Trở về Sài Gòn: Nhiệm vụ liên lạc mạo hiểm (1929)
Chuyến trở về nước năm 15 tuổi, dấn thân vào sào huyệt thực dân để xây dựng cơ sở liên lạc cách mạng.
Năm 1929, phong trào cách mạng trong nước phát triển sục sôi nhưng cũng đối mặt với sự đàn áp vô cùng khốc liệt từ bộ máy thực dân Pháp. Để tăng cường lực lượng và đảm bảo sự chỉ đạo thông suốt, tổ chức đã phân công Lý Tự Trọng trở về Việt Nam hoạt động tại khu vực Sài Gòn — Chợ Lớn. Lúc này, anh mới vừa bước sang tuổi 15, nhưng đã mang trên vai trọng trách vô cùng nguy hiểm và nặng nề: làm liên lạc viên đặc biệt cho Xứ ủy Nam Kỳ và Thành ủy Sài Gòn.
Sài Gòn thời bấy giờ là trung tâm đầu não của bộ máy cai trị thực dân tại Đàng Trong, nơi mật thám, cảnh sát và các mạng lưới tình báo Pháp bủa giăng khắp nơi. Mỗi con phố, bến cảng hay khu chợ đều có mắt xích theo dõi của kẻ thù. Bằng kinh nghiệm được đào tạo bài bản và sự dũng cảm bẩm sinh, Lý Tự Trọng đã nhanh chóng hòa nhập vào đời sống lao động của quần chúng nghèo khổ. Anh xin làm việc tại khu vực bến cảng, sống trà trộn giữa những người thợ bốc vác, lái xe, bán than để tạo vỏ bọc an toàn.
Nhiệm vụ của anh đòi hỏi sự chính xác và nhanh trí tuyệt đối: nhận tài liệu từ các tàu biển nước ngoài cập cảng, chuyển giao nghị quyết của Đảng đến các chi bộ bí mật, và đưa đón các cán bộ lãnh đạo cấp cao di chuyển an toàn. Dù tuổi đời còn rất trẻ, Lý Tự Trọng đã thể hiện bản lĩnh của một cán bộ dày dạn kinh nghiệm. Anh đã vận chuyển thành công hàng trăm chuyến tài liệu mật, kết nối lại nhiều cơ sở bị đứt gãy do giặc đánh phá, đóng góp công lao to lớn vào việc giữ vững mạch máu thông tin liên lạc của Đảng giữa lòng trung tâm đầu não thực dân.
