Trung tướng Đàm Văn Ngụy – “Cọp trắng Đông Bắc” và những chiến công vang dội từ Đường số 4 đến Tây Nguyên

Trung tướng Đàm Văn Ngụy sinh năm 1927 tại xã Xuất Tính, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng. Ông tham gia cách mạng từ năm 15 tuổi và gia nhập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân tháng 1/1945. Trong kháng chiến chống Pháp, ông chiến đấu dưới sự chỉ huy của Đặng Văn Việt tại Trung đoàn 174, nổi tiếng với những trận phục kích táo bạo trên Đường số 4. Nhờ tài trinh sát, khả năng chỉ huy linh hoạt và cách đánh bất ngờ, ông được quân Pháp đặt biệt danh “Cọp trắng Đông Bắc”. Tháng 4/1967, ông dẫn Trung đoàn 174 vượt Trường Sơn vào chiến trường Tây Nguyên. Trong Chiến dịch Đăk Tô – Tân Cảnh tháng 11/1967, ông trực tiếp chỉ huy trận đánh tại điểm cao 875, tổ chức thế trận phục kích kết hợp phòng ngự, đánh thiệt hại nặng lực lượng thuộc Lữ đoàn dù 173 của Mỹ. Đặc biệt, trong những ngày 18–22/11/1967, ông chỉ huy bộ đội liên tục đẩy lùi các đợt tiến công, phản kích giành lại chiến hào và khống chế các bãi đổ quân bằng trực thăng. Năm 1973, ông được bổ nhiệm làm Tư lệnh Sư đoàn 316. Đầu năm 1975, ông chỉ huy sư đoàn bí mật hành quân vào Tây Nguyên, đảm nhiệm hướng tiến công chủ yếu tại Buôn Ma Thuột. Ngày 10/3/1975, chiến dịch tiến công thị xã bắt đầu; đến ngày 11/3, các đơn vị của Sư đoàn 316 phối hợp đánh chiếm sở chỉ huy Sư đoàn 23 quân đội Sài Gòn, góp phần giải phóng hoàn toàn Buôn Ma Thuột. Chiến thắng này tạo bước ngoặt quan trọng, mở đầu cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975. Cuộc đời Trung tướng Đàm Văn Ngụy là biểu tượng về lòng dũng cảm, tài thao lược và tinh thần quyết chiến, quyết thắng của người chỉ huy trưởng thành từ những chiến trường ác liệt nhất của dân tộc.