Trung tướng Lê Nam Phong - ĐẠI ĐỘI TRƯỞNG ĐẦU TRỌC

Điện Biên Phủ rất hiếm nước, mưa mới có nước. Vì thiếu nước, sinh hoạt của bộ đội càng trở nên khó khăn. Cực khổ, thiếu thốn thì không sao tả xiết. Suốt ngày dầm mưa để đào hào, đánh lấn. Nhìn anh em bùn đất từ đầu đến chân, ông nảy ra sáng kiến cạo trọc đầu, vừa thể hiện quyết tâm chiến đấu vừa cho mát, cho tiện và lúc đánh giáp lá cà không bị bọn lính Pháp cao hơn túm tóc. Sáng kiến này được cả đại đội đồng tình. Thế là người nọ cắt tóc, cạo đầu cho người kia, chả mấy chốc cả đơn vị đầu trọc lóc. Từ đó, đại đội 225 có cái tên “Đại đội đầu trọc” và ông mang biệt danh “Đại đội trưởng đầu trọc”. Sau này Đại tướng Võ Nguyên Giáp gặp lại vẫn gọi ông với biệt danh thân mật đó.

Một trong những trận đánh đáng nhớ với Trung tướng Lê Nam Phong đó là trận tấn công cao điểm 311A. Để cắt sân bay Mường Thanh phải diệt đồn 311A (điểm cao 311A) ở phía tây. Điểm cao này có hào sâu và dây thép gai chằng chịt bao quanh. Trong cuộc họp bàn với cán bộ chỉ huy Đại đoàn 308, Trung đoàn 88 và Đại đội 225, mà ông được dự, để chuẩn bị cho cuộc tiến công điểm cao 311A, chính Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã góp ý phải đào hầm ngầm dưới đất (còn gọi là hầm dũi) để tiến sát đồn địch. Đại tướng nhấn mạnh: nếu bộ đội chạy trên bãi trống thì thương vong sẽ rất lớn. Ông đã thấy đó là một sáng kiến lớn và tự nguyện chấp hành. Bộ đội khẩn trương đào hào đến gần điểm cao 311A. Ngay sau khi tới sát 311A ông cho bộ đội đưa bộc phá lên đánh. Bộc phá vừa nổ, toàn thể đơn vị xung phong từ hầm, không chạy trên mặt đất.

Sau chiến thắng Him Lam, đêm 14 rạng sáng 15/3/1954, Trung đoàn 88 vinh dự nhận nhiệm vụ đánh trận đầu tiên của Đại đoàn 308 nhằm tiêu diệt cụm cứ điểm Độc Lập, với sự phối hợp của Trung đoàn 165 - Đại đoàn 312, dưới sự chi viện hỏa lực của hai đại đội pháo 105 li thuộc Đại đoàn 351. Đồi Độc Lập dài 700m, rộng 150m ở phía bắc, cách trung tâm Mường Thanh 4km, có hệ thống lô cốt và chiến hào vững chắc, hàng rào dây thép gai bao bọc trên 100m, do Tiểu đoàn 5, Trung đoàn 7 bộ binh địch ở Mường Thanh - Hồng Cúm chi viện mạnh. Có thể xem đây là cánh cửa thép phía bắc của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

15 giờ ngày 14 tháng 3 năm 1954, ta đã hoàn tất việc đào hào để tiến quân, điểm gần nhất chỉ cách địch 150m. Tiểu đoàn 29 được giao nhiệm vụ làm mũi đột kích chủ yếu của Trung đoàn 88, có Tiểu đoàn 322 làm đội dự bị. Nhớ về trận đánh này, Trung tướng Lê Nam Phong hồi tưởng:

- Đại đội Tô Văn là mũi nhọn của Tiểu đoàn 29. Đại đội 225 là đội xung kích do tôi chỉ huy. Bộc phá của Tiểu đoàn 322 đánh hướng thứ yếu. 17 giờ, lựu pháo 105 li của ta bắn vào khu đồi Độc Lập, lập tức địch ở Mường Thanh bắn trả lại. Sự việc này tiếp diễn đến nửa đêm và lựu pháo của ta phải bắn kéo dài để chờ sơn pháo 75 li và cối 120 li đến. Do vậy, bộ đội ta phải chịu đựng nhiều đợt pháo 105 li và 155 li của địch dội xuống trận địa trong nhiều giờ liền. Trời mưa như trút nước, hào giao thông ngập nước, bùn quánh lại, di chuyển rất khó khăn. Sau khi sơn pháo 75 li và cối 120 li chiếm lĩnh xong trận địa, 3 giờ 15 phút sáng 15 tháng 3, lệnh của chỉ huy trưởng truyền xuống: Chuẩn bị! Lựu pháo sẽ bắn dồn dập thêm một loạt nữa. Hỏa lực các đơn vị phải phối hợp. Sau 15 phút, xung kích tranh thủ “mở cửa”. Đúng 3 giờ 30 phút, nổ súng!

Và đúng 3 giờ 30 phút, từ phía đông pháo 105 li đã gầm lên, trút bão lửa xuống đồi Độc Lập. Ở tuyến hỏa lực bắn trực tiếp, cách đồn địch 100m, 10 khẩu đội bazoka đồng loạt phóng đạn lõm vào các hỏa điểm, 9 khẩu DKZ cùng 6 khẩu đại liên Maxim cùng bắn thẳng vào cứ điểm…

Ông nhớ lại:

- Đúng lúc tôi đang kiểm tra lại vị trí xuất phát xung phong và động viên chiến sĩ chuẩn bị tinh thần cho một trận đánh mang tính quyết định mở màn chiến dịch thì trung đoàn trưởng điện xuống hỏi: “Đại đội đã sẵn sàng chưa?”. Tôi trả lời: “Tất cả đã sẵn sàng xuất kích”. Tôi vừa nói xong thì pháo binh ta dội lửa xuống đồn giặc. Trời đất rung chuyển. Cứ điểm địch trên đồi Độc Lập mù mịt khói lửa. Tôi dẫn đầu đại đội xông lên, sau khi Đại đội 211 nổ bộc phá dọn đường qua bãi mìn và kẽm gai, đánh cùng với đơn vị đồng chí Nguyễn Ngọc Doãn, Trung đoàn 165 - Đại đoàn 312. Quân địch dựa vào lô cốt chống trả quyết liệt. Đại đội chủ công của Trung đoàn 165 đang quần nhau quyết liệt với chúng. Chúng tôi đã phối hợp chặt chẽ với Trung đoàn 165 đánh tiêu diệt sở chỉ huy và tiểu đoàn Âu - Phi. Đến 6 giờ 30 phút ngày 15 tháng 3 năm 1954, Đại đoàn 308 và Đại đoàn 312 đã tiêu diệt hoàn toàn cứ điểm Độc Lập. Đại đội trưởng đại đội 213 Nguyễn Phạm dùng súng ngắn tiêu diệt giặc. Sau khi diệt được 3 tên địch, anh bị thương nặng và đã trút hơi thở cuối cùng ngay tại chiến trường khói lửa.