Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên – Kiến trúc sư huyền thoại của "Thành phố Trường Sơn"
Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, là vị tư lệnh xuất sắc đã gắn liền tên tuổi với tuyến đường huyền thoại Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh. Đảm nhiệm chức vụ Tư lệnh Đoàn 559 trong những năm tháng chiến sự ác liệt nhất (1967 – 1975), ông đã biến con đường gùi đèo thô sơ thành một "thành phố trận địa" tổ hợp chiến đấu đa binh chủng hùng hậu. Tư duy quân sự sáng tạo và sự quyết đoán của ông đã giữ vững mạch máu giao thông chi viện cho miền Nam đi đến ngày toàn thắng.
Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên (tên thật là Nguyễn Hữu Vũ) sinh ngày 1 tháng 3 năm 1923 tại xã Quảng Trung, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình (nay thuộc thị xã Ba Đồn) và mất ngày 4 tháng 4 năm 2019 tại Hà Nội. Ông nguyên là Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay là Phó Thủ tướng Chính phủ), Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trường Sơn (Đoàn 559). Với những cống hiến đặc biệt to lớn cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng Tổ quốc, ông đã được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Sao Vàng, Huân chương Hồ Chí Minh, danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.
Tham gia hoạt động cách mạng từ năm 1938 khi mới 15 tuổi, Đồng Sĩ Nguyên đã kinh qua nhiều vị trí chỉ huy gian khổ trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Năm 1967, giữa lúc đế quốc Mỹ dội hàng triệu tấn bom đạn nhằm cắt đứt tuyến chi viện chiến lược cho miền Nam, ông được giao đảm nhiệm chức vụ Tư lệnh Đoàn 559. Trên cương vị người đứng đầu, ông đã đưa ra những quyết sách mang tầm chiến lược, chuyển trạng thái của tuyến đường từ phòng ngự thụ động sang chủ động tiến công, biến Trường Sơn thành một mặt trận hiệp đồng tác chiến đa binh chủng quy mô lớn gồm bộ binh, công binh, cao xạ, vận tải cơ giới và giao liên.
Dưới sự chỉ huy mưu trí và sáng tạo của Tư lệnh Đồng Sĩ Nguyên, hệ thống Đường Trường Sơn đã phát triển vươn dài hàng chục ngàn ki-lô-mét qua cả ba nước Đông Dương, sở hữu các tuyến đường kín, đường vượt sông, hệ thống đường ống dẫn xăng dầu xuyên núi rừng và mạng lưới thông tin liên lạc hiện đại. Ông đã biến dải Trường Sơn bom cày đạn xới thành một "Thành phố trận địa" kiên cường, đập tan mọi chiến dịch ngăn chặn của không quân Mỹ, bảo đảm chi viện liên tục hàng triệu tấn vũ khí, lương thực và hàng trăm nghìn lượt quân cho các chiến dịch lớn, đặc biệt là Đại thắng mùa Xuân năm 1975.
Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên là biểu tượng sáng ngời của tư duy quân sự sáng tạo, bản lĩnh kiên cường và tấm lòng trăn trở, yêu thương đồng đội sâu sắc. Sau khi hòa bình lập lại, ông tiếp tục có nhiều đóng góp quan trọng cho công cuộc đổi mới và phát triển hạ tầng giao thông quốc gia. Thế hệ hôm nay và mai sau đời đời trân trọng, ghi nhớ công lao vĩ đại của ông, nguyện tiếp nối truyền thống anh hùng, nỗ lực học tập và cống hiến để dựng xây đất nước Việt Nam ngày càng phồn vinh, giàu đẹp.



