Trở về từ “lò vôi thế kỷ” Vị Xuyên

Năm 1978, khi tuổi đời vừa tròn đôi mươi, ông Thành lên đường nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện, ông được biên chế vào Tiểu đoàn 7, Trung đoàn 122, Sư đoàn 313, Quân khu 2. Đầu những năm 1980, đơn vị được điều động lên mặt trận Vị Xuyên, nơi cuộc chiến diễn ra đặc biệt khốc liệt.

Vị Xuyên – nơi mỗi mét đất đều thấm máu

Trong ký ức của người lính Phạm Văn Thành, Vị Xuyên không chỉ là một địa danh. Đó là một chiến trường mà đất đá bị cày xới bởi bom pháo, nơi những người lính phải sống và chiến đấu trong những công sự nhỏ giữa núi đá.

Các cao điểm như 685, 772, 1509, khu vực Thanh Thủy, Hà Giang trở thành những địa danh in sâu trong ký ức của thế hệ người lính.

Một trong những trận đánh ám ảnh nhất đối với ông Thành là ngày 12/7/1984, khi chiến trường Vị Xuyên hứng chịu một đợt pháo kích và tiến công dữ dội.

Từ sáng sớm, pháo binh đối phương liên tục trút xuống trận địa. Tiếng nổ nối tiếp nhau làm rung chuyển cả núi rừng. Đất đá văng tung tóe, công sự bị sạt lở, khói bụi phủ kín các sườn núi.

Những người lính trong công sự gần như không có thời gian để thở. Có người vừa kiểm tra vũ khí, vài phút sau đã bị thương. Có người đang nói chuyện với đồng đội thì một tiếng nổ bất ngờ vang lên và mãi mãi không thể đứng dậy.

Giữa Vị Xuyên năm ấy, ranh giới giữa sự sống và cái chết đôi khi chỉ tính bằng từng giây.

Trận chiến sinh tử

Trong một đợt pháo kích dữ dội, vị trí của ông Thành bị đánh trúng. Một tiếng nổ lớn vang lên ngay sát công sự. Sức ép và mảnh pháo khiến ông bị thương nặng.

Trong khoảnh khắc hỗn loạn, ông gần như mất phương hướng. Tiếng gọi đồng đội, tiếng súng và tiếng pháo hòa vào nhau. Nhưng những người lính bên cạnh vẫn cố gắng tiếp cận, sơ cứu và đưa ông ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Đường đưa thương binh về phía sau cũng không hề dễ dàng. Pháo vẫn tiếp tục bắn. Người cõng thương binh phải men theo những đoạn hào, khe đá, có lúc phải dừng lại khi pháo kích xuất hiện.

Sau nhiều giờ, ông Thành được đưa về tuyến sau để điều trị.

Vết thương khiến ông phải trải qua thời gian dài điều trị và để lại thương tật suốt đời. Sau này, ông được công nhận là thương binh hạng 3/4.

Nhưng với ông, vết thương thể xác chưa phải điều đau đớn nhất.

Điều ông nhớ mãi là những người đồng đội đã không còn cơ hội trở về.

Những người nằm lại giữa núi đá

Sau trận đánh, chiến trường ngổn ngang đất đá. Những người lính còn sống vừa củng cố công sự, vừa tìm kiếm đồng đội.

Có những người được đưa về tuyến sau. Có những người mãi mãi nằm lại giữa núi rừng Vị Xuyên.

Người lính năm xưa kể rằng, điều khiến họ đau lòng nhất là có những đồng đội còn rất trẻ. Họ ra đi khi tuổi đời chỉ vừa đôi mươi, mang theo trong ba lô những lá thư chưa kịp gửi, những tấm ảnh gia đình và những ước mơ giản dị về ngày trở về.

Ông Thành luôn nhớ lời đồng đội từng nói:

“Nếu chúng tôi không trở về, hãy nhớ rằng chúng tôi đã chiến đấu ở đây vì Tổ quốc.”

Lời nói ấy trở thành ký ức theo ông suốt cuộc đời.

Người thương binh trở về

Sau những năm tháng chiến đấu và điều trị, CCB – thương binh Phạm Văn Thành trở về quê hương xã Hùng Việt, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ.

Chiến tranh đã lùi xa nhưng thương tật vẫn còn đó. Những khi trái gió trở trời, vết thương năm xưa lại đau nhức. Nhưng ông chưa bao giờ coi mình là người bất hạnh.

Ông nói rằng mình may mắn hơn nhiều đồng đội vì đã được trở về, được nhìn thấy quê hương hòa bình, được sống bên gia đình và chứng kiến đất nước ngày càng phát triển.

Với ông, trách nhiệm của người lính sau chiến tranh là giữ gìn ký ức về đồng đội và giáo dục thế hệ trẻ biết trân trọng hòa bình.

“Tôi mang thương tật cả đời, nhưng điều tôi day dứt nhất là những người anh em đã nằm lại. Họ không có cơ hội nhìn thấy quê hương hôm nay.”

Bông hoa lửa giữa hòa bình

Hơn bốn mươi năm đã trôi qua kể từ những ngày tháng khốc liệt tại Vị Xuyên. Núi rừng đã xanh trở lại, cuộc sống nơi biên cương đã bình yên.

Nhưng đối với CCB Phạm Văn Thành, mỗi khi nhắc đến Vị Xuyên, ký ức về những ngày sinh tử vẫn hiện về.

Đó là nơi ông và đồng đội đã chiến đấu bằng tất cả sức lực, lòng dũng cảm và niềm tin. Đó cũng là nơi nhiều người lính đã gửi lại tuổi xuân.

CCB Phạm Văn Thành – thương binh 3/4 – là một trong những người đã trở về từ “lò vôi thế kỷ” ấy. Trên cơ thể ông còn những dấu tích của chiến tranh; trong trái tim ông còn nguyên hình bóng của những người đồng đội đã hy sinh.

Những người lính Vị Xuyên năm xưa chính là những “bông hoa lửa” – đã cháy hết mình giữa mưa bom, bão đạn để giữ gìn từng tấc đất biên cương.

Xin được tri ân người thương binh 3/4 Phạm Văn Thành và tất cả những người lính đã chiến đấu tại mặt trận Vị Xuyên; thành kính tưởng nhớ những người đã mãi mãi nằm lại nơi biên cương Tổ quốc.

Hòa bình hôm nay là sự tiếp nối của những hy sinh hôm qua. Những “bông hoa lửa” Vị Xuyên sẽ mãi được nhắc nhớ trong lịch sử và trong trái tim các thế hệ Việt Nam.