Trung đoàn 174, Sư đoàn 316 trong trận mở đầu Chiến dịch Tây Nguyên tháng 3/1975
Trung đoàn 174, Sư đoàn 316 trong trận mở đầu Chiến dịch Tây Nguyên tháng 3/1975
Ngày 15/01/1975, Trung đoàn 174 trong đội hình chiến đấu của Sư đoàn 316 được lệnh hành quân vào Mặt trận Tây Nguyên. Trong cuộc hành quân hàng nghìn ki-lô-mét, trải ra trước mắt cán bộ, chiến sĩ lần lượt là cảnh hùng vĩ của núi sông đất nước và những chứng tích ghê gớm của chiến tranh tàn phá, mỗi người lính càng thêm yêu đất nước, căm thù quân xâm lược, càng nung nấu quyết tâm chiến đấu góp phần giải phóng quê hương.Ngày 03/02/1975, Trung đoàn 174 cùng các đơn vị bạn đến Đắc Đam (Đắc Nông), điểm dừng chân cuối cùng của cuộc hành quân, thực hiện thắng lợi yêu cầu: Đi nhanh, đến gọn, đến đủ, an toàn và tuyệt đối giữ bí mật. Tại đây, Trung đoàn khẩn trương triển khai các mặt chuẩn bị theo mệnh lệnh tác chiến để tham gia Chiến dịch Tây Nguyên, chiến dịch mở màn cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975. Chiến trường Tây Nguyên nằm trong phạm vi chiếm đóng của Lực lượng Quân khu 2 ngụy do tên Thiếu tướng Phạm Văn Phú trực tiếp chỉ huy. Lực lượng địch ở Quân khu 2 lúc này có 1 sư đoàn, 7 liên đoàn biệt động quân, 4 thiết đoàn tăng thiết giáp. Tây Nguyên được Mỹ và Ngụy coi là một địa bàn hết sức quan trọng, “Ai làm chủ được Tây Nguyên, người đó sẽ làm chủ được miền Nam Việt Nam”. Thị xã Buôn Ma Thuột là một cái chốt chủ yếu của vùng chiến lược này, để chiếm giữ Buôn Ma Thuột, địch tổ chức thành 3 khu vực phòng ngự lớn: Khu dân cư ở phía Bắc, khu hành chính ở phía Đông và khu quân sự nằm ở phía Tây và Nam. Do Buôn Ma Thuột nằm sâu ở phía Nam Tây Nguyên, lại là một căn cứ lớn nên đây vừa là hậu cứ của Sư đoàn 23 ngụy - đơn vị chủ lực của địch, vừa là hậu cứ của các liên đoàn, chiến đoàn và binh chủng các loại của Quân khu 2 ngụy. Địch cho rằng: Nếu muốn đánh giải phóng Tây Nguyên, ta bắt buộc phải đánh từ ngoài vào và từ hướng Bắc xuống. Do vậy, chúng tập trung lực lượng nhằm giữ chắc Plei Ku và Kon Tum hòng ngăn chặn mũi tiến công của ta. Từ thị xã Buôn Ma Thuột nằm sâu trong tỉnh Đắk Lăk, phía Nam Tây Nguyên chúng bố trí lực lượng ít hơn, cũng theo địch nhận định, năm 1975 tuy ta có thể đánh lớn hơn năm 1974, song vẫn chưa đủ khả năng để đánh thẳng, nếu ta có cố gắng đánh thị xã này thì chúng cũng có thể chiếm lại dễ dàng. 
