TRỊNH VĂN LÂU - NGƯỜI LÍNH KIÊN CƯỜNG CỦA QUÊ HƯƠNG TRÀ ÔN

Ông Trịnh Văn Lâu (tên thường gọi Tư Cẩn), sinh năm 1929, quê xã Vĩnh Xuân, huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long (cũ). Sinh ra trong một gia đình nghèo giàu truyền thống cách mạng. Lớn lên giữa hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, lại sống trên mảnh đất từng là căn cứ cách mạng của tỉnh và khu, ông sớm tham gia hoạt động cách mạng, được rèn luyện qua thực tiễn chiến đấu và công tác trong điều kiện vô cùng gian khổ.

Trong quá trình hoạt động, ông nhiều lần đối mặt với bom đạn, đàn áp của kẻ thù. Đặc biệt, thời gian bị giam cầm gần 5 năm tại trại giam Côn Đảo là quãng đời không thể nào quên đối với ông. Ngày 14/7/1970, sau nhiều tháng bị tra tấn, địch đày ông ra Côn Đảo bằng máy bay. Tại đây, ông phải chịu chế độ giam cầm khắc nghiệt: phòng tối, xiềng xích, đánh đập, thiếu ăn, thiếu thuốc men, xúc phạm nhân phẩm.

Trong hoàn cảnh “địa ngục trần gian” ấy, ông Trịnh Văn Lâu cùng các tù chính trị đã biến nhà tù thành mặt trận đấu tranh chính trị, trong đó đấu tranh tuyệt thực là hình thức tiêu biểu và quyết liệt. Khi địch cắt cơm bên ngoài, đối xử với tù nhân như súc vật, anh em tù chính trị đã đồng loạt không chịu ăn, hô khẩu hiệu tố cáo tội ác của nhà tù. Ông Trịnh Văn Lâu trực tiếp tham gia nhiều cuộc tuyệt thực, có lần kéo dài 4–5 ngày, rồi những lần dài hơn sau đó, dù cơ thể đã suy kiệt.

Từ năm 1970 đến 1972, ông cùng anh em tù chính trị trại 1 và trại 6B tham gia khoảng 10 lần tuyệt thực, tổng cộng 49 ngày nhịn ăn, trong đó có cuộc tuyệt thực kéo dài 19 ngày (12/9 – 30/9/1972) – cuộc tuyệt thực dài ngày và cam go nhất. Các cuộc đấu tranh này nhằm phản đối việc địch bỏ đói, đòi cải thiện chế độ ăn uống, y tế, sinh hoạt, bảo vệ quyền sống và phẩm giá của người tù chính trị. Trước tinh thần kiên cường và đoàn kết của tù nhân, địch buộc phải nhượng bộ từng phần, cải thiện một số điều kiện sinh hoạt trong trại giam.

Song song với đấu tranh tuyệt thực, ông Trịnh Văn Lâu còn tham gia xây dựng tổ chức Đảng trong tù, giữ vai trò lãnh đạo, động viên anh em kiên định lập trường. Dù bị chuyển trại, cô lập, đàn áp, ông và đồng đội vẫn duy trì được phong trào đấu tranh tập thể, giữ vững tinh thần cách mạng.

Sau ngày 30/4/1975, Côn Đảo được giải phóng, ông tiếp tục cống hiến trong nhiều cương vị lãnh đạo quan trọng của Đảng và Nhà nước. Ông là Nguyên Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Nguyên Bí thư tỉnh ủy Vĩnh Long (1992-1996). Hơn 60 năm hoạt động cách mạng, ông được trao tặng nhiều huân chương cao quý của Đảng và Nhà nước.

Cuộc đời và đặc biệt là những cuộc đấu tranh tuyệt thực trong trại giam Côn Đảo của ông Trịnh Văn Lâu là minh chứng sinh động cho ý chí bất khuất, tinh thần hy sinh và sức mạnh đoàn kết của người chiến sĩ cách mạng Việt Nam. Ông là nhân chứng sống của thời hoa lửa, góp phần làm sáng ngời truyền thống cách mạng của quê hương Trà Ôn – Vĩnh Long.