TRUNG TƯỚNG BẰNG GIANG – VỊ TƯ LỆNH ĐẦU TIÊN CỦA QUÂN KHU VIỆT BẮC

Trung tướng Bằng Giang tên thật là Nguyễn Cao Cơ, sinh năm 1915 tại huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng (nay thuộc tỉnh Cao Bằng), trong một gia đình dân tộc Tày giàu truyền thống yêu nước. Ngay từ khi còn trẻ, ông đã sớm giác ngộ cách mạng và tham gia hoạt động yêu nước trong bối cảnh phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp đang phát triển mạnh mẽ ở các tỉnh miền núi phía Bắc.

Năm 1932, ông bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng. Với tinh thần kiên định và ý chí đấu tranh mạnh mẽ, năm 1935 ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Trong thời kỳ hoạt động bí mật, đồng chí Nguyễn Cao Cơ nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giữ, giam cầm và tra khảo nhưng vẫn giữ vững khí tiết của người cộng sản, không ngừng hoạt động vì sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Giai đoạn 1941 – 1945, khi phong trào cách mạng ở Cao Bằng và Việt Bắc phát triển mạnh dưới sự lãnh đạo của Đảng và lãnh tụ Hồ Chí Minh, đồng chí Bằng Giang được giao phụ trách công tác quân sự tại địa phương. Ông trực tiếp tham gia xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng, tổ chức các đội tự vệ, phát triển căn cứ địa và chỉ huy nhiều hoạt động chống lại các thế lực phản động, thổ phỉ trên địa bàn.

Sau cuộc đảo chính Pháp của phát xít Nhật tháng 3 năm 1945, ông cùng lực lượng cách mạng tại Cao Bằng tổ chức tước khí giới tàn quân Pháp, mở rộng vùng giải phóng và chuẩn bị lực lượng cho Tổng khởi nghĩa Tháng Tám.

Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đồng chí Bằng Giang được Đảng và Nhà nước tin tưởng giao nhiều trọng trách quan trọng trong quân đội. Ông lần lượt giữ các chức vụ Khu trưởng Khu 1, Khu trưởng Khu 10, Tư lệnh Liên khu 10, Tư lệnh Quân khu Tây Bắc, Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Lục quân và sau này là Tư lệnh Quân khu Việt Bắc.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ông tham gia chỉ huy và phục vụ nhiều chiến dịch lớn có ý nghĩa chiến lược. Đặc biệt, ông đã góp phần quan trọng trong Chiến dịch Biên giới năm 1950, Chiến dịch Tây Bắc và Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954 – chiến dịch quyết định làm nên thắng lợi vẻ vang của cuộc kháng chiến chống Pháp.

Sau hòa bình lập lại ở miền Bắc, đồng chí Bằng Giang tiếp tục tham gia xây dựng lực lượng vũ trang chính quy, đào tạo cán bộ quân đội và củng cố thế trận quốc phòng tại các địa bàn chiến lược.

Từ năm 1966 đến năm 1975, ông giữ chức Tư lệnh Quân khu Việt Bắc, đồng thời là Chủ tịch Ủy ban Hành chính Khu tự trị Việt Bắc. Đây là giai đoạn cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước diễn ra vô cùng ác liệt. Dưới sự lãnh đạo của ông, Quân khu Việt Bắc đã phát huy vai trò là hậu phương chiến lược quan trọng của miền Bắc, góp phần bảo vệ tuyến vận tải, các cơ sở công nghiệp quốc phòng và cung cấp sức người, sức của cho tiền tuyến miền Nam.

Năm 1974, đồng chí Bằng Giang được Đảng và Nhà nước phong quân hàm Trung tướng. Đây là sự ghi nhận đối với những đóng góp to lớn của ông trong sự nghiệp cách mạng và xây dựng quân đội.

Trong suốt quá trình công tác, ông được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Hồ Chí Minh, ba Huân chương Quân công, Huân chương Chiến thắng hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất cùng nhiều huân, huy chương cao quý khác.

Không chỉ là một vị tướng tài năng, Trung tướng Bằng Giang còn được đồng chí, đồng đội và nhân dân yêu mến bởi phong cách sống giản dị, gần gũi và tinh thần trách nhiệm cao đối với công việc. Ông là hình ảnh tiêu biểu của người cán bộ cách mạng xuất thân từ đồng bào dân tộc thiểu số, suốt đời tận tụy vì Đảng, vì nhân dân và vì sự nghiệp độc lập dân tộc.

Cuộc đời và sự nghiệp của Trung tướng Bằng Giang là minh chứng sinh động cho truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết các dân tộc anh em và ý chí kiên cường của quân và dân Việt Bắc trong các cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do cho Tổ quốc.

Tên tuổi của Trung tướng Bằng Giang mãi mãi được ghi nhớ như một trong những vị tướng tiêu biểu của Quân đội nhân dân Việt Nam, người đã dành trọn cuộc đời mình cho sự nghiệp cách mạng và bảo vệ non sông đất nước.

Tuấn Kiệt (tổng hợp).