Chiến sĩ Trung đoàn 174, Sư đoàn 316 tiêu diệt Sở chỉ huy Sư đoàn 23 nguỵ tại Buôn Ma Thuột trong Chiến dịch Tây Nguyên (tháng 3/1975). Ảnh TL BTQK2. Sau khi Trung đoàn 174 cùng các đơn vị bạn hành quân đến Tây Nguyên, Bộ Tư lệnh mặt trận Tây Nguyên đã dự thảo xong kế hoạch tiến công Buôn Ma Thuột gồm 2 phương án: Một là, trường hợp địch không dự phòng; hai là địch đã có lực lượng dự phòng. Cả hai phương án trên được thống nhất theo một kế hoạch hành động chung và tiến hành theo ba bước: Bước 1: Tiêu diệt các điểm ngoại vi Đức Lập, Thuần Mẫn (Cẩm Ga) để phá vành đai phòng thủ phía ngoài, tạo điều kiện đưa lực lượng và binh khí kỹ thuật của ta áp sát Buôn Ma Thuột; Bước 2: Nếu địch kịp điều lực lượng mạnh về trước thời gian ta tiến công, các đơn vị sẽ tiến hành vây ép đánh chiếm từng bước các điểm cao còn lại ở ngoại vị nhằm tiêu hao, tiêu diệt sinh lực địch tới mức độ cần thiết; Bước 3: Sau khi giải quyết xong cơ bản các mục tiêu then chốt trong thị xã, các đơn vị tiến hành củng cố và phát huy chiến quả, đánh mạnh vào lực lượng phản kích, đồng thời tiêu diệt các căn cứ còn lại ở Buôn Ma Thuột. Theo kế hoạch này, Trung đoàn 174 và Trung đoàn 148 thuộc Sư đoàn 316 được giao nhiệm vụ trong bước 1, làm nhiệm vụ chặn viện dọc Đường 14, các đơn vị khác của Sư đoàn 10 đánh Đức Lập. Đây là lần đầu tiên Trung đoàn 174 cùng các đơn vị bạn tham gia đánh địch phòng ngự ở một thị xã lớn. Trong lúc công tác chuẩn bị chiến đấu đang được triển khai một cách khẩn trương theo kế hoạch, ngày 16/02/1975, tại cuộc họp ở Sở chỉ huy mặt trận, nhiệm vụ của các đơn vị có sự điều chỉnh. Để tiến hành bước 1, nhằm tranh thủ yếu tố bất ngờ mà vẫn đảm bảo chắc thắng, làm tan rã nhanh quân địch, trong khi Sư đoàn 10, Sư đoàn 320 của ta đánh Đức Lập, Thuần Mẫn, Cẩm Ga thì các đơn vị của Sư đoàn 316 được tăng cường về binh khí, kỹ thuật đủ mạnh, cùng Trung đoàn đặc công 198, Trung đoàn bộ binh 95B, 1 tiểu đoàn của Sư đoàn 10 tiến hành ngay nhiệm vụ tiến công tiêu diệt Buôn Ma Thuột.
Chiến sĩ thông tin Trung đoàn 174, Sư đoàn 316 đảm bảo thông tin trong Chiến dịch Tây Nguyên (tháng 3/1975). Ảnh TL BTQK2. Theo kế hoạch mới, Trung đoàn 174 và các đơn vị trong Sư đoàn 316 cùng một số đơn vị bạn trở thành lực lượng chủ yếu đánh vào thị xã Buôn Ma Thuột, trọng điểm là khu phòng thủ Sở Chỉ huy Sư đoàn 23 ngụy. Cụ thể, Trung đoàn 174 đảm nhiệm một trong bốn hướng tiến công vào thị xã, các đơn vị khác đảm nhiệm ba hướng còn lại. Sau nhiều ngày đêm vất vả chuẩn bị, đến ngày 27/2/1975, Trung đoàn 174 cùng các đơn vị bạn tham gia chiến dịch đã hoàn thành về cơ bản việc điều tra tình hình, xây dựng kế hoạch tác chiến, kế hoạch cơ động lực lượng và công tác đảm bảo vật chất, kỹ thuật. 