RA ĐỜI, CHIẾN ĐẤU VÀ TRƯỞNG THÀNH
CỦA MỘT TRUNG ĐOÀN CHỦ LỰC ANH HÙNG
ĐẠI TƯỚNG CHU HUY MÂN1
Kỉ niệm 55 năm ngày thành lập trung đoàn 174 là kỷ niệm trên nửa thế kỉ hoạt động chiến đấu và trưởng thành của một trung đoàn chủ lực của Quân đội ta lúc đầu trực thuộc Bộ Tổng tư lệnh, sau đó là trung đoàn chủ lực nòng cốt của đại đoàn 316.
Nhân dịp này, tôi muốn nói một vài ý về bối cảnh lịch sử, về nguồn gốc và sự ra đời của trung đoàn.
Sau chiến thắng lịch sử Việt Bắc (1947), chiến lược đánh nhanh thắng nhanh của quân viễn chinh Pháp thất bại, vấn đề đặt ra cho Trung ương Đảng và Bộ Tổng tư lệnh ta là phải nhanh chóng hình thành khối chủ lực cơ động chiến lược, đồng thời phát huy cao độ phong trào toàn dân đánh giặc, dùng quả đấm chiến lược mạnh tiêu diệt từng bộ phận quân cơ động và chiếm đóng của địch, giải phóng đất đai, tạo nên những bước ngoặt làm thay đổi cục diện chiến trường có lợi cho ta, tiến lên chủ động kết thúc chiến tranh thắng lợi.
Thực hiện chủ trương này, BTTL bắt đầu xây dựng một số trung đoàn mạnh làm nòng cốt để nhanh chóng tổ chức các đại đoàn, hợp thành khối chủ lực cơ động chiến lược của Trung ương.
Trung đoàn 174 là tập hợp của 3 tiểu đoàn mạnh nhất của 3 trung đoàn: trung đoàn 74 (Cao Bằng), trung đoàn 72 (Bắc Cạn), trung đoàn 28 (Lạng Sơn). Hầu hết cán bộ chiến sĩ trong mấy năm đầu mới thành lập là con em các dân tộc Cao - Bắc - Lạng, trình độ văn hoá còn thấp, nhưng giàu tinh thần yêu nước và cách mạng, dũng cảm chiến đấu. Khi được tập trung thành trung đoàn chủ lực thì ai nấy đều phấn khởi.
Vừa nhận được quyết định của BTTL ngày 19/8/1949 chưa kịp làm lễ thành lập, Trung đoàn đã lao vào cuộc chiến đấu quyết liệt: đánh truy kích địch rút khỏi Bắc Cạn; đánh những trận phục kích lớn trên đường số 4; đánh tan 2 vạn quân Tưởng thuộc quân đoàn Bạch Sùng Hy đang tìm cách vượt qua Biên giới xuống Cao Bằng liên lạc với quân Pháp ở thị xã. Cuộc chiến đấu của E174 và bộ đội địa phương diễn ra liên tục, từ Hà Quảng sang Trà Lĩnh, địch chạy xuống Quảng Uyên - Phục Hoà hòng liên lạc với quân Pháp ở Đông Khê, nhưng Trung đoàn đã vận động nhanh hơn và kịp chặn đánh tiêu diệt địch. Một bộ phận nhỏ quân Tưởng chạy qua Biên giới thì gặp Quân giải phóng Trung Quốc nam hạ bao vây bắt sống.
Sau chiến thắng lớn này, Trung đoàn mới được tập trung tại xã Đức Long, huyện Hoà An, tỉnh Cao Bằng để làm lễ thành lập. Trong buổi lễ trọng thể này có đông đủ đại diện các cơ quan lãnh đạo các cấp thuộc Cao Bằng và nhân dân địa phương. Ngay sau buổi lễ, Trung đoàn bắt tay chuẩn bị tham gia chiến dịch Biên giới. Trong chiến dịch này, Trung đoàn là đơn vị chủ công có đơn vị bạn phối hợp tiêu diệt địch trong cứ điểm Đông Khê, cắt đứt đường số 4 mở màn chiến dịch thắng lợi và tiếp tục phát triển góp phần giải phóng 2 tỉnh Cao Bằng - Lạng Sơn.
