Trung tướng Lê Nam Phong – “Đánh giá thấp kẻ thù là tự hạ thấp mình”

Trung tướng Lê Nam Phong sinh năm 1927 tại xã Quỳnh Hoa, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An, trong một gia đình nông dân nghèo. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông gia nhập quân đội và từng bước trưởng thành từ một chiến sĩ Vệ quốc đoàn đến các cương vị chỉ huy quan trọng, cuối cùng là Tư lệnh quân đoàn và Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Lục quân 2. Trong suốt cuộc đời quân ngũ, ông tham gia nhiều chiến trường và chiến dịch lớn, góp phần vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và thực hiện nghĩa vụ quốc tế.

Một trong những bài học sâu sắc nhất trong cuộc đời chỉ huy của ông diễn ra sau Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, khi ông giữ chức Tham mưu trưởng Sư đoàn 7 ở miền Đông Nam Bộ. Được giao nhiệm vụ chỉ huy Trung đoàn 141 đánh một tiểu đoàn Mỹ đang hành quân tại Lộc Ninh, ông trực tiếp đi trinh sát và quan sát thấy dấu vết quân Mỹ đào công sự ở gần một con suối. Tuy nhiên, trong quá trình chuẩn bị, lực lượng trinh sát lại báo cáo không phát hiện địch. Tin vào nhận định đó, đơn vị tổ chức tiến công nhưng phát hiện quân Mỹ đã bí mật vượt qua suối, nằm im chờ sẵn ở vị trí khác. Cuộc tiến công không đạt mục tiêu, bộ đội phải rút lui dưới hỏa lực của đối phương.

Thất bại ấy khiến Lê Nam Phong vô cùng day dứt và tự trách mình. Ông nhận ra rằng dù đã có nhiều kinh nghiệm chiến đấu, người chỉ huy vẫn có thể mắc sai lầm nếu chủ quan và đánh giá không đúng đối phương. Từ bài học thực tế đó, ông càng chú trọng nghiên cứu cách đánh, khả năng cơ động, trình độ tổ chức và phản ứng của quân địch.

Lê Nam Phong đặc biệt phê phán cách nhìn phiến diện cho rằng quân Pháp, quân Mỹ và quân đội Sài Gòn đều kém cỏi, ngớ ngẩn hoặc nhát sợ. Theo ông, trong chiến tranh có thể cần tuyên truyền để động viên tinh thần chiến đấu, nhưng người chỉ huy phải nhìn nhận đối phương một cách khách quan. Quân đội Mỹ có lực lượng cơ động, hỏa lực mạnh, chỉ huy được đào tạo bài bản, phản ứng nhanh và có khả năng rút kinh nghiệm, thay đổi chiến thuật, thủ đoạn chiến đấu khá linh hoạt.

Chính việc nhìn nhận đúng sức mạnh của đối phương giúp người chỉ huy xây dựng phương án tác chiến phù hợp, phát huy được thế mạnh của quân đội ta và hạn chế những bất lợi. Ông cho rằng với một đối thủ mạnh như Mỹ, việc giành thắng lợi là một bài toán khó, đòi hỏi sự tập trung trí tuệ của cả dân tộc, từ lãnh đạo, tướng lĩnh đến từng người chiến sĩ.

Từ trải nghiệm xương máu của bản thân, Trung tướng Lê Nam Phong đúc kết phương châm nổi tiếng: “Đánh giá thấp kẻ thù là tự hạ thấp mình.” Đây không chỉ là bài học trong nghệ thuật quân sự mà còn thể hiện phẩm chất của một người chỉ huy dám nhìn thẳng vào thất bại, trung thực với chính mình và không ngừng rút kinh nghiệm để tiến bộ.

Qua cuộc đời và lời đúc kết của Trung tướng Lê Nam Phong, bài học lớn được để lại là phải luôn tỉnh táo, khách quan, tôn trọng đối phương, không chủ quan trước bất kỳ hoàn cảnh nào. Chính bