Trung tướng Đàm Văn Ngụy – “Cọp trắng Đông Bắc” và những trận đánh vang dội từ Đường số 4 đến Buôn Ma Thuột

Trung tướng Đàm Văn Ngụy sinh năm 1927 tại xã Xuất Tính, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng, là người dân tộc Tày, sớm tham gia cách mạng khi mới 14 tuổi. Tháng 1/1945, ông gia nhập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, trở thành một trong những chiến sĩ trẻ tuổi của lực lượng vũ trang cách mạng. Trong kháng chiến chống Pháp, ông chiến đấu tại chiến trường Đông Bắc, trưởng thành dưới sự chỉ huy của Đặng Văn Việt, người được mệnh danh là “Hùm xám Đường số 4”. Với khả năng thông thạo địa hình rừng núi, ông thường trực tiếp trinh sát, tổ chức phục kích và chỉ huy những trận đánh bất ngờ, khiến quân Pháp gọi ông là “Cọp trắng Đông Bắc”. Những trận phục kích tại Bó Củng năm 1947 và Lũng Vài năm 1949 đã góp phần làm nên tên tuổi của ông. Tháng 4/1967, ông chỉ huy Trung đoàn 174 vượt Trường Sơn vào chiến trường Tây Nguyên. Trong Chiến dịch Đắk Tô – Tân Cảnh tháng 11/1967, ông tổ chức thế trận phòng ngự kết hợp vận động tiến công tại đồi 875, đánh trả quyết liệt các đợt tiến công của Lữ đoàn dù 173 Mỹ. Năm 1973, ông được bổ nhiệm làm Sư đoàn trưởng Sư đoàn 316. Đầu năm 1975, ông chỉ huy sư đoàn bí mật hành quân vào Tây Nguyên, đảm nhiệm lực lượng đột kích chủ yếu trong trận tiến công Buôn Ma Thuột. Sau hai ngày chiến đấu quyết liệt, ngày 11/3/1975, các đơn vị dưới quyền ông đánh chiếm sở chỉ huy Sư đoàn 23 của quân đội Sài Gòn, góp phần giải phóng hoàn toàn thị xã Buôn Ma Thuột, tạo bước ngoặt quan trọng cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975. Cuộc đời Trung tướng Đàm Văn Ngụy là biểu tượng của lòng dũng cảm, tài thao lược và tinh thần quyết chiến, quyết thắng, từ những trận phục kích giữa núi rừng Đông Bắc đến những chiến thắng mang ý nghĩa chiến lược trong sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.