Ngày 1/5/1951, theo quyết định của trên, đại đoàn 316 được thành lập gồm 3 trung đoàn 174, 98 và 176, và từ đó tham gia hầu hết các chiến dịch cho đến chiến dịch Điện Biên Phủ chấn động địa cầu. Trung đoàn đã chiến đấu liên tục 38 ngày đêm, lập công xuất sắc tiêu diệt cụm cứ điểm A1, trận địa then chốt của địch, góp phần tích cực vào chiến thắng Điện Biên.
Tôi nghĩ trong cuộc chiến tranh nhân dân, trên cơ sơ phát huy phong trào toàn dân đánh giặc thì lãnh đạo chiến tranh phải xây dựng và nắm chắc khối chủ lực cơ động, quả đấm chiến lược mạnh nhằm những phương hướng có lợi, tấn công tiêu diệt quân chiếm đóng và cơ động của địch thì mới tạo nên những thắng lợi quyết định có ý nghĩa chiến lược.
Từ chiến dịch Biên giới đến chiến dịch Điện Biên Phủ, chúng ta tự hào là E174 cùng các đơn vị khác của F316 đã lập công xuất sắc, trưởng thành trong chiến đấu, đã có những bước nhảy vọt qua các chiến trường trong nước và làm nhiệm vụ quốc tế. Năm 1975, trong đội hình của F316, trung đoàn 174 lại được vào chiến dịch Tây Nguyên, đã chiến thắng oanh liệt trong trận mở đầu giải phóng Buôn Ma Thuột, rồi sau đó đã góp phần xứng đáng vào chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc.
Các thế hệ của Trung đoàn cần học tập và rèn luyện ngay trong hoà bình, thực hiện tốt nhiệm vụ xây dựng quân đội, bảo vệ đất nước, sẵn sàng chiến đấu và chiến thắng, viết tiếp những trang sử sáng ngời chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.
Nhân dịp kí niệm 55 năm ngày thành lập trung đoàn 174 Cao Bắc Lạng anh hùng và 50 năm chiến thắng Điện Biên Phủ, tôi chúc:
- Các đồng chí lãnh đạo và nhân dân 3 tỉnh Cao Bằng, Bắc Cạn, Lạng Sơn, quê hương của Trung đoàn, phát huy truyền thống cách mạng vẻ vang, đoàn kết một lòng xây dựng Tỉnh nhà giàu đẹp.
- Toàn thể các bộ chiến sĩ Trung đoàn mãi mãi vững vàng về chính trị, tư tưởng và tổ chức, sẵn sàng hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ trong thời kỳ mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.
- Các đồng chí cán bộ, chiến sĩ cũ của Trung đoàn đã về sống với đời thường và gia đình các đồng chí mạnh khoẻ, hạnh phúc, an khang, tuỳ theo sức mình góp phần xây dựng đất nước.
_______________________________________________
1. Nguyên Chính ủy đầu tiên Trung đoàn 174. | |
 Logged
|
|
|
|
chuongxedap Đại tá  Bài viết: 13633  | 
| Re: Trung đoàn 174 anh hùng« Trả lời #2 vào lúc: 18 Tháng Mười Một, 2022, 07:50:47 am » |
174 TRUNG ĐOÀN CỦA TÔI
ĐẶNG VĂN VIỆT
Trong một buổi họp tổ Cựu chiến binh của Trung đoàn 174, đồng chí Ca Sơn, biên tập cuốn Hồi ức ra nhân ngày kỷ niệm 55 năm ngày thành lập Trung đoàn, dõng dạc tuyên bố: “Cuốn sách ra trong dịp lễ kỷ niệm này, không thể thiếu bài báo của anh Việt, người trung đoàn trưởng đầu tiên của trung đoàn – Đề nghị anh Việt nhớ cho - thời hạn nộp báo trước 19/8/2003”... Vậy tôi xin viết một vài lời về một vài đặc điểm của Trung đoàn ta:
Nếu Tướng De Gaulle viết về: “Sư đoàn 1, sư đoàn của tôi! (ma première division)” với tất cả niềm tự hào là người sư trưởng đầu tiên của Sư đoàn 1, là sư đoàn đại diện cho quân đội Pháp đã cùng quân đồng minh đổ bộ xuống Normanclie, rồi tham gia đuổi phát xít Đức, giải phóng nước Pháp, sau đó dự lễ hạ cờ đầu hàng của quân đội Đức trong buổi lễ diễu binh qua Khải hoàn môn, thì tôi cũng bắt chước viết: “Trung đoàn 174, trung đoàn của tôi”. Cái tên mà tôi yêu, tôi quý, mà tôi đã gắn bó một phần cuộc đời của mình.
