Trở lại “Làng kháng chiến” trên quê hương Anh hùng Núp

Anh hùng Núp sinh năm 1914 tại làng Stơr, xã Tơ Tung, huyện Kbang, tỉnh Gia Lai. 15 tuổi đã mồ côi cha, cậu bé Núp phải đi phu cho Pháp nên chứng kiến nhiều nỗi bất công, khổ đau của người dân dưới ách thống trị của thực dân nên đã sớm hun đúc ý chí đấu tranh cách mạng. Tận mắt chứng kiến quân Pháp bắt dân làng Stơr đi phu, khiến người dân phải rời bỏ buôn làng. Năm1935, trong một lần quân Pháp về làng bắt phu, dân làng trốn hết vào rừng, một mình cậu bé Núp ở lại dùng nỏ phục kích “bắn Pháp chảy máu” để chứng minh với dân làng rằng, lính Pháp cũng là người, có thể chống lại được.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, làng Stơr khi ấy chỉ chừng hơn chục nóc nhà. Xung quanh làng là rừng cây rậm rạp, thâm u, phía trước có suối Kzắc, phía sau có núi Ta gu sừng sững ôm lấy làng khiến nơi đây trở thành một địa điểm rất hiểm trở. Địa thế đó khiến cho Đinh Núp không một ngày trải qua thao trường luyện tập nhưng với tài trí và lòng căm thù giặc, ông đã bày binh bố trận một cách tài tình và hiểm hóc. Những chông treo, bẫy đá, hầm chông, cung nỏ,... đơn sơ như chính con người Tây Nguyên yêu nước đứng lên đánh giặc đã bao phen khiến quân thù khiếp đảm.

Đội tự vệ trên 40 người ngày ấy được thành lập do chàng trai trẻ Đinh Núp chỉ huy, đã kết nối được sức mạnh lòng dân để giữ vững buôn làng. Từ tháng 9-1950 đến tháng 2-1951, quân Pháp tổ chức 10 cuộc hành quân đánh lên làng Stơr. Có lần, chúng sử dụng tới 400 quân vây quét, suốt lúa, phá rẫy, đốt làng, quyết phá, đốt cho được dấu tích làng Stơr. Dưới sự lãnh đạo của chi bộ Đảng và thôn trưởng Đinh Núp, dân làng Stơr dựa vào núi rừng hiểm trở, bằng vũ khí thô sơ như chông che, bẫy đá, cung tên,... giăng thành chiến lũy, đánh bại nhiều cuộc càn quét, tiêu diệt quân địch.

“Làng kháng chiến” Stơr với tên tuổi của Anh hùng Núp đã trở thành biểu tượng của Tây Nguyên bất khuất. Làng phải dời tới 9 lần, đồng bào các dân tộc nơi đây trong những năm tháng kháng chiến chống giặc, giữ nước phải đào củ rừng, đốt rễ cỏ tranh ăn thay muối, mặc khố váy bằng vỏ cây, dù đói cơm, lạt muối nhưng vẫn một lòng sắt son theo Đảng, tổ chức đánh bại nhiều cuộc vây lùng, càn quét hung dữ của địch.

Cuộc đời cách mạng của Đinh Núp đã trở thành thiên anh hùng ca bất tử, ông là người Tây Nguyên đầu tiên được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1955, là người được bạn bè quốc tế hết sức ngưỡng mộ, trong đó, Chủ tịch Cuba Fidel Castro nhận là anh em kết nghĩa. Ông mất năm 1999, tại thành phố Pleiku.

Ông đã đi xa nhưng trong tâm khảm của mỗi người dân, Anh hùng Núp luôn trường tồn, như cồng chiêng mãi ngân vang khúc khải hoàn, như sức sống mãnh liệt của núi rừng Tơ Tung. Anh hùng Núp và làng Stơr đã trở thành huyền thoại trong lòng đồng bào các dân tộc Tây Nguyên, trở thành biểu tượng cho một Tây Nguyên bất khuất.