Trực tiếp lãnh đạo Tổng khởi nghĩa tháng Tám tại Thừa Thiên Huế
Vai trò Bí thư Tỉnh ủy trong việc chớp thời cơ, lãnh đạo nhân dân Thừa Thiên Huế giành chính quyền nhanh chóng, không đổ máu.
Giữa năm 1945, Chiến tranh thế giới thứ hai bước vào giai đoạn kết thúc, Nhật đầu hàng Đồng minh, cơ sở thực dân phong kiến ở Việt Nam rơi vào tình trạng hoang mang cực độ. Thời cơ ngàn năm có một để nhân dân ta vùng lên giành lại độc lập đã đến. Tại Thừa Thiên Huế – trung tâm thần quyền và chính quyền của nhà Nguyễn cùng bộ máy cai trị Nhật – Pháp, nhiệm vụ lãnh đạo khởi nghĩa đòi hỏi sự quyết đoán, mưu trí và tầm nhìn chiến lược vượt trội từ người đứng đầu Tỉnh ủy.
Với vai trò Bí thư Tỉnh ủy Thừa Thiên, đồng chí Nguyễn Chí Thanh đã theo dõi sát sao diễn biến tình hình trong nước và quốc tế. Ngay sau khi nhận được Chỉ thị "Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta", ông cùng Ủy ban Khởi nghĩa tỉnh khẩn trương xây dựng kế hoạch, củng cố lực lượng vũ trang và bán vũ trang, đồng thời phát động phong trào quần chúng rộng khắp từ các huyện ngoại thành đến nội đô Huế. Nhờ công tác chuẩn bị chu đáo từ trước, các đội tự vệ cứu quốc và các hội quần chúng đã sẵn sàng chờ lệnh.
Ngày 23 tháng 8 năm 1945, lệnh Tổng khởi nghĩa được phát ra tại Huế. Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của đồng chí Nguyễn Chí Thanh và Tỉnh ủy, hàng chục vạn nhân dân từ khắp các huyện Quảng Điền, Phong Điền, Hương Thủy, Hương Trà... mang theo gậy gộc, giáo mác, cờ đỏ sao vàng rầm rộ tiến vào nội thành. Sự áp đảo về lực lượng cùng khí thế ngút trời của nhân dân đã làm tê liệt hoàn toàn ý chí phản kháng của chính quyền tay sai. Chỉ trong một ngày, nhân dân Thừa Thiên Huế đã chiếm giữ các cơ quan đầu não, làm chủ hoàn toàn thành phố mà không để xảy ra đổ máu.
Thắng lợi tại Huế có ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng đối với cả nước. Đến ngày 30 tháng 8 năm 1945, tại Ngọ Môn, trước sự chứng kiến của đông đảo nhân dân, vua Bảo Đại đã đọc Tuyên ngôn Băng hà, trao ấn kiếm cho đại diện Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, chính thức xóa bỏ chế độ phong kiến tồn tại hàng nghìn năm trên đất nước ta.
Thắng lợi nhanh chóng và trọn vẹn của cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám tại Thừa Thiên Huế là minh chứng sinh động cho nghệ thuật chỉ đạo tài tình, khả năng chớp thời cơ và tinh thần gắn bó máu thịt với quần chúng của Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Chí Thanh. Chiến công này không chỉ góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của Cách mạng Tháng Tám mà còn khẳng định uy tín và năng lực lãnh đạo vượt trội của ông trong hàng ngũ những người lãnh đạo tiền bối của cách mạng Việt Nam.
