Trung đội trưởng Nguyễn Văn Lực: Mũi tên thép của Trung đoàn 36

Nguyễn Văn Lực sinh năm 1924 tại Thái Bình, xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo khó. Từ sớm, anh đã chứng kiến cảnh đồng bào bị thực dân Pháp chèn ép, thu thuế nặng nề, khiến lòng căm phẫn luôn bùng cháy. Năm 1947, khi vừa 23 tuổi, Lực xung phong vào Vệ quốc quân và được biên chế vào Trung đoàn 36, Đại đoàn 308 – đơn vị chủ lực đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Ban đầu, anh chỉ là một chiến sĩ trong tiểu đội súng trường, nhưng sự gan dạ và tinh thần trách nhiệm cao khiến anh nhanh chóng được cấp trên chú ý. Sau nhiều trận đánh nhỏ ở vùng đồng bằng Bắc Bộ, anh được đề bạt làm Tiểu đội phó, rồi chỉ sau 6 tháng tiếp tục được phong Tiểu đội trưởng. Trong chiến dịch Trung Du năm 1949, tiểu đội của Lực đã ba lần đột phá tuyến phòng ngự, tiêu diệt nhiều ổ đề kháng khiến đơn vị hoàn thành nhiệm vụ vượt tiến độ. Nhờ thành tích đó, cuối năm 1949, Lực được chính thức phong Trung đội trưởng.

Trong Chiến dịch Hòa Bình (1951–1952), trung đội của anh đảm nhiệm nhiệm vụ chốt giữ đèo Cháy – vị trí trọng yếu trên tuyến tiếp tế của quân ta. Dù bị đối phương bao vây và pháo kích liên tục, Lực vẫn kiên định bám trụ, thay phiên động viên anh em sửa công sự, giữ vững tinh thần chiến đấu. Có lần, khi địch mở đợt phản kích lớn, Lực trực tiếp dẫn một tổ xung kích vòng đánh sau lưng địch, làm chúng rối loạn đội hình và buộc phải rút lui. Chính Ủy trung đoàn đã đánh giá đây là một trong những tình huống "chỉ huy mẫu mực, mưu trí và dũng cảm".

Năm 1953, anh tiếp tục chỉ huy trung đội tham gia nhiệm vụ trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Trung đội của Lực thuộc mũi công kích đồi E, một trong những cao điểm then chốt quanh Mường Thanh. Dưới sự chỉ huy dứt khoát của anh, trung đội đã nhiều lần chiếm được trận địa, sau đó kiên trì cố thủ trong điều kiện cực kỳ thiếu thốn. Đồng đội kể lại rằng dù vết thương ở vai vẫn rỉ máu, anh vẫn kiên quyết không rời trận địa, miệng luôn động viên anh em “giữ từng tấc đất cho Tổ quốc”.

Sau chiến thắng lịch sử, Nguyễn Văn Lực được tặng Huân chương Chiến công hạng Nhì, đồng thời được phong chức Đại đội phó ngay tại mặt trận. Niềm tự hào lớn nhất của anh không phải chức vụ, mà là việc được sống cùng đồng đội làm nên lịch sử, chứng kiến ngày độc lập đang đến gần.

Dù hòa bình lập lại, anh luôn khiêm nhường, trở về quê hương tiếp tục làm nông dân, tham gia công tác xã. Người dân trong vùng gọi anh bằng cái tên trìu mến: “Trung đội trưởng Lực – người chỉ huy thép của Đại đoàn 308”. Cuộc đời anh là minh chứng rằng những người lính vô danh, dù chức vụ nhỏ nhưng tinh thần lớn, đã góp phần quyết định vào thắng lợi của dân tộc.