đánh sập 28 cầu, cống.

Riêng ông được ghi nhận diệt 272 quân đối phương, trong đó có 185 lính Mỹ; bắn rơi và phá hủy 3 máy bay lên thẳng.

BÁM ĐẤT, BÁM DÂN GIỮA VÙNG HOẠT ĐỘNG KHÓ KHĂN

Đơn vị của Trịnh Tố Tâm hoạt động xa căn cứ.

Đối phương thường xuyên tổ chức càn quét nhằm đẩy lực lượng cách mạng ra khỏi khu vực, qua đó bảo vệ các tuyến giao thông.

Trong điều kiện ấy, muốn tồn tại và chiến đấu lâu dài không thể chỉ dựa vào sức mạnh quân sự.

Trịnh Tố Tâm cùng đơn vị bám đất, bám dân, kết hợp chiến đấu với xây dựng cơ sở cách mạng, đồng thời hỗ trợ bộ đội địa phương và du kích.

Nhưng muốn đánh được những mục tiêu giao thông quan trọng, trước hết phải hiểu thật rõ quy luật của đối phương.

Vì thế, có những trận đánh được chuẩn bị bằng nhiều đêm âm thầm trinh sát.

Một trong số đó diễn ra tại đèo Hải Vân năm 1968.

BA ĐÊM TRINH SÁT Ở ĐÈO HẢI VÂN

Năm 1968, Trịnh Tố Tâm trực tiếp trinh sát khu vực đèo Hải Vân suốt 3 đêm liên tiếp.

Ông phát hiện một quy luật đáng chú ý.

Sau những đợt tuần tra, gần sáng, một đơn vị lính Mỹ thường trở về và tập trung tại một điểm cao cạnh đường.

Đó chính là sơ hở mà ông chờ đợi.

Thay vì tiến công trực diện, Trịnh Tố Tâm dẫn một tổ bí mật lên điểm cao, bố trí mìn từ trước.

Rồi tất cả chờ đợi.

Gần sáng, đúng như những gì đã quan sát trong ba đêm trước, một trung đội Mỹ trở về và tập trung tại khu vực đã bố trí.

Trịnh Tố Tâm cho điểm hỏa.

Theo tài liệu tuyên dương, trận đánh diệt 60 quân đối phương và toàn tổ rút về an toàn.

Chiến công ấy cho thấy một đặc điểm nổi bật trong cách đánh của người cán bộ công binh: trinh sát kỹ – tìm quy luật – chuẩn bị trước – đánh vào thời điểm có lợi.

TRẬN ĐÁNH ĐOÀN TÀU VÀ MỘT PHÁN ĐOÁN QUAN TRỌNG

Đầu năm 1970, khi đó Trịnh Tố Tâm là đại đội phó.

Đơn vị chuẩn bị đánh một đoàn tàu hỏa của đối phương.

Trong quá trình nghiên cứu trận địa, ông không chỉ tính cách đánh đoàn tàu.

Ông nghĩ xa hơn:

Sau khi đoàn tàu bị đánh, đối phương sẽ làm gì?

Trịnh Tố Tâm phán đoán rằng đối phương có khả năng sử dụng máy bay lên thẳng đổ quân xuống chặn đường rút.

Nếu điều đó xảy ra, lực lượng thực hiện trận đánh có thể rơi vào tình thế nguy hiểm.

Vì vậy, ông quyết định chuẩn bị trước một bước.

Tại khu vực được dự đoán là nơi đối phương có thể đổ quân, đơn vị bố trí mìn từ trước.

ĐOÀN TÀU BỊ ĐÁNH LẬT – TRỰC THĂNG XUẤT HIỆN

Trận đánh diễn ra.

Đoàn tàu bị đánh lật.

Và diễn biến tiếp theo đúng với dự đoán của Trịnh Tố Tâm.

Máy bay lên thẳng xuất hiện.

Đối phương tổ chức đổ quân xuống khu vực nhằm chặn lực lượng của ông.

Nhưng nơi họ lựa chọn lại chính là bãi đã được chuẩn bị trước.

Trịnh Tố Tâm bình tĩnh chờ thời cơ.

Khi lực lượng đối phương tập trung, ông chỉ huy đơn vị cho mìn phát nổ, đồng thời tổ chức hỏa lực đánh vào đội hình vừa đổ xuống.

Theo tài liệu, trận đánh đã diệt 2 trung đội và phá hủy 2 máy bay lên thẳng.

Một tình huống vốn có thể trở thành mối đe dọa đối với đường rút của đơn vị đã được biến thành một trận đánh có lợi nhờ khả năng dự kiến trước phản ứng của đối phương.

NHỮNG CON SỐ CỦA 58 TRẬN ĐÁNH

Trong những năm chiến đấu tại Trị – Thiên, Trịnh Tố Tâm không chỉ trực tiếp chiến đấu mà còn trưởng thành về năng lực tổ chức và chỉ huy.

Từ người chiến sĩ năm 1964, ông trở thành Đại đội trưởng Đại đội 21 công binh.

Phía sau 58 trận đánh là những nhiệm vụ rất đặc trưng của lực lượng công binh chiến đấu:

phá cầu, cống;

đánh giao thông đường sắt;

phá phương tiện quân sự;

và phối hợp với các lực lượng khác chiến đấu trên địa bàn.

Những thành tích của ông vì vậy gắn liền với hoạt động của cả tập thể đơn vị, chứ không chỉ với chiến công cá nhân.

NGƯỜI ANH HÙNG 26 TUỔI

Trịnh Tố Tâm được tặng:

1 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhất;
2 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhì;
2 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba;
3 lần danh hiệu Chiến sĩ thi đua;
5 lần danh hiệu Dũng sĩ.

Ngày 20 tháng 9 năm 1971, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tặng Trịnh Tố Tâm danh hiệu:

ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN GIẢI PHÓNG.

Khi ấy, ông khoảng 26 tuổi.

Câu chuyện về Trịnh Tố Tâm nổi bật không chỉ bởi những con số của 58 trận đánh, mà còn bởi cách một người cán bộ công binh sử dụng trinh sát và phán đoán để giành thế chủ động: ba đêm theo dõi ở Hải Vân để tìm ra quy luật của đối phương; dự đoán trước vị trí trực thăng sẽ đổ quân để chuẩn bị trận địa. Đó là hình ảnh của người lính công binh vừa gan dạ trên chiến trường, vừa tỉnh táo và chủ động trong từng phương án chiến đấu.