TRUNG TÁ ANH HÙNG PHẠM NGỌC ẨN – NGƯỜI LÁI “CON CHIM SẮT” GÂY KINH HOÀNG CHO PHÁP

Phạm Ngọc Ẩn sinh năm 1924 tại Nam Định, nổi tiếng là một trong những phi công đầu tiên của Không quân nhân dân Việt Nam. Con đường đến với bầu trời của ông không hề dễ dàng. Khi Cách mạng Tháng Tám thành công, chàng thanh niên 20 tuổi tình nguyện gia nhập lực lượng vũ trang, làm nhiệm vụ liên lạc, trinh sát. Mãi đến khi cuộc kháng chiến chống Pháp bước sang giai đoạn mới, Việt Nam bắt đầu xây dựng lực lượng không quân, ông mới được chọn trong nhóm chiến sĩ đầu tiên sang Trung Quốc học lái máy bay.

Những ngày đầu học tập ở nước bạn đầy khó khăn: giáo trình hoàn toàn bằng tiếng Trung, máy bay cũ kỹ, thiếu thốn trang thiết bị. Nhưng Ẩn vẫn kiên trì, nhiều đêm ôm sách ngủ gục trên bàn. Bạn bè nhận xét: “Ẩn học chậm nhưng chắc — làm gì cũng đến nơi đến chốn”. Sau hai năm, ông trở về nước, trở thành một trong những người đặt viên gạch đầu tiên cho Không quân Việt Nam.

Năm 1954, khi chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào giai đoạn quyết liệt, Phạm Ngọc Ẩn nhận nhiệm vụ đặc biệt: bay trinh sát, chụp ảnh mọi vị trí của quân Pháp để Bộ Chỉ huy phân tích địa hình và lên phương án đánh các cứ điểm. Những chuyến bay của ông diễn ra trong điều kiện cực kỳ nguy hiểm. Máy bay nhỏ, tốc độ chậm, thường xuyên bị phòng không địch bắn đuổi. Có lần, động cơ bị trúng đạn, máy bay rung lắc dữ dội. Ẩn vẫn cố lấy lại thăng bằng, chụp nốt loạt ảnh cuối cùng rồi mới đưa máy bay hạ cánh xuống bãi đất dốc đầy đá — chỉ nhờ phản xạ tuyệt vời mới không bị nổ tung.

Bộ chỉ huy chiến dịch đánh giá những bức ảnh trinh sát của ông “có giá trị bằng một trung đoàn trinh sát dưới đất”. Nhờ chúng, nhiều mục tiêu pháo binh của Pháp bị phát hiện chính xác. Một lần khác, để tránh pháo phòng không, ông phải cho máy bay lách qua thung lũng hẹp giữa hai dãy núi đá dựng đứng. Sau chuyến bay ấy, khi xuống đất, ông lặng đi vài phút vì hai tay run bần bật — dù vừa thoát chết trong gang tấc, ông vẫn giữ nụ cười: “Hoàn thành nhiệm vụ là được rồi”.

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Phạm Ngọc Ẩn tiếp tục phục vụ trong lực lượng không quân, đào tạo nhiều thế hệ phi công trẻ. Nhiều người xem ông là người cha thứ hai, là người truyền ngọn lửa đam mê với bầu trời. Khi nghỉ hưu, ông sống giản dị trong ngôi nhà nhỏ ở Hà Nội. Mỗi dịp gặp lại đồng đội, ông chỉ cười hiền: “Tôi chỉ là người làm đúng bổn phận”.

Cuộc đời và những chuyến bay của Phạm Ngọc Ẩn trở thành biểu tượng cho tinh thần dám nghĩ, dám làm của người Việt Nam trong thời kỳ đầu xây dựng lực lượng không quân. Ông không bắn hạ nhiều máy bay địch như các phi công sau này, nhưng chính ông là người mở đường — người đã “xé bầu trời” để đưa không quân Việt Nam từ con số 0 trở thành lực lượng tinh nhuệ.