Trong ký ức người giải mã

Những ngày tháng Ba, các địa phương ở Tây Nguyên long trọng tổ chức nhiều hoạt động kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Tây Nguyên, trong đó có huyện Đắk Mil (Đắk Nông)-trước đây là quận lỵ Đức Lập, tỉnh Quảng Đức. Đức Lập là nơi mở màn chiến dịch Tây Nguyên. Chiến thắng Đức Lập góp phần đẩy mạnh khí thế tiến công và nổi dậy của toàn chiến trường, mở ra một bước ngoặt quan trọng Chiến dịch Tây Nguyên.

Tâm trí cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Văn Thí (sinh năm 1952) ở bon Đắk R'la, xã Đắk N'Drót (Đắk Mil) vẫn nhớ mãi những ngày tháng khốc liệt tại Đức Lập. Lúc đấy, ông thuộc biên chế Tổ A50, Tiểu ban trinh sát, Trung đoàn 28, Sư đoàn 10 (Quân đoàn 3, nay là Quân đoàn 34)-đơn vị nhận nhiệm vụ tấn công vào căn cứ Núi Lửa của địch (nay thuộc xã Thuận An, huyện Đắk Mil).

“Nhiệm vụ của tôi là giải mật mã truyền tin của địch để báo cáo Trung đoàn trưởng. Vì thế, tôi nắm được tình hình của ta và địch trong trận đánh. Kế hoạch tác chiến của ta là tuyệt mật, đến nay, khi ngẫm lại, tôi vẫn khâm phục nghệ thuật nghi binh tài tình của cấp trên”, ông Thí mở đầu câu chuyện.

CCB Nguyễn Văn Thí kể tiếp, trước khi quyết định tấn công, bộ binh và trinh sát của ta đã đột nhập, vẽ sơ đồ trận địa. Thông tin của địch được ta nắm chi tiết tới cả quân số, đạn dược, súng ống, xe tăng... Đúng 5 giờ 35 phút ngày 9-3-1975, hai tiểu đoàn của Trung đoàn 28 từ hai phía mở đầu với loạt pháo nã vào căn cứ Núi Lửa của địch.

Địch bất ngờ gọi điện truyền tin cho nhau và đều không biết quân ta thuộc đơn vị nào, đến từ đâu. Bởi chúng vẫn nghĩ rằng Trung đoàn 28 của ta đang đóng quân ở Kon Tum. Tuy nhiên, chúng không biết rằng trước đó 3 tháng, Trung đoàn 28 đã chia làm hai đoàn. Một đoàn vẫn hoạt động tại Kon Tum nhưng ở khu vực khác nhằm đánh lạc hướng quân địch. Đoàn còn lại gồm đội quân tinh nhuệ nhất được bí mật hành quân để tiến đánh Đức Lập.

Ông Thí nhớ lại: “Chúng gọi điện trao đổi tình hình cho nhau liên tục. Tôi cùng một lúc nghe hai máy. Tai nghe, bộ não xử lý thông tin, tay thì phác họa nội dung bằng ký hiệu. Địch cũng tinh quái lắm, chúng liên tục đổi tần số, lúc nói tiếng Việt, khi thì nói tiếng Anh, có lúc lại sử dụng tiếng lái. Ví dụ, “bà già”-tức máy bay, “đi chợ”-ý nói di chuyển để tiếp viện... Trong trận đánh Đức Lập, tôi nghe được tin báo của chúng rằng quân ta bắn pháo nhưng chưa trúng căn cứ. Khoảng cách từ điểm pháo nổ đến bộ não quân sự của chúng khoảng 200m. Ngay lập tức tôi thông tin cho Trung đoàn trưởng. Từ thông tin của tôi cùng với kết quả đo đạc tọa độ, đội pháo binh của ta đã điều chỉnh hướng bắn trúng mục tiêu”.