6 giờ sáng ngày 05/3/1975, Sư đoàn 316 nhận được lệnh của Bộ Tư lệnh Mặt trận, bắt đầu triển khai lực lượng tiến công Buôn Ma Thuột. Theo kế hoạch, Trung đoàn 174 tiến công địch từ hướng Tây Nam, ngày 06/3/1975 đơn vị xuất phát tiếp cận sông Sê-rê-pốc, tối ngày 08/3 vượt sông Sê-rê-pốc, đêm ngày 09/3 tiến vào chiếm lĩnh trận địa. Trên nhiều hướng khác, các đơn vị bạn đều lần lượt tiến vào chiếm lĩnh trận địa được phân công. Đúng 1 giờ 30 phút ngày 10/3/1975, tiếng súng của Trung đoàn 198 mở đầu trận đánh Buôn Ma Thuột, 2 giờ 5 phút, các cụm hỏa lực của chiến dịch bắt đầu bắn theo kế hoạch vào các mục tiêu trong thị xã. Từ các hướng, quân ta đồng loạt tiến công dũng mãnh, đánh chiếm các vị trí địch. Trên hướng Tây Nam, Trung đoàn 198 nổ súng đánh khu Mai Hắc Đế, Trung đoàn 174 vào chiếm lĩnh vị trí của địch, sau khi tiêu diệt các mục tiêu tiền duyên và mở xong cửa mở, các tiểu đoàn bộ binh của Trung đoàn 174 bắt đầu xung phong đánh theo trục Đường 14 vòng qua khu Mai Hắc Đế, thọc thẳng vào trung tâm thị xã. Địch chống cự quyết liệt. Chúng dùng pháo binh và máy bay oanh tạc dữ dội dọc đường tiến quân của Trung đoàn. Nhiều lần địch phản kích hòng đánh bật quân ta, song đều thất bại. Xe tăng, pháo binh hiệp đồng tiến công với bộ binh ta diệt từng điểm cố thủ, chiếm ấp Ba Lê, khu Phạm Ngũ Lão rồi chiếm khu tham mưu địch. Đêm ngày 10/3/1975, trên cả bốn hướng tiến công vào thị xã Buôn Ma Thuột, quân ta đều giành thắng lợi lớn. Các điểm ngoại vi như Chư Bua, Chư Duê, Điểm cao 491, Chư Lom cùng các khu thiết giáp, pháo binh, Tiểu đoàn 1 Trung đoàn 45 ngụy, khu truyền tin, khu quân y Sư đoàn 23 ngụy, khu Mai Hắc Đế đã bị quân ta chiếm gọn, khu sân bay Hòa Bình đến tối vẫn còn tranh chấp. Trong ngày 10/3, địch điều Liên đoàn biệt động quân 21 về tăng cường phòng thủ Buôn Ma Thuột. Tiểu đoàn 96 và Tiểu đoàn 27 của Liên đoàn 21 được lệnh phản kích lại khu Mai Hắc Đế, ngã sáu, tiểu khu Đắk Lắk và yểm trợ cho Sở Chỉ huy Sư đoàn 23 ngụy. Đêm ngày 10/3, địch tranh thủ lúc ta ngừng tiến công, tổ chức bố trí lại lực lượng. Về phía ta, Bộ Tư lệnh Chiến dịch Tây Nguyên cũng tổ chức rút kinh nghiệm chiến đấu trong ngày và bổ sung kế hoạch đánh tiếp ngày hôm sau. 5 giờ 30 phút ngày 11/3, pháo binh ta bắt đầu bắn phá khu Sở Chỉ huy Sư đoàn 23 ngụy và các mục tiêu kế cận. 6 giờ 30 phút, các mũi bộ binh cùng lúc đột phá vào các mục tiêu chính. Trung đoàn 174 lần này triển khai đội hình theo ba mũi: Mũi 1 do Tiểu đoàn 3 được tăng cường 4 xe tăng phối hợp với Tiểu đoàn 4 Trung đoàn 24 Sư đoàn 10 cùng tiến công; mũi 2 do Đại đội 11 Tiểu đoàn 3 được tách ra đánh chiếm ấp Ba Lê 2, rồi từ đó thọc sang khu tham mưu của sở chỉ huy địch; cùng lúc với hai mũi trên, Tiểu đoàn 1 Trung đoàn 174 được tăng cường từ hướng Tây Nam đột phá khu đài phát thanh quân ngụy rồi tiến sát khu tham mưu, chọc vào sở chỉ huy sư đoàn địch. Các đơn vị khác trong sư đoàn và toàn mặt trận triển khai tiến công dũng mãnh vào các mục tiêu được phân công. 10 giờ 30 phút ngày 11/3, trước sức tiến công mạnh mẽ của quân ta trên các hướng, số quân địch phòng ngự tại Sở Chỉ huy buộc phải bỏ chạy. Cờ chiến thắng của ta phất phới tung bay trên nóc hầm