Tôi vinh dự và may mắn là người trung đoàn trưởng đầu tiên của Trung đoàn có mặt ngay từ những ngày đầu (19/8/1949) cho đến 1953, tôi được chuyển sang một đơn vị khác.
Vậy phần trách nhiệm của tôi, gắn bó với Trung đoàn 174 là thời gian tôi có mặt, lăn lộn cùng cán bộ chiến sỹ của Trung đoàn trên các nẻo đường của Tổ quốc.
Tôi xin lược qua một số nét đặc trưng của Trung đoàn ta trên bước trưởng thành của lịch sử:
1) Là một trung đoàn thành lập nên bởi sự tập hợp tinh hoa của 3 trung đoàn:
e28 (Lạng Sơn) - e72 (Bắc Kạn) - e74 (Cao Bằng):
Ba con số 28 + 72 + 74 = 174
Quân số tương đương 6 tiểu đoàn, 5.500 quân.
2) Là một trong hai đơn vị chủ lực mạnh (e174 - e209) đầu tiên trực thuộc Bộ Tổng Tư Lệnh.
Thành phần phần lớn gồm con em các dân tộc miền núi - cộng với một số ít anh em miền xuôi, cùng chung sống, đoàn kết, chiến đấu dưới ngọn cờ cách mạng, tạo nên một bông hoa đẹp của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.
3) Là đơn vị có mặt ở khắp các chiến trường Trung, Nam, Bắc, Lào, Miên, có một thời trên đất Trung Hoa.
4) Là đơn vị có mặt hầu hết trong các chiến dịch lớn, nhỏ.
- 7 chiến dịch trong chống Pháp
- 7 chiến dịch trong chống Mỹ (trong đó có 5 chiến dịch tại Lào, làm nhiệm vụ quốc tế).
5) Là đơn vị, vinh dự làm chủ công trong 5 trận then chốt quyết định thắng lợi của cuộc kháng chiến trường kỳ.
1. Trận Đông Khê 2: Tiêu diệt một phân khu trong chiến dịch Biên giới 1950, góp phần quyết định trong việc giải phóng khu Việt Bắc, giải phóng vùng Biên giới Việt - Trung.
2. Trận Mộc Châu: tiêu diệt một phân khu trong chiến dịch Tây Bắc 1952, góp phần quyết định trong việc giải phóng vùng Tây Bắc rộng lớn.
3. Trận tiêu diệt đồi A1 trong chiến dịch Điện Biên Phủ buộc De Castries phải treo cờ trắng, góp phần giải phóng 1/2 nước.
4. Trận đánh vào Buôn Ma Thuột (1975) tiêu diệt sư 23 ngụy Sài Gòn, góp phần vào chiến thắng trong chiến dịch Hồ Chí Minh, giải phóng cả nước.
5. Trận bảo vệ cánh đồng Chum (1969-1970), tiêu diệt quân Mèo - Vàng Pao, góp phần bảo vệ và làm chủ cánh đồng Chum, bảo vệ chính quyền cách mạng Lào.
6) Là đơn vị vinh dự đã đánh thắng 10 trận điển hình, tiêu biểu, xứng đáng là những bài học cho việc xây dựng quân đội.
