Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Nam Phong (1927 – 2022) – vị tướng dạn dày trận mạc, được đồng đội và nhân dân quý mến gọi với cái tên thân thương "bố Năm".
Một tấm gương danh tướng oai hùng, người mang trên mình những huyền thoại sống đi trọn từ khói lửa Điện Biên Phủ đến ngày toàn thắng ở Sài Gòn chính là Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Nam Phong (1927 – 2022) – vị tướng dạn dày trận mạc, được đồng đội và nhân dân quý mến gọi với cái tên thân thương "bố Năm".
Xuất thân xứ Nghệ và con đường tham gia cách mạng từ thuở thiếu niên
Trung tướng Lê Nam Phong (tên khai sinh là Lê Hoàng Thống), sinh ngày 19 tháng 5 năm 1927 tại xã Quỳnh Hoa, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo, từ khi chưa đầy 17 tuổi, ông đã sớm giác ngộ cách mạng, tham gia làm giao thông liên lạc cho tổ chức Việt Minh bí mật tại địa phương. Trải qua bao thăng trầm của phong trào kháng chiến, ông chính thức bước vào hàng ngũ quân đội, gắn trọn cuộc đời mình với binh nghiệp.
Từ "Đại đội trưởng đầu trọc" trên đồi Độc Lập đến huyền thoại Điện Biên Phủ
Nhắc đến tuổi trẻ chiến đấu của ông, lịch sử quân đội vẫn lưu truyền hình ảnh hào hùng về một người đại đội trưởng kiên trung:
Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, trên cương vị Đại đội trưởng Đại đội 225 (Trung đoàn 88, Sư đoàn 308), ông trực tiếp chỉ huy đơn vị chủ công đánh chiếm cứ điểm đồi Độc Lập.
Để hạ quyết tâm chiến đấu trước giờ nổ súng trong điều kiện vô cùng gian khổ, khốc liệt, ông cùng anh em trong đại đội đã cùng nhau cạo trọc đầu. Hình ảnh "Đại đội trưởng đầu trọc" khi ấy đã để lại ấn tượng sâu sắc, thậm chí từng được Đại tướng Võ Nguyên Giáp trìu mến gọi là "Phong đầu trọc".
"Hùm xám Đông Nam Bộ" và dấu ấn tại cửa ngõ Xuân Lộc
Bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ông được cử vào chiến trường miền Nam, trực tiếp gắn bó và lập nhiều chiến công hiển hách tại vùng đất Đông Nam Bộ gian lao mà anh dũng:
Ông lần lượt đảm nhận các chức vụ trọng yếu như Tham mưu trưởng, rồi Sư đoàn trưởng Sư đoàn 7 (Quân đoàn 4) – một trong những sư đoàn chủ lực mạnh, lập nhiều chiến công vang dội khiến quân địch khiếp sợ gọi là "Hùm xám Đông Nam Bộ".
Đập tan "cánh cửa thép" Xuân Lộc (1975): Trong chiến dịch cuối cùng, Sư đoàn 7 do ông làm Sư đoàn trưởng đã trực tiếp chiến đấu vô cùng ngoan cường, đập vỡ tuyến phòng thủ kiên cố bậc nhất của địch tại Xuân Lộc (Long Khánh), mở toang cánh cửa phía Đông để đại quân ta tiến vào sào huyệt cuối cùng của địch.
Trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975, ông có mặt tại Dinh Độc Lập, chứng kiến giờ phút lịch sử thiêng liêng khi miền Nam hoàn toàn giải phóng. Cuộc đời quân ngũ của ông thường được đồng đội nhắc đến bằng một câu nói đầy tự hào: "Đi từ đồi Độc Lập đến Dinh Độc Lập".
Người thầy mẫu mực của Lục quân 2 và nhân cách bình dị
Sau ngày đất nước thống nhất, Trung tướng Lê Nam Phong tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp xây dựng quân đội chính quy, hiện đại:
Ông từng giữ các chức vụ quan trọng như Tư lệnh Quân đoàn 1, Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân đoàn 4, và sau đó là Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Lục quân 2 (nay là Trường Đại học Nguyễn Huệ) trong nhiều năm. Trên cương vị người thầy giáo quân sự, ông đã đào tạo, rèn luyện biết bao thế hệ sĩ quan trẻ cho đất nước.
Dù mang trên mình hàm Trung tướng và nhiều phần thưởng cao quý (như danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân), ông ngoài đời luôn giữ phong cách sống gần gũi, chân tình, thương yêu cán bộ, chiến sĩ như con em ruột thịt, từ đó mà cái tên thân mật "bố Năm" gắn liền với ông suốt những năm tháng cuối đời.
Trung tướng Lê Nam Phong từ trần ngày 26 tháng 3 năm 2022 tại Thành phố Hồ Chí Minh, thọ 95 tuổi. Cuộc đời oanh liệt, trung kiên và đầy nghĩa tình của ông mãi mãi là biểu tượng đẹp đẽ của thế hệ "Bộ đội Cụ Hồ" kiên cường.
