Trở về tự do và khôi phục hệ thống tổ chức Đảng
Hành trình khôi phục phong trào cách mạng Bắc Kỳ sau khi ra khỏi ngục tù năm 1936.
Năm 1936, trước thắng lợi của Mặt trận Nhân dân Pháp và sức ép đấu tranh của nhân dân trong nước, chính quyền thực dân buộc phải trả tự do cho nhiều tù chính trị, trong đó có Nguyễn Văn Cừ. Ra khỏi nhà tù Côn Đảo, mặc dù vẫn bị quản thúc chặt chẽ tại quê nhà Bắc Ninh, ông đã lập tức tìm cách bắt liên lạc với tổ chức Đảng.
Nguyễn Văn Cừ cùng các đồng chí vừa ra tù như Tô Hiệu, Lương Khánh Thiện nhanh chóng bắt tay vào việc khôi phục hệ thống tổ chức Đảng đã bị vỡ sau các đợt đàn áp của địch. Ông trực tiếp tham gia thành lập Ủy ban Cải tổ Bắc Kỳ (sau này là Xứ ủy Bắc Kỳ) và đảm nhiệm vai trò lãnh đạo nòng cốt.
Với sự xông xáo và trí tuệ vượt trội, Nguyễn Văn Cừ đã đi khắp các tỉnh Bắc Kỳ để củng cố các cơ sở Đảng, khôi phục các tổ chức quần chúng và xây dựng đường dây liên lạc bí mật. Sự trở lại hoạt động kịp thời và quyết liệt của ông cùng các đồng chí đã giúp phong trào cách mạng tại Bắc Kỳ nhanh chóng hồi sinh và đón đầu làn sóng đấu tranh dân chủ dâng cao trên toàn quốc.