Sở Chỉ huy Sư đoàn 23 ngụy. Mục tiêu chính của cuộc tiến công thị xã Buôn Ma Thuột đã hoàn thành, Sở Chỉ huy Sư đoàn 23 ngụy bị ta tiêu diệt. Trong sáng ngày 11/3, Liên đoàn biệt động quân 21 ngụy tổ chức phản kích vào hướng tiểu khu và phía Nam sở chỉ huy nhưng bị các đơn vị của ta đánh bật. Được tin Sở Chỉ huy Sư đoàn 23 đã bị tiêu diệt, địch rút vào khu huấn luyện Lê Lai, tập trung cùng các lực lượng của hậu cứ Trung đoàn 45 tiến hành củng cố công sự trận địa. 16 giờ ngày 11/3, Tiểu đoàn 1 Trung đoàn 174 được lệnh cùng 3 xe tăng tiến xuống giải quyết Thọ Thạnh, một điểm phòng ngự của địch trên Đường 14. Khi đến sát Thọ Thạnh, trời đã tối, Tiểu đoàn dừng lại chuẩn bị để ngày hôm sau tiến công... Lúc này, tại thị xã Buôn Ma Thuột, ngoài sân bay Hòa Bình, căn cứ Trung đoàn 53, Trung đoàn 45 cùng các khu huấn luyện Lê Lai, Đại Lỹ, Châu Sơn, Chư Nga, Bản Đôn, địch vẫn còn kiểm soát. Chúng hy vọng tiếp tục sử dụng Liên đoàn biệt động quân 21 cùng với số quân của Trung đoàn 53 hình thành các cánh quân phản kích tại chỗ, đồng thời tập trung các đơn vị của Sư đoàn 23 gồm Trung đoàn 45 và Trung đoàn 44 cơ động xuống Buôn Ma Thuột phối hợp với các cánh quân trên đánh chiếm lại thị xã. Chúng huy động đến mức tối đa lực lượng không quân của Sư đoàn 6 và tất cả số máy bay ở sân bay Thành Sơn (Phan Rang) để chi viện cho bộ binh phản kích. Thực hiện chỉ thị của Bộ Tư lệnh mặt trận, các đơn vị của ta tích cực phát huy thắng lợi, giải quyết nhanh gọn các mục tiêu còn lại để sớm ổn định tình hình thị xã, đồng thời tổ chức ngay một lực lượng mạnh, kịp thời đánh bại các cuộc phản kích trên mặt đất và đổ bộ đường không của địch. Phối hợp chặt chẽ với các đơn vị bạn, từ 5 giờ ngày 12/3, Tiểu đoàn 1 Trung đoàn 174 đã chiếm cứ điểm Thọ Thạnh, diệt 40 tên, bắt 45 tên, thu 3 pháo 105ly, giải phóng hoàn toàn đoạn Đường 14 từ Đức Lập về Buôn Ma Thuột. Từ ngày 12 đến ngày 17/3, nhiều trận đánh quyết liệt giữa bộ đội ta và lực lượng phản kích của địch đã diễn ra ở Buôn Ma Thuột và các vùng xung quanh. Ngày 18/3, Trung đoàn 174 diệt các đồn bảo an, dân vệ trên dọc Đường 14 từ Buôn Ma Thuột đi Lạc Thiện, diệt và bắt 145 tên, số đông là tàn quân địch từ căn cứ Trung đoàn 53 ngụy bỏ chạy. Đến ngày 21/3, các lực lượng địch từ chủ lực đến bảo an, dân vệ, cảnh sát... tại các đồn nội, ngoại vi thị xã Buôn Ma Thuột bị tiêu diệt. Buôn Ma Thuột hoàn toàn được giải phóng. Trước tình hình đó, Tổng thống ngụy Nguyễn Văn Thiệu vội vã ra lệnh cho Quân khu 2 nguỵ rút các lực lượng còn lại ở phía Bắc Tây Nguyên về củng cố vùng đồng bằng đang bị uy hiếp. Đến đêm ngày 23/3, hầu như toàn bộ lực lượng của Quân khu 2 nguỵ trên đường rút chạy đều bị quân ta tiêu diệt hoặc bị đánh tan rã. Sau 15 ngày đêm chiến đấu quyết liệt và liên tục, Trung đoàn 174 Sư đoàn 316 đã hoàn thành nhiệm vụ được giao, góp phần xứng đáng vào cuộc giải phóng Buôn Ma Thuột, trận mở màn then chốt của Chiến dịch Tây Nguyên đầu năm 1975./.

