TRỢ LÝ QUÂN BÁO HOÀNG TẤN TÀI

Hoàng Tấn Tài sinh năm 1925 tại Lạng Sơn. Là con nhà buôn nên từ nhỏ ông quen giao tiếp, đi nhiều vùng biên giới, biết rõ đường mòn lối tắt. Khi Pháp đánh lên Lạng Sơn, Tài tham gia Việt Minh và được phân vào đội công tác quân báo nhờ khả năng cải trang và ghi nhớ chi tiết.

Năm 1949, ông chính thức vào bộ đội chủ lực, giữ chức Trợ lý quân báo Tiểu đoàn 90. Công việc của ông là trinh sát, thu thập tin tức, nắm quy luật di chuyển của địch. Tài có biệt tài nói tiếng Tày, Nùng, thậm chí nói được chút tiếng Pháp, nên thường cải trang thành dân buôn hoặc phu gùi hàng để lọt vào vùng địch kiểm soát.

Trong chiến dịch Biên Giới 1950, ông lập công lớn khi thâm nhập cụm cứ điểm Na Sầm, ghi lại toàn bộ sơ đồ bố trí hỏa lực địch. Thông tin của ông được Bộ Chỉ huy đánh giá là “cực kỳ quan trọng”, giúp ta chọn đúng hướng đột phá. Sau chiến dịch, Tài được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba.

Năm 1952, ông tiếp tục tham gia chiến dịch Tây Bắc. Lần này, Tài dẫn đầu tổ trinh sát leo qua dãy Khau Phạ trong điều kiện lạnh buốt và thiếu lương thực. Ông phát hiện tuyến vận chuyển của địch ở bản Tú Lệ và kịp thời báo về. Nhờ đó ta đánh trúng đoàn xe tiếp tế, làm gián đoạn hoàn toàn tuyến hậu cần của Pháp trong gần một tháng.

Tại Điện Biên Phủ, Hoàng Tấn Tài thuộc tổ trinh sát tiền phương. Ông thường xuyên bám sát địch, theo dõi giờ giấc thay quân, hướng pháo bắn, lối tiếp tế. Trong một lần quan sát, ông bị pháo địch bắn sập hố ẩn nấp, gãy xương chân nhưng vẫn cố bò về đơn vị báo cáo. Nhờ tin tức ấy, ta xác định chính xác nơi địch đặt pháo 105mm để tiêu diệt.

Sau chiến thắng, ông tiếp tục công tác quân báo cấp trung đoàn. Ông được miêu tả là người lặng lẽ, ít nói nhưng vô cùng mưu trí, sống trọn đời vì nhiệm vụ thầm lặng mà cao quý.