Trịnh Văn Huyền – Tấm gương sáng về lòng dũng cảm và tinh thần sáng tạo

Đồng chí Trịnh Văn Huyền sinh năm 1930 trong một gia đình nghèo ở quê hương Hà Tĩnh. Thuở nhỏ, ông phải đi làm thuê cho địa chủ để kiếm sống. Sau khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, ông được nhân dân tín nhiệm bầu làm Phân đoàn trưởng Đoàn Thanh niên cứu quốc và Đội trưởng Đội Du kích thôn Phúc Trường, xã Trường Lộc, huyện Can Lộc.

Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng chí Trịnh Văn Huyền tham gia dân công phục vụ các chiến dịch rồi chuyển sang bộ đội chủ lực. Giữa năm 1953, ông tình nguyện chuyển sang lực lượng thanh niên xung phong để phục vụ Chiến dịch Điện Biên Phủ. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, ông đã có nhiều sáng kiến góp phần nâng cao hiệu quả lao động và bảo đảm giao thông phục vụ chiến dịch.

Tại Ngã ba Cò Nòi và đèo Pha Đin, nơi địch đánh phá vô cùng ác liệt, đồng chí Trịnh Văn Huyền đã sáng kiến dùng cây hóp đá dài từ 4 đến 5 mét để phá bom nổ chậm. Chỉ trong hai giờ, ông đã phá được 39 quả bom bươm bướm. Với kinh nghiệm đó, có ngày toàn đội phá được 130 quả bom các loại. Ông còn đưa năng suất đục lỗ, nhồi thuốc mìn phá đá tăng gấp năm lần định mức và sáng kiến chặt tre, nứa theo góc 150 độ giúp tăng năng suất lao động gấp tám lần.

Cuối tháng 4 năm 1954, khi Chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào giai đoạn quyết liệt, việc vận chuyển đạn dược qua đèo Pha Đin gặp rất nhiều khó khăn do máy bay địch liên tục đánh phá. Ngày 26 tháng 4 năm 1954, một đoàn gồm 10 xe chở vũ khí và hàng hóa bị địch phát hiện và tấn công. Xe đi đầu bốc cháy, đe dọa gây nổ toàn bộ đoàn xe. Trong tình thế hết sức nguy hiểm, mặc dù đang bị thương, đồng chí Trịnh Văn Huyền vẫn kiên quyết chỉ huy đồng đội cứu xe và đạn dược. Sau 9 giờ chiến đấu với lửa và bom đạn, đội thanh niên xung phong đã cứu được 8 xe ô tô cùng 437 viên đạn pháo 105mm; riêng đồng chí Huyền trực tiếp cứu được 19 quả đạn trên chiếc xe đang cháy.

Với những thành tích xuất sắc trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu, đồng chí Trịnh Văn Huyền nhiều lần được biểu dương, khen thưởng. Bác Hồ đã viết bài báo “Thanh niên kiểu mẫu” ca ngợi tinh thần lao động, sáng tạo và dũng cảm của ông. Sau Chiến dịch Điện Biên Phủ, ông là người duy nhất được Bác tặng một chiếc áo lụa. Đồng chí cũng được Đại tướng Võ Nguyên Giáp gửi thư khen và được Nhà nước tặng thưởng nhiều huân chương.

Không chỉ nổi bật trong chiến đấu, đồng chí Trịnh Văn Huyền còn là tấm gương về tinh thần học tập. Từ một người vừa thoát nạn mù chữ, ông kiên trì học bổ túc văn hóa vào ban đêm, đồng thời nghiên cứu các tài liệu cơ khí để nâng cao trình độ. Sau này, trong ngành xây dựng, ông tiếp tục phát huy khả năng sáng tạo với nhiều sáng kiến mang lại hiệu quả cao cho các công trình.

Suốt cuộc đời cống hiến, đồng chí Trịnh Văn Huyền đã 25 lần được bầu là Chiến sĩ thi đua và nhận hàng trăm bằng khen, giấy khen. Tháng 7 năm 2014, ở tuổi 84, ông được Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí là tấm gương tiêu biểu về lòng dũng cảm, tinh thần sáng tạo và ý chí không ngừng phấn đấu vì Tổ quốc.