Chiến sĩ Trung đoàn 174, Sư đoàn 316 tiêu diệt Sở chỉ huy Sư đoàn 23 nguỵ tại Buôn Ma Thuột trong Chiến dịch Tây Nguyên (tháng 3/1975). Ảnh TL BTQK2. Sau khi Trung đoàn 174 cùng các đơn vị bạn hành quân đến Tây Nguyên, Bộ Tư lệnh mặt trận Tây Nguyên đã dự thảo xong kế hoạch tiến công Buôn Ma Thuột gồm 2 phương án: Một là, trường hợp địch không dự phòng; hai là địch đã có lực lượng dự phòng. Cả hai phương án trên được thống nhất theo một kế hoạch hành động chung và tiến hành theo ba bước: Bước 1: Tiêu diệt các điểm ngoại vi Đức Lập, Thuần Mẫn (Cẩm Ga) để phá vành đai phòng thủ phía ngoài, tạo điều kiện đưa lực lượng và binh khí kỹ thuật của ta áp sát Buôn Ma Thuột; Bước 2: Nếu địch kịp điều lực lượng mạnh về trước thời gian ta tiến công, các đơn vị sẽ tiến hành vây ép đánh chiếm từng bước các điểm cao còn lại ở ngoại vị nhằm tiêu hao, tiêu diệt sinh lực địch tới mức độ cần thiết; Bước 3: Sau khi giải quyết xong cơ bản các mục tiêu then chốt trong thị xã, các đơn vị tiến hành củng cố và phát huy chiến quả, đánh mạnh vào lực lượng phản kích, đồng thời tiêu diệt các căn cứ còn lại ở Buôn Ma Thuột. Theo kế hoạch này, Trung đoàn 174 và Trung đoàn 148 thuộc Sư đoàn 316 được giao nhiệm vụ trong bước 1, làm nhiệm vụ chặn viện dọc Đường 14, các đơn vị khác của Sư đoàn 10 đánh Đức Lập. Đây là lần đầu tiên Trung đoàn 174 cùng các đơn vị bạn tham gia đánh địch phòng ngự ở một thị xã lớn. Trong lúc công tác chuẩn bị chiến đấu đang được triển khai một cách khẩn trương theo kế hoạch, ngày 16/02/1975, tại cuộc họp ở Sở chỉ huy mặt trận, nhiệm vụ của các đơn vị có sự điều chỉnh. Để tiến hành bước 1, nhằm tranh thủ yếu tố bất ngờ mà vẫn đảm bảo chắc thắng, làm tan rã nhanh quân địch, trong khi Sư đoàn 10, Sư đoàn 320 của ta đánh Đức Lập, Thuần Mẫn, Cẩm Ga thì các đơn vị của Sư đoàn 316 được tăng cường về binh khí, kỹ thuật đủ mạnh, cùng Trung đoàn đặc công 198, Trung đoàn bộ binh 95B, 1 tiểu đoàn của Sư đoàn 10 tiến hành ngay nhiệm vụ tiến công tiêu diệt Buôn Ma Thuột.

Chiến sĩ thông tin Trung đoàn 174, Sư đoàn 316 đảm bảo thông tin trong Chiến dịch Tây Nguyên (tháng 3/1975). Ảnh TL BTQK2. Theo kế hoạch mới, Trung đoàn 174 và các đơn vị trong Sư đoàn 316 cùng một số đơn vị bạn trở thành lực lượng chủ yếu đánh vào thị xã Buôn Ma Thuột, trọng điểm là khu phòng thủ Sở Chỉ huy Sư đoàn 23 ngụy. Cụ thể, Trung đoàn 174 đảm nhiệm một trong bốn hướng tiến công vào thị xã, các đơn vị khác đảm nhiệm ba hướng còn lại. Sau nhiều ngày đêm vất vả chuẩn bị, đến ngày 27/2/1975, Trung đoàn 174 cùng các đơn vị bạn tham gia chiến dịch đã hoàn thành về cơ bản việc điều tra tình hình, xây dựng kế hoạch tác chiến, kế hoạch cơ động lực lượng và công tác đảm bảo vật chất, kỹ thuật. 