1- Trận Bông Lau - Lũng Phầy 4 (3/9/1949) là một trận phục kích lớn tiêu diệt 96 trên 133 xe, là một điển hình về lối đánh vận động phục kích.
2- Trận Đông Khê 1 (25/5/1950) là trận công kiên lớn nhất, cho đến bây giờ, tiêu diệt một phân khu, một cứ điểm của một tiểu đoàn Âu Phi, đánh dấu của một bước trưởng thành quân đội ta trong gian đoạn chiến đấu trong 2 vòng vây.
3- Trận Đông Khê 2 (18/9/1950) - Mở màn cho chiến dịch Biên giới, tạo điều kiện cho thực hiện đánh điểm, diệt viện, tiêu diệt hai binh đoàn Lepage - Charton.
4- Trận Larivet: tiêu diệt boong ke lớn nhất, chặt đứt mắt xích của phòng tuyến Đông Tây của De Lattre De Tassigny.
5- Trận đánh vào hậu địch 3 tháng 5: Trung đoàn vào vùng địch chiến đấu không phải trong vòng vây mà trong lòng bàn tay của địch, uy hiếp đường số 5 đi Hà Nội - Hải Phòng, cùng các đơn vị diệt gần 1.000 tháp canh, 15.000 quân.
6- Trận Mộc Châu: Một vị trí kiên cố nhất vùng Tây Bắc, mở đường vào Tây Bắc sang Lào.
7- Trận A1: Một vị trí quan trọng, sau 38 ngày đêm bao vây và tiến công, cuối cùng tiêu diệt gọn - góp phần kết thúc thắng lợi chiến địch Điện Biên Phủ.
8- Trận giải phóng Buôn Ma Thuột: hợp đồng binh chủng lớn, tiêu diệt một sư ngụy (23).
9- Trận Sảm Thông - Long Chẹng (69-70): Bảo vệ cánh đồng Chum - bảo vệ chính quyền CM Lào, trận chiến đấu phòng ngự kéo dài.
10- Trận Plây Me: tiêu diệt lữ đoàn 175 Mỹ.
Đúng là 10 trận điển hình, tiêu biểu. Theo cách nói của Sea Games 22, dành được 10 huy chương vàng. | |
Logged |
|
|
|
chuongxedap Đại tá Bài viết: 13633 |
| Re: Trung đoàn 174 anh hùng« Trả lời #3 vào lúc: 18 Tháng Mười Một, 2022, 07:52:21 am » |
7) Là đơn vị có bước trưởng thành rất đáng tự hào:
- Trung đoàn được phong tặng Anh hùng.
- Có 10 cá nhân được phong tặng anh hùng.
- La Văn Cầu là lá cờ đầu của toàn quân.
- Đội ngũ cán bộ trưởng thành rất lớn.
- Hơn 20 cán bộ được phong tướng, hàng trăm cấp tá.
- E174 là một nguồn cán bộ cung cấp cho nhiều đơn vị quân đội và chính quyền.
- Được thưởng:
+ 8 Huân chương Quân công.
+ 1118 Huân chương Chiến công
8 ) Là đơn vị có những truyền thống vững chắc:
- Về chiến đấu: Đã đánh là thắng (không phải 100%).
- Huấn luyện giỏi.
- Kỷ luật chiến trường tốt.
- Binh - địch vận tốt.
- Dân vận tốt: Đi dân nhớ, ở dân thương.
- Đoàn kết trên dưới, trong ngoài một lòng.
Nhân ngày kỷ niệm 55 năm ngày thành lập Trung đoàn, tôi xin ghi lại một vài nét khái quát về lịch sử của Trung đoàn, đồng thời nhắc lại truyền thống của Trung đoàn.
