TRUNG TƯỚNG ĐẶNG KINH - VỊ TƯỚNG TÀI BA CỦA QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM

Đồng chí Đặng Kinh, tên thật là Đặng Văn Rợp, sinh tháng 5 năm 1921 tại xã Bắc Sơn, huyện An Lão, tỉnh Kiến An (nay thuộc phường Bắc Sơn, quận Kiến An, thành phố Hải Phòng). Sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước, trên quê hương Hải Phòng giàu truyền thống cách mạng, đồng chí sớm tham gia hoạt động cách mạng trong hoàn cảnh gia đình còn nhiều khó khăn.

Do phải lao động từ sớm, đồng chí từng làm nghề đội than tại mỏ Hà Lầm thuộc khu mỏ Hồng Quảng, đồng thời tự học chữ Hán. Năm 1937, đồng chí rời nghề đội than, trở thành người liên lạc của nhà cách mạng Tô Hiệu. Năm 1944, đồng chí được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam và được cử về Kim Sơn hoạt động.

Người chỉ huy trong những ngày đầu giành chính quyền

Trong cao trào cách mạng năm 1945, đồng chí Đặng Kinh đã trực tiếp chỉ huy nhiều hoạt động quan trọng tại Kim Sơn.

Ngày 11/7/1945, đồng chí chỉ huy 36 tự vệ bí mật tập kích đồn Đoan ở Tiểu Bàng. Chỉ trong khoảng 10 phút, lực lượng cách mạng bắt gọn 20 lính đoan, thu một số súng, máy chữ và tài liệu, đồng thời kéo cờ đỏ sao vàng trên nóc đồn. Đây là chiến công đầu của lực lượng vũ trang cách mạng Hải Phòng - Kiến An, tạo thế và lực cho cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở Kim Sơn.

Ngày 12/7/1945, tại cuộc mít tinh lớn ở đình Kim Sơn, đồng chí Đặng Kinh cùng các đồng chí lãnh đạo tuyên bố xóa bỏ chính quyền địch, thành lập Ủy ban dân tộc giải phóng làng Kim Sơn, chính quyền cách mạng đầu tiên trong tỉnh và thành phố. Sau đó, đồng chí trực tiếp chỉ huy hơn 100 tự vệ và quần chúng trấn áp tổ chức Thanh niên Đại Việt thân Nhật, tuyên truyền chính sách của Việt Minh và củng cố chính quyền cách mạng.

Ngày 4/8/1945, đồng chí chỉ huy Đội 1 tự vệ phối hợp với các lực lượng chống Nhật bảo vệ căn cứ Kim Sơn, tiêu diệt và làm bị thương một số địch, buộc quân Nhật phải rút lui. Những hoạt động này góp phần giữ vững căn cứ cách mạng và thúc đẩy phong trào đấu tranh ở Hải Phòng - Kiến An và vùng Duyên hải Bắc Kỳ.

Những chiến công nổi bật trong kháng chiến chống thực dân Pháp

Trên cương vị Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Tỉnh đội trưởng Kiến An, đồng chí Đặng Kinh tiếp tục có nhiều đóng góp quan trọng trong xây dựng và chỉ huy lực lượng vũ trang địa phương.

Ngày 21/4/1953, đồng chí trực tiếp chỉ huy lực lượng vũ trang tỉnh tiến công thị xã Kiến An, tiêu diệt gần 500 tên địch, thu nhiều vũ khí, phương tiện chiến tranh và phá hủy nhiều kho tàng, xe tăng, xe tải, pháo cùng các cơ sở quân sự của địch. Trận đánh đánh dấu bước trưởng thành về khả năng tác chiến tập trung của bộ đội địa phương Kiến An.

Ngày 18/6/1953, đồng chí trực tiếp chỉ đạo tập kích tổng kho xăng dầu Thượng Lý, một trong những kho tàng lớn của thực dân Pháp ở miền Bắc, đốt cháy 147 triệu lít xăng, dầu và hơn 300 xe cơ giới các loại. Chiến thắng góp phần làm suy yếu hậu cần, quân sự của địch, tạo thêm thế và lực cho cuộc kháng chiến.

Từ 28/8 đến 19/9/1953, đồng chí trực tiếp chỉ đạo lực lượng vũ trang, dân quân tự vệ và nhân dân Tiên Lãng chống cuộc hành quân Cờ Lốt của thực dân Pháp. Sau 22 ngày đêm chiến đấu, quân và dân Tiên Lãng đã tiêu diệt 677 tên địch, phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh, góp phần làm thất bại kế hoạch bình định của địch.

Đặc biệt, ngày 7/3/1954, đồng chí trực tiếp chỉ đạo 32 cán bộ, chiến sĩ tập kích sân bay Cát Bi. Trận đánh làm sân bay cháy suốt 17 giờ, phá hủy 59 máy bay địch cùng nhiều phương tiện, vũ khí. Đây là một trong những chiến thắng lớn nhất về tiêu diệt, phá hủy máy bay địch trong kháng chiến chống thực dân Pháp, góp phần quan trọng vào thắng lợi của Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Trên cương vị Trung đoàn trưởng Trung đoàn 50, đồng chí tiếp tục trực tiếp chỉ huy nhiều trận đánh lớn. Chỉ trong 26 ngày sau khi thành lập, Trung đoàn đã tổ chức 25 trận, tiêu diệt 3.231 tên địch, bắt gần 200 tên, phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh, giải thoát 140 đồng bào và vận động 420 gia đình chống chính sách di dân của địch.

Nhà chỉ huy quân sự có nhiều đóng góp

Từ tháng 1/1955, đồng chí Đặng Kinh lần lượt đảm nhiệm các chức vụ Phó Tham mưu trưởng, Phó Tư lệnh Quân khu Tả Ngạn kiêm Sư đoàn trưởng Sư đoàn 328. Giai đoạn 1960-1965, đồng chí giữ chức Cục phó Cục Tác chiến, Bộ Tổng Tham mưu; Cục trưởng Cục Liên lạc đối ngoại Bộ Quốc phòng.

Tháng 4/1966, đồng chí vào chiến trường, giữ chức Phó Tư lệnh Quân khu Trị Thiên. Tháng 4/1968, đồng chí trở thành Tư lệnh Quân khu Tả Ngạn. Từ tháng 3/1977, đồng chí giữ chức Phó Chủ nhiệm Tổng cục Xây dựng kinh tế Bộ Quốc phòng. Giai đoạn 1978-1988, đồng chí là Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam. Năm 1988, đồng chí nghỉ hưu theo chế độ.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu và công tác, đồng chí Đặng Kinh được Nhà nước phong quân hàm Thiếu tướng năm 1974, Trung tướng năm 1982, được tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh cùng nhiều phần thưởng, danh hiệu cao quý khác.

Ngày 1/11/2019, do tuổi cao, sức yếu, bệnh nặng, đồng chí từ trần tại nhà riêng trên đường Trung Lực, phường Đằng Lâm, quận Hải An, thành phố Hải Phòng, thọ 97 tuổi.

Đặc biệt, ngày 17/10/2023, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ký Quyết định số 1208/QĐ-CTN, truy tặng đồng chí Đặng Kinh danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp.

Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Đặng Kinh gắn liền với những chặng đường quan trọng của cách mạng Hải Phòng - Kiến An và sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Từ một người liên lạc cách mạng, đồng chí từng bước trưởng thành, trở thành người chỉ huy quân sự có nhiều đóng góp nổi bật, góp phần xây dựng và phát triển lực lượng vũ trang, lập nên nhiều chiến công trong hai cuộc kháng chiến và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.