6 giờ sáng ngày 05/3/1975, Sư đoàn 316 nhận được lệnh của Bộ Tư lệnh Mặt trận, bắt đầu triển khai lực lượng tiến công Buôn Ma Thuột. Theo kế hoạch, Trung đoàn 174 tiến công địch từ hướng Tây Nam, ngày 06/3/1975 đơn vị xuất phát tiếp cận sông Sê-rê-pốc, tối ngày 08/3 vượt sông Sê-rê-pốc, đêm ngày 09/3 tiến vào chiếm lĩnh trận địa. Trên nhiều hướng khác, các đơn vị bạn đều lần lượt tiến vào chiếm lĩnh trận địa được phân công. Đúng 1 giờ 30 phút ngày 10/3/1975, tiếng súng của Trung đoàn 198 mở đầu trận đánh Buôn Ma Thuột, 2 giờ 5 phút, các cụm hỏa lực của chiến dịch bắt đầu bắn theo kế hoạch vào các mục tiêu trong thị xã. Từ các hướng, quân ta đồng loạt tiến công dũng mãnh, đánh chiếm các vị trí địch. Trên hướng Tây Nam, Trung đoàn 198 nổ súng đánh khu Mai Hắc Đế, Trung đoàn 174 vào chiếm lĩnh vị trí của địch, sau khi tiêu diệt các mục tiêu tiền duyên và mở xong cửa mở, các tiểu đoàn bộ binh của Trung đoàn 174 bắt đầu xung phong đánh theo trục Đường 14 vòng qua khu Mai Hắc Đế, thọc thẳng vào trung tâm thị xã. Địch chống cự quyết liệt. Chúng dùng pháo binh và máy bay oanh tạc dữ dội dọc đường tiến quân của Trung đoàn. Nhiều lần địch phản kích hòng đánh bật quân ta, song đều thất bại. Xe tăng, pháo binh hiệp đồng tiến công với bộ binh ta diệt từng điểm cố thủ, chiếm ấp Ba Lê, khu Phạm Ngũ Lão rồi chiếm khu tham mưu địch. Đêm ngày 10/3/1975, trên cả bốn hướng tiến công vào thị xã Buôn Ma Thuột, quân ta đều giành thắng lợi lớn. Các điểm ngoại vi như Chư Bua, Chư Duê, Điểm cao 491, Chư Lom cùng các khu thiết giáp, pháo binh, Tiểu đoàn 1 Trung đoàn 45 ngụy, khu truyền tin, khu quân y Sư đoàn 23 ngụy, khu Mai Hắc Đế đã bị quân ta chiếm gọn, khu sân bay Hòa Bình đến tối vẫn còn tranh chấp. Trong ngày 10/3, địch điều Liên đoàn biệt động quân 21 về tăng cường phòng thủ Buôn Ma Thuột. Tiểu đoàn 96 và Tiểu đoàn 27 của Liên đoàn 21 được lệnh phản kích lại khu Mai Hắc Đế, ngã sáu, tiểu khu Đắk Lắk và yểm trợ cho Sở Chỉ huy Sư đoàn 23 ngụy. Đêm ngày 10/3, địch tranh thủ lúc ta ngừng tiến công, tổ chức bố trí lại lực lượng. Về phía ta, Bộ Tư lệnh Chiến dịch Tây Nguyên cũng tổ chức rút kinh nghiệm chiến đấu trong ngày và bổ sung kế hoạch đánh tiếp ngày hôm sau. 5 giờ 30 phút ngày 11/3, pháo binh ta bắt đầu bắn phá khu Sở Chỉ huy Sư đoàn 23 ngụy và các mục tiêu kế cận. 6 giờ 30 phút, các mũi bộ binh cùng lúc đột phá vào các mục tiêu chính. Trung đoàn 174 lần này triển khai đội hình theo ba mũi: Mũi 1 do Tiểu đoàn 3 được tăng cường 4 xe tăng phối hợp với Tiểu đoàn 4 Trung đoàn 24 Sư đoàn 10 cùng tiến công; mũi 2 do Đại đội 11 Tiểu đoàn 3 được tách ra đánh chiếm ấp Ba Lê 2, rồi từ đó thọc sang khu tham mưu của sở chỉ huy địch; cùng lúc với hai mũi trên, Tiểu đoàn 1 Trung đoàn 174 được tăng cường từ hướng Tây Nam đột phá khu đài phát thanh quân ngụy rồi tiến sát khu tham mưu, chọc vào sở chỉ huy sư đoàn địch. Các đơn vị khác trong sư đoàn và toàn mặt trận triển khai tiến công dũng mãnh vào các mục tiêu được phân công. 10 giờ 30 phút ngày 11/3, trước sức tiến công mạnh mẽ của quân ta trên các hướng, số quân địch phòng ngự tại Sở Chỉ huy buộc phải bỏ chạy. Cờ chiến thắng của ta phất phới tung bay trên nóc hầm