Truyền thống ấy được xây dựng lên dựa trên sự hy sinh xương máu của hàng ngàn vạn cán bộ và chiến sĩ trải qua hàng chục năm từ thế hệ này sang thế hệ khác - Truyền thống là một chiếc thang vô hình (sờ không thấy), vô giá (có tiền không mua được), vô hạn (không phải nay muốn mà mai có) - nhưng một khi nó đã hình thành thì nó trở thành vô địch. Truyền thống của Trung đoàn ta thật là quý giá, vĩ đại, ai mà không thấy tự hào và hạnh phúc được là một cán bộ - chiến sỹ của một trung đoàn oai hùng vẻ vang, lừng lẫy như trung đoàn 174. Chúng ta hãy vun đắp cho truyền thống ấy, phát huy, phát triển mãi mãi như vun đắp cho một cây cổ thụ ngày một xanh tươi, to đẹp.
Tôi tuy ở quân đội không lâu lắm (15 năm), ngày ở Trung đoàn cũng một thời gian nhất định, nhưng những kỷ niệm sâu sắc hồi ở Trung đoàn còn lắng trong tâm tưởng, mãi mãi vẫn là những kỷ niệm đẹp của cả cuộc đời.
Hình ảnh của những chiến thắng huy hoàng trên đường số 4, Bông Lau, Lũng Phầy, Đông Khê 1 - 2, giải phóng Bình Liêu, giải phóng Lạng Sơn, tiêu diệt quân đoàn Bạch Sùng Hy, chiến thắng Mộc Châu, làm rực nóng tâm hồn của những người lính của E174, mặc cho cái rét căm căm như dao cắt của núi rừng Tây Bắc - Những ngày vào địch hậu đồng bằng Bắc bộ, quần nhau với địch suốt gần 4 tháng tưởng chừng không có ngày về, thế mà trung đoàn vẫn hoàn thành nhiệm vụ và rút ra vùng tự do, còn nguyên vẹn lại còn tăng quân số, trang bị tốt hơn. Thật là một chuyện thần thoại.
Tôi cũng không quên được những cán bộ, chiến sỹ đã cùng tôi trên khắp các chiến trường:
Nguyễn Hữu An, Lê Hoàn, Khai Tâm, Nguyễn Kha, Hoàng Phúc, Đinh Giang, Hoàng Quốc, Koshiro Iwai (Sáu Nhật)... Đ/c Thành (cần vụ) luôn bên cạnh tôi, chăm lo cho tôi từ miếng ăn, giấc ngủ.
Tôi cũng không thể quên công ơn to lớn của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Chính quyền, và nhân dân ở những nơi mà Trung đoàn đã đi qua, đã hết lòng đùm bọc giúp đỡ Trung đoàn hoàn thành mọi nhiệm vụ.
Nay tôi đã trên 80 (85), mặc dù đã xa Trung đoàn, nhưng tôi vẫn để tâm theo dõi những bước trưởng thành của Trung đoàn. Đến nay đã là đời thứ 25 trung đoàn trưởng. Vinh dự tôi là số 1, mong sao những đồng chí trung đoàn trưởng kế tiếp vẫn tiếp tục dẫn dắt Trung đoàn tiến mãi để hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ trong chiến đấu, cũng như trong xây dựng hoà bình.
Có người hỏi vì sao ở tuổi 85 mà trung đoàn trưởng vẫn giữ phong độ, sức khoẻ cường tráng như một trung niên, vẫn ra sân quần 3 buổi mỗi tuần, vẫn viết sách, vẫn vi vu trên chiếc Nữ Hoàng đi thăm bạn bè, người thân, thăm các chiến sỹ cũ của Trung đoàn. Để trả lời, xin ghi lại vài dòng:
Đầu óc luôn thảnh thơi / Quần vợt rồi đi bơi / Luôn vui cùng thơ phú / Còn giờ thì vi vu / Cuộc đời là hết ý / Nếu không thì hết hơi.
Mọi việc đều đi đến kết thúc, tôi sẽ kết thúc cuộc đời một cách thảnh thơi và vui đẹp.
Xin gửi đến toàn thể cán bộ chiến sỹ cũ và mới của Trung đoàn những tình cảm trìu mến nhất của tôi. |
|
|
