TRUNG TƯỚNG KHUẤT DUY TIẾN – TỪ NGỤC TÙ HỎA LÒ ĐẾN NHỮNG CHIẾN CÔNG LỪNG DANH TRÊN CÁC CHIẾN TRƯỜNG

Trung tướng Khuất Duy Tiến sinh năm 1931 tại xã Đại Đồng, huyện Thạch Thất, tỉnh Sơn Tây (nay là xã Đại Đồng, thành phố Hà Nội). Sinh ra trong những năm đất nước còn chìm dưới ách đô hộ của thực dân Pháp, ông sớm giác ngộ cách mạng và tham gia các hoạt động của Việt Minh từ khi tuổi đời còn rất trẻ.

Khi mới 14 tuổi, Khuất Duy Tiến đã làm cán sự thiếu nhi, sau đó tham gia công tác tại địa phương với cương vị Xã đội phó. Trong những năm tháng đấu tranh giành chính quyền và bảo vệ thành quả cách mạng, ông trực tiếp thực hiện nhiều nhiệm vụ nguy hiểm, góp phần xây dựng phong trào kháng chiến ở quê hương.

Năm 1950, trong quá trình hoạt động cách mạng, ông bị thực dân Pháp bắt giữ và giam tại nhà tù Hỏa Lò. Những trận đòn tra tấn dã man không thể khuất phục ý chí của người thanh niên yêu nước. Bằng lòng quả cảm và ý chí kiên cường, ông cùng nhiều đồng chí vượt ngục thành công để tiếp tục trở về với hàng ngũ cách mạng.

Ngày 4/9/1950, ông chính thức gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam. Tháng 2/1952, ông được kết nạp vào Đảng Lao động Việt Nam, nay là Đảng Cộng sản Việt Nam. Đây là dấu mốc mở đầu cho hơn nửa thế kỷ cống hiến không ngừng nghỉ trong quân đội.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Khuất Duy Tiến được biết đến là một cán bộ chỉ huy bản lĩnh, quyết đoán và giàu kinh nghiệm thực tiễn chiến trường. Tên tuổi của ông gắn liền với nhiều chiến dịch lớn, trong đó nổi bật là Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào năm 1971.

Đây là thời điểm Mỹ và chính quyền Sài Gòn mở cuộc hành quân Lam Sơn 719 với tham vọng cắt đứt tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn, cô lập chiến trường miền Nam. Trên chiến trường khốc liệt ấy, Khuất Duy Tiến khi đó là Trung đoàn trưởng Trung đoàn 64 đã cùng đơn vị chiến đấu ngoan cường, đánh bại nhiều đơn vị tinh nhuệ của đối phương.

Một trong những chiến công nổi bật là việc bắt sống Đại tá Nguyễn Văn Thọ của quân đội Sài Gòn, góp phần làm phá sản kế hoạch quân sự quy mô lớn của đối phương. Những chiến thắng trên chiến trường Đường 9 – Nam Lào đã khẳng định tài năng chỉ huy và bản lĩnh trận mạc của người sĩ quan trẻ.

Bốn năm sau, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn quyết định, ông tiếp tục đảm nhiệm trọng trách tại Mặt trận Tây Nguyên. Trong Chiến dịch Tây Nguyên năm 1975, Khuất Duy Tiến giữ cương vị Trưởng phòng Tác chiến của mặt trận.

Đây được xem là chiến dịch có ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng, mở đầu cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975. Với sự tham gia xây dựng các phương án tác chiến và kế hoạch nghi binh chiến lược, ông cùng Bộ Tư lệnh chiến dịch đã góp phần đánh lạc hướng đối phương, khiến quân địch tập trung lực lượng sai hướng.

Nhờ đó, đòn tiến công bất ngờ vào Buôn Ma Thuột đã giành thắng lợi nhanh chóng, tạo nên bước ngoặt làm sụp đổ toàn bộ hệ thống phòng thủ của chính quyền Sài Gòn tại Tây Nguyên. Chiến thắng ấy trở thành phát súng mở màn cho cuộc tiến công thần tốc dẫn đến Đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Sau ngày hòa bình lập lại, Trung tướng Khuất Duy Tiến tiếp tục có mặt tại những điểm nóng mới của đất nước. Ông tham gia chỉ huy lực lượng bảo vệ biên giới Tây Nam trước các cuộc tấn công của tập đoàn Khmer Đỏ. Khi chiến sự bùng nổ ở biên giới phía Bắc năm 1979, ông tiếp tục cùng quân đội thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc.

Trong suốt sự nghiệp quân ngũ, ông đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng như Tư lệnh Quân đoàn 3, Cục trưởng Cục Quân lực thuộc Bộ Tổng Tham mưu, Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Lục quân 1 và nhiều vị trí chỉ huy chiến lược khác. Dù ở bất kỳ cương vị nào, ông vẫn luôn được đồng đội đánh giá là người chỉ huy quyết đoán, sâu sát thực tiễn và đặc biệt quan tâm đến đời sống cán bộ, chiến sĩ.

Không chỉ là vị tướng của chiến trường, Khuất Duy Tiến còn có nhiều đóng góp quan trọng cho công tác đào tạo cán bộ quân đội. Năm 1994, ông được giao nhiệm vụ Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Lục quân 1. Trong giai đoạn quân đội từng bước hiện đại hóa và đổi mới công tác đào tạo, ông đã góp phần xây dựng chương trình huấn luyện phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ mới, nâng cao chất lượng đào tạo đội ngũ sĩ quan cho Quân đội nhân dân Việt Nam.

Những người từng công tác cùng Trung tướng Khuất Duy Tiến thường nhắc đến ông không chỉ với sự kính trọng dành cho một vị tướng trận mạc mà còn bởi lối sống giản dị, chân thành và gần gũi. Ông luôn coi chiến sĩ như người thân trong gia đình, luôn nhận phần khó khăn về mình và dành sự quan tâm đặc biệt cho đồng đội, cấp dưới.

Chính điều đó đã tạo nên hình ảnh đẹp của một vị tướng mang đậm phẩm chất cao quý của “Bộ đội Cụ Hồ”.

Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc cho sự nghiệp cách mạng và bảo vệ Tổ quốc, Trung tướng Khuất Duy Tiến được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng nhiều huân chương, huy chương cao quý khác.

Nhưng có lẽ phần thưởng lớn nhất đối với ông chính là sự kính trọng của đồng đội và tình cảm yêu mến của nhân dân.

Sự ra đi của Trung tướng Khuất Duy Tiến để lại niềm tiếc thương sâu sắc đối với nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ quân đội và những người từng biết đến ông. Song những chiến công, cống hiến và phẩm chất cao đẹp của người chiến sĩ cách mạng năm xưa vẫn còn mãi.

Tên tuổi Trung tướng Khuất Duy Tiến sẽ luôn được nhắc đến như biểu tượng của lòng trung thành, bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần quyết chiến quyết thắng của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng.

Nguyên Trực (tổng hợp)