Sở Chỉ huy Sư đoàn 23 ngụy. Mục tiêu chính của cuộc tiến công thị xã Buôn Ma Thuột đã hoàn thành, Sở Chỉ huy Sư đoàn 23 ngụy bị ta tiêu diệt. Trong sáng ngày 11/3, Liên đoàn biệt động quân 21 ngụy tổ chức phản kích vào hướng tiểu khu và phía Nam sở chỉ huy nhưng bị các đơn vị của ta đánh bật. Được tin Sở Chỉ huy Sư đoàn 23 đã bị tiêu diệt, địch rút vào khu huấn luyện Lê Lai, tập trung cùng các lực lượng của hậu cứ Trung đoàn 45 tiến hành củng cố công sự trận địa. 16 giờ ngày 11/3, Tiểu đoàn 1 Trung đoàn 174 được lệnh cùng 3 xe tăng tiến xuống giải quyết Thọ Thạnh, một điểm phòng ngự của địch trên Đường 14. Khi đến sát Thọ Thạnh, trời đã tối, Tiểu đoàn dừng lại chuẩn bị để ngày hôm sau tiến công... Lúc này, tại thị xã Buôn Ma Thuột, ngoài sân bay Hòa Bình, căn cứ Trung đoàn 53, Trung đoàn 45 cùng các khu huấn luyện Lê Lai, Đại Lỹ, Châu Sơn, Chư Nga, Bản Đôn, địch vẫn còn kiểm soát. Chúng hy vọng tiếp tục sử dụng Liên đoàn biệt động quân 21 cùng với số quân của Trung đoàn 53 hình thành các cánh quân phản kích tại chỗ, đồng thời tập trung các đơn vị của Sư đoàn 23 gồm Trung đoàn 45 và Trung đoàn 44 cơ động xuống Buôn Ma Thuột phối hợp với các cánh quân trên đánh chiếm lại thị xã. Chúng huy động đến mức tối đa lực lượng không quân của Sư đoàn 6 và tất cả số máy bay ở sân bay Thành Sơn (Phan Rang) để chi viện cho bộ binh phản kích. Thực hiện chỉ thị của Bộ Tư lệnh mặt trận, các đơn vị của ta tích cực phát huy thắng lợi, giải quyết nhanh gọn các mục tiêu còn lại để sớm ổn định tình hình thị xã, đồng thời tổ chức ngay một lực lượng mạnh, kịp thời đánh bại các cuộc phản kích trên mặt đất và đổ bộ đường không của địch. Phối hợp chặt chẽ với các đơn vị bạn, từ 5 giờ ngày 12/3, Tiểu đoàn 1 Trung đoàn 174 đã chiếm cứ điểm Thọ Thạnh, diệt 40 tên, bắt 45 tên, thu 3 pháo 105ly, giải phóng hoàn toàn đoạn Đường 14 từ Đức Lập về Buôn Ma Thuột. Từ ngày 12 đến ngày 17/3, nhiều trận đánh quyết liệt giữa bộ đội ta và lực lượng phản kích của địch đã diễn ra ở Buôn Ma Thuột và các vùng xung quanh. Ngày 18/3, Trung đoàn 174 diệt các đồn bảo an, dân vệ trên dọc Đường 14 từ Buôn Ma Thuột đi Lạc Thiện, diệt và bắt 145 tên, số đông là tàn quân địch từ căn cứ Trung đoàn 53 ngụy bỏ chạy. Đến ngày 21/3, các lực lượng địch từ chủ lực đến bảo an, dân vệ, cảnh sát... tại các đồn nội, ngoại vi thị xã Buôn Ma Thuột bị tiêu diệt. Buôn Ma Thuột hoàn toàn được giải phóng. Trước tình hình đó, Tổng thống ngụy Nguyễn Văn Thiệu vội vã ra lệnh cho Quân khu 2 nguỵ rút các lực lượng còn lại ở phía Bắc Tây Nguyên về củng cố vùng đồng bằng đang bị uy hiếp. Đến đêm ngày 23/3, hầu như toàn bộ lực lượng của Quân khu 2 nguỵ trên đường rút chạy đều bị quân ta tiêu diệt hoặc bị đánh tan rã. Sau 15 ngày đêm chiến đấu quyết liệt và liên tục, Trung đoàn 174 Sư đoàn 316 đã hoàn thành nhiệm vụ được giao, góp phần xứng đáng vào cuộc giải phóng Buôn Ma Thuột, trận mở màn then chốt của Chiến dịch Tây Nguyên đầu năm 1975./.



