TRUNG ĐOÀN TRỞ LẠI ĐIỆN BIÊN (1958) BÁC HỒ ĐẾN THĂM VÀ ĐỘNG VIÊN

... Tháng 3 năm 1958, chúng tôi được phổ biến Nghị quyết của Tổng quân ủy về nhiệm vụ của quân đội. Trong Nghị quyết, Tổng quân ủy quyết định điều chỉnh kế hoạch, giảm bớt tổng số quân đồng thời tận dụng khả năng của quân đội trong việc xây dựng kinh tế, phát triển sản xuất. Kế hoạch đề ra biện pháp cụ thể nhằm tăng cường phòng thủ miền Bắc, chuẩn bị sẵn sàng đối phó khi chiến tranh xảy ra.

Chúng tôi được biết, trong Hội nghị cấp cao toàn quân ngày 20 tháng 3 năm 1958, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra nhiệm vụ của quân đội là: "Một là xây dựng quân đội ngày càng hùng mạnh và sẵn sàng chiến đấu để giữ gìn hòa bình bảo vệ đất nước, bảo vệ công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và làm hậu thuẫn cho cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà. Nhiệm vụ đó bao gồm xây dựng quân đội thường trực và xây dựng lực lượng hậu bị.

Hai là tích cực tham gia sản xuất để góp phần xây dựng kinh tế, xây dựng và củng cố quốc phòng".

Hai nhiệm vụ đó đều rất quan trọng, nhất trí và kết hợp chặt chẽ với nhau vì đều làm cho quân đội ta ngày càng hùng mạnh và miền Bắc ngày càng vững chắc.

Trong tình hình đó, chúng tôi nghĩ rằng là một trung đoàn nằm trong đội hình của sư đoàn được ra đời và trưởng thành trên núi rừng Việt Bắc, là một đơn vị đánh giỏi trên chiến trường miền núi, đã có truyền thống trong chiến dịch Đông Khê và đường 4 anh hùng, là một đơn vị chiến đấu anh dũng ở chiến dịch Điện Biên Phủ, là đơn vị chủ yếu chiến thắng ở đồi A1 góp phần giải phóng Điện Biên "chấn động địa cầu", cán bộ, chiến sỹ rất thuộc địa hình Tây Bắc, gắn bó với đồng bào các dân tộc Tây Bắc, nay trở lại Điện Biên, mảnh đất còn nóng bỏng chiến công, và thấm máu bao đồng đội, cán bộ và chiến sỹ của trung đoàn nên đã nhận rõ vinh dự và trách nhiệm lớn lao trước nhiệm vụ của Đảng và quân đội giao.

Giữa lúc trung đoàn đang khẩn trương triển khai nhiệm vụ thì chúng tôi nhận được điện triệu tập về sư đoàn nghe Bộ về giao nhiệm vụ và động viên. Chúng tôi dự đoán chuyến này thế nào cũng được gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp và nghe Đại tướng nói chuyện.

Khi về đến nơi, tập trung tất cả ở hội trường lớn của sư đoàn thì mới được nghe phổ biến chuyến này Bác Hồ cùng về với Đại tướng, chúng tôi rất phấn khởi, náo nức chờ đón Bác; mọi người đều quay ra cửa lớn của hội trường để nhìn Bác rõ hơn.

Chúng tôi nghe tiếng xe của đoàn ô tô, đoán là Bác sắp đến, mọi con mắt đều nhìn ra cửa lớn chờ. Trong khi mọi người đang thấp thỏm thì nghe thấy một số người ở phía sau reo ồ lên, chúng tôi quay mặt lại thì đã thấy Bác bước từ cửa sau hội trường lên sân khấu, chúng tôi ngớ ra, đồng thời lúc đó đoàn của Đại tướng Võ Nguyên Giáp và đồng chí Chu Huy Mân cùng đoàn cán bộ của Bộ mới xuất hiện ở cửa lớn vào hội trường.

Về sau, chúng tôi nghe các đồng chí ban tiếp đón kể chuyện lại xe ô tô chở Bác đi ở đầu đoàn xe, không đi ở giữa đoàn xe, khi gần đến nơi xe Bác tách ra đi trước vào chỗ của Bộ Tư lệnh sư đoàn và đi thăm chỗ ăn, ở của đơn vị, sau đó Bác mới đến hội trường.

