Trung tá, Anh hùng LLVTND Hồ Đắc Thạnh – Câu chuyện thuyền trưởng tàu 41 nhiều lần đưa vũ khí vào bến Vũng Rô trong mưa bom bão đạn.

Trong ký ức của thuyền trưởng Hồ Đắc Thạnh, những chuyến tàu Không số không chỉ là những hải trình bí mật trên biển, mà là những lần ông cùng đồng đội đem cả niềm tin của miền Bắc vượt sóng gió vào chiến trường miền Nam. Ông từng chỉ huy nhiều chuyến tàu vận chuyển vũ khí, nhưng Vũng Rô luôn là nơi khiến ông nhớ sâu nhất, bởi đó là quê hương, là mảnh đất ông trở về giữa vòng vây của địch.

Đêm 28/11/1964, tàu 41 do ông chỉ huy rời Hạ Long, vượt qua một hành trình đầy nguy hiểm để đưa 63 tấn vũ khí vào Vũng Rô. Phú Yên khi ấy bị địch phong tỏa gắt gao. Trên đèo Cả có bốt gác, ngoài biển có tàu tuần tra. Mỗi ánh đèn, mỗi tiếng động lạ đều có thể khiến cả con tàu bị lộ. Vậy mà gần nửa đêm, tàu vẫn lặng lẽ áp vào bến. Phía dưới bờ, lực lượng của ta đã chờ sẵn. Cuộc gặp giữa những người đi biển và những người giữ bến diễn ra rất nhanh, nhưng đầy xúc động. Không ai có thời gian nói nhiều, bởi trước mắt họ là hàng chục tấn vũ khí phải được bốc dỡ trong bóng tối.

Sau chuyến đầu thành công, ông Hồ Đắc Thạnh còn tiếp tục đưa tàu vào Vũng Rô. Có lần, nghe tin lực lượng ở bến thiếu gạo, ông đề xuất mang thêm gạo từ miền Bắc vào tặng anh em. Vì thế, trong một chuyến cập bến cuối năm 1964, cùng với vũ khí, con tàu còn chở theo những bao gạo. Giữa chiến tranh, món quà ấy không chỉ là lương thực, mà là tình cảm của hậu phương gửi cho những người đang ngày đêm bám bến, giữ bí mật, tiếp nhận hàng và bảo vệ tuyến vận tải.

Kỷ niệm khiến ông nhớ nhất là chuyến tàu vào Vũng Rô đúng đêm giao thừa Tết Ất Tỵ năm 1965. Khi tàu đã thả neo trong vịnh, pháo sáng của địch bất ngờ bắn trắng trời phía đèo Cả. Trong khoảnh khắc ấy, người thuyền trưởng nghĩ ngay đến tình huống xấu nhất: con tàu có thể đã bị phát hiện. Ông ra lệnh toàn tàu sẵn sàng chiến đấu. Nhưng rồi, từ máy thu thanh dưới buồng báo vụ, tiếng thơ chúc Tết của Bác Hồ vang lên. Cả con tàu đang căng mình trong nguy hiểm bỗng lặng đi. Giữa nơi địch kiểm soát, giữa biển đêm Vũng Rô, những người lính tàu Không số đón giao thừa bằng cảm giác vừa hồi hộp, vừa hạnh phúc, bởi họ biết mình vẫn còn giữ được bí mật và vẫn đang hoàn thành nhiệm vụ.

Khi hàng đã được bốc dỡ xong, tàu chuẩn bị rời bến. Trước giờ chia tay, một cô dân công trẻ bước đến trao cho thuyền trưởng một gói quà nhỏ, được bọc cẩn thận trong chiếc khăn tay. Bên trong là nắm đất Vũng Rô. Món quà ấy không lớn, nhưng với ông Hồ Đắc Thạnh, đó là một kỷ vật thiêng liêng. Nó nhắc ông rằng mỗi chuyến tàu không chỉ chở vũ khí, mà còn chở niềm tin của đồng bào miền Nam, chở lời hẹn ngày thống nhất.

Nhiều năm sau, nắm đất Vũng Rô ấy vẫn được ông gìn giữ như báu vật. Cô dân công năm xưa được xác định là bà Nguyễn Thị Tản, khi tham gia nhiệm vụ ở bến mới 16 tuổi. Câu chuyện về nắm đất nhỏ trao trong đêm chiến tranh vì thế trở thành một ký ức đẹp: bên này là người thuyền trưởng vượt biển, bên kia là người dân công giữ bến; họ gặp nhau trong vài phút ngắn ngủi, nhưng cùng góp phần làm nên huyền thoại đường Hồ Chí Minh trên biển.

Các chi tiết trong ví dụ trên dựa trên nguồn Nhân Dân và QĐND: tàu 41 cập Vũng Rô lúc 23 giờ 50 ngày 28/11/1964 với 63 tấn vũ khí; chuyến sau mang thêm gạo; chuyến Tết Ất Tỵ có tình huống pháo sáng và nắm đất Vũng Rô do cô dân công Nguyễn Thị Tản trao cho thuyền trưởng.