Trịnh Tố Tâm – "Vua mìn" huyền thoại trên đỉnh Đèo Hải Vân
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Đèo Hải Vân không chỉ là tuyến giao thông huyết mạch của địch mà còn là "tọa độ lửa" ghi dấu những chiến công hiển hách. Gắn liền với vùng đất hiểm trở này là tên tuổi của Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân "rịnh Tố Tâm, người được mệnh danh là "Vua mìn Đèo Hải Vân" – nỗi khiếp đảm của quân thù.
Sinh năm 1945 tại Hà Tây (nay là Hà Nội), Trịnh Tố Tâm xung phong vào chiến trường Quảng Nam - Đà Nẵng khi mới 20 tuổi. Ông được giao nhiệm vụ đánh phá giao thông địch trên tuyến đường sắt và đường bộ qua Đèo Hải Vân. Trong điều kiện chiến đấu vô cùng gian khổ, khí tài thiếu thốn và sự canh phòng nghiêm ngặt của địch, ông cùng đồng đội đã sáng tạo ra vô số cách đánh mìn vô cùng hiểm hóc.
Bằng sự mưu trí, dũng cảm và tài trí thiên bẩm, Trịnh Tố Tâm đã biến những quả mìn TQ-42 hay mìn tự chế thành vũ khí có sức uy hiếp khủng khiếp. Ông trực tiếp tham gia và chỉ huy hàng trăm trận đánh, giật nổ mìn làm gián đoạn hoàn toàn tuyến cung cấp tiếp tế của Mỹ - Ngụy. Tổng cộng, lực lượng do ông chỉ huy đã đánh lật 79 đoàn tàu quân sự, phá hủy hàng trăm xe cơ giới và tiêu diệt hàng ngàn tên địch. Cá nhân ông đã tự tay giật mìn đánh lật 53 đoàn tàu – một kỷ lục vô tiền khoáng hậu trong lịch sử chiến tranh du kích.
Không chỉ giỏi gài mìn, ông còn nổi tiếng với khả năng luồn sâu, bám thắt lưng địch mà chi viện. Có những thời điểm, địch tung quân càn quét gắt gao, ông vẫn kiên trì bám trụ trên lưng chừng núi đá, sống bằng rau rừng, nước suối để chờ thời cơ ra tay. Sự biến hóa khôn lường và táo bạo của ông khiến quân địch thời bấy giờ truyền tai nhau những câu chuyện hoang đường về một "hồn ma" hay "con hùm xám" ẩn hiện trên đỉnh Hải Vân.
Năm 1971, khi mới 26 tuổi, ông vinh dự được nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân với 53 lần đạt danh hiệu "Dũng sĩ diệt Mỹ". Sau chiến tranh, ông tiếp tục cống hiến cho đất nước trên nhiều cương vị công tác và giữ chức Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội trước khi qua đời năm 1996.
Tên tuổi của "Vua mìn" Trịnh Tố Tâm cùng những chiến công hiển hách trên Đèo Hải Vân đã trở thành biểu tượng sáng ngời cho chí khí quật cường, sự thông minh và lòng dũng cảm bất khuất của thế hệ thanh niên Việt Nam thời kỳ chống Mỹ.