Ở trên sân khấu của hội trường lúc đó đã bầy sẵn bàn, rải khăn trắng và 3 chiếc ghế. Bác ngồi giữa, Đại tướng ngồi bên phải, đồng chí Chu Huy Mân - Chính ủy quân khu Tây Bắc ngồi bên trái.

Sau khi Đại tướng nói ngắn gọn nhiệm vụ của sư đoàn, Bác mới từ tốn nói với tất cả cán bộ: "Trung ương Đảng và Chính phủ sẽ theo dõi sự cố gắng và mỗi thắng lợi của đơn vị, sẵn sàng khen thưởng các đơn vị và cá nhân xuất sắc. Bác trao cho đơn vị 100 cái huy hiệu làm giải thưởng trong bước đầu và mong tất cả các chú sẽ làm tròn nhiệm vụ thi đua cùng với toàn dân thực hiện kế hoạch dài hạn của Nhà nước".

Cuối cùng Bác hỏi: "Nhiệm vụ lên Điện Biên Phủ khó khăn, phức tạp lắm, sư đoàn đã thắng Tây ở đây, nay có thắng được nghèo nàn lạc hậu ở Điện Biên Phủ không?". Cả hội trường đứng dậy đồng thanh hô lớn: "Quyết tâm hoàn thành được ạ".

Trước khi ra về, Bác tặng sư đoàn bài thơ:

"Đá rắn, quyết tâm ta rắn hơn đá²
Núi cao chí khí ta còn cao hơn.
Khó khăn ta quyết vượt cho kỳ được
Gian khổ không làm lòng ta sờn.
Đảng phái ta làm mặt trận sản xuất.
Nhiệm vụ ấy ta quyết tâm làm cho tròn.
Đội ơn đào tạo người, quân đội.
Quyết chí đền bù nghĩa nước non!".

Thực hiện quyết tâm và lời hứa với Bác, đầu tháng 4 năm 1958, trung đoàn bắt đầu hành quân theo đường 6 lên Tây Bắc, tiến quân vào Điện Biên, ngày đi đêm nghỉ hàng tháng trời, trên con đường mà chúng tôi đã hành quân vào giải phóng Điện Biên.

Khi đội hình của sư đoàn đến Điện Biên, thực hiện Nghị quyết của Tổng quân ủy và chỉ thị của Bộ Tổng tham mưu, ngày 14 tháng 4 năm 1958 Đảng ủy sư đoàn ra Nghị quyết tổ chức lại lực lượng theo phương hướng rút bớt lực lượng thường trực như sau:

- Giải thể trung đoàn 174, lấy trung đoàn 174 làm nòng cốt tổ chức thành các tiểu đoàn bộ binh và các tiểu đoàn thông, công, pháo trực thuộc, tổ chức thành Lữ đoàn 316 để làm nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu.

- Tổ chức trung đoàn 98 thành công trường làm đường, có nhiệm vụ làm đường từ Tuần Giáo đến Điện Biên.

- Tổ chức trung đoàn 176, tổ chức thành từng đội sản xuất, trang bị công cụ sản xuất, tổ chức thành nông trường Điện Biên.

Như vậy, sư đoàn thành 2 khối rõ rệt, khối sẵn sàng chiến đấu và khối sản xuất.

Trong không khí đơn vị bắt tay vào nhiệm vụ huấn luyện và sản xuất thì chúng tôi, một số chính trị viên tiểu đoàn gồm các anh: Trần Quế, Đoàn Độ, Đoàn Khoát, Tuấn Phi, Bùi Tố Tọa và tôi được lệnh đi học khóa 2 trường Trung học chính trị (nay là Học viện chính trị) lúc đó trường đang ở trường "An-be Sa-rô" trước dinh Hồ Chủ tich. Khóa đó trường chúng tôi chuyển khắp Hà Nội, từ "An-be Sa-rô" đến Đồn Thủy, Bạch Mai, Quần Ngựa để sau này trở lại xây dựng Tây Bắc.