TRUNG TƯỚNG ĐỒNG VĂN CỐNG – VỊ TƯỚNG TẬP TẦM DÔNG OANH LIỆT XỨ DỪA BẾN TRE, NGƯỜI CHỈ HUY TÀI BA CỦA ĐOÀN TÀU KHÔNG SỐ VÀ CHIẾN TRƯỜNG NAM BỘ

Trong chiều dài lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc oanh liệt của quân và dân miền Nam, quê hương Bến Tre không chỉ nổi tiếng với phong trào Đồng Khởi thần kỳ mà còn là chiếc nôi sản sinh ra những vị tướng tài ba, mưu lược của Quân đội nhân dân Việt Nam. Tiêu biểu cho ý chí quật khởi, bản lĩnh chỉ huy thao lược và cuộc đời chiến đấu kiên trung trọn vẹn hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ chính là Trung tướng Đồng Văn Cống (1918 – 2005) – nguyên Tư lệnh Quân khu 7, Tư lệnh Quân khu 8, Tư lệnh Quân khu 9, Phó Tổng Thanh tra Quân đội nhân dân Việt Nam.

• Khởi đầu từ "Đội quân gậy tầm vông" đánh Pháp (1945):

Sinh ra tại xã Tân Hào, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre trong một gia đình nông dân giàu lòng yêu nước, người thanh niên Đồng Văn Cống sớm giác ngộ cách mạng. Ngay khi thực dân Pháp quay lại xâm lược Nam Bộ cuối năm 1945, ông đã đứng ra tập hợp thanh niên, nông dân yêu nước lập nên Đội Du kích Tân Hào với vũ khí thô sơ chủ yếu là giáo mác, cung nỏ và gậy tầm vông vạt nhọn.

Bằng lối đánh du kích xuất quỷ nhập thần, ông cùng đồng đội lập nên nhiều chiến công vang dội, tiêu biểu là trận đánh tại bốt Cầu Đập, tiêu diệt nhiều sinh lực địch. Từ đội du kích ban đầu, lực lượng nhanh chóng phát triển thành Trung đoàn 99 (sau là Trung đoàn Bến Tre lừng danh), do ông trực tiếp làm Trung đoàn trưởng, trở thành nỗi khiếp vía của quân viễn chinh Pháp khắp chiến trường Bến Tre và đồng bằng sông Cửu Long.

Sau Hiệp định Genève 1954, ông tập kết ra miền Bắc và tiếp tục được giao nhiều trọng trách quân sự quan trọng.Năm 1961, trước yêu cầu chi viện cấp bách vũ khí cho chiến trường miền Nam, Trung ương Đảng và Quân ủy Trung ương thành lập Đoàn 759 (tiền thân của Lữ đoàn 125 Hải quân) – đơn vị vận tải quân sự chiến lược đường biển.

Với kinh nghiệm dạn dày sông nước Nam Bộ, đồng chí Đồng Văn Cống được tin cậy bổ nhiệm làm Trưởng đoàn 759 đầu tiên. Dưới sự chỉ huy sâu sát, quyết đoán của ông, những chuyến "Tàu không số" bí mật vượt muôn trùng bão tố và sự phong tỏa gắt gao của hải quân địch, vận chuyển hàng ngàn tấn vũ khí, đạn dược chi viện trực tiếp cho các chiến trường Nam Bộ, Nam Trung Bộ, góp phần làm nên huyền thoại Đường Hồ Chí Minh trên biển vĩ đại.

Giữa giai đoạn cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào thời kỳ khốc liệt nhất, ông tình nguyện trở lại chiến trường miền Nam trực tiếp cầm quân.

Trên các cương vị Tư lệnh Quân khu 3 (sau là Quân khu 9 - Miền Tây Nam Bộ), Tư lệnh Quân khu 2 (Quân khu 8 - Trung Nam Bộ) và sau đó là Quyền Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân khu 7, Trung tướng Đồng Văn Cống đã trực tiếp chỉ đạo xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân, kết hợp chặt chẽ ba mũi giáp công: quân sự, chính trị và binh vận. Ông góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 và Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất non sông.

Sau ngày đất nước hòa bình, ông tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp củng cố quốc phòng và xây dựng Quân đội trên cương vị Phó Tổng Thanh tra Quân đội nhân dân Việt Nam. Trong suốt cuộc đời binh nghiệp lẫy lừng, Trung tướng Đồng Văn Cống luôn giữ trọn phẩm chất cao quý của người cộng sản: liêm khiết, thẳng thắn, giản dị, chan hòa và dành tình thương sâu sắc cho thương binh, gia đình liệt sĩ và đồng đội.

Ghi nhận những cống hiến đặc biệt to lớn đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng Quân đội, Đảng và Nhà nước đã trao tặng ông Huân chương Độc lập hạng Nhất, Huân chương Quân công hạng Nhất và nhiều phần thưởng cao quý khác.

Tên tuổi của Trung tướng Đồng Văn Cống ngày nay được trân trọng đặt cho các tuyến đường lớn, hiện đại tại Thành phố Hồ Chí Minh (tuyến đường huyết mạch tại thành phố Thủ Đức kết nối vào cảng Cát Lái), thành phố Bến Tre và nhiều địa phương, mãi là niềm kiêu hãnh của quê hương Xứ Dừa anh dũng.

Noi gương sáng tinh thần quả cảm kiên trung, tài năng mưu lược và tấm lòng son sắt vì Đảng, vì Dân của Trung tướng Đồng Văn Cống, thế hệ trẻ hôm nay nguyện không ngừng ra sức học tập, rèn đức luyện tài, nâng cao bản lĩnh chính trị vững vàng, phát huy tinh thần xung kích sáng tạo, quyết tâm đem trọn sức trẻ cống hiến cho công cuộc xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam ngày càng phồn vinh, hùng cường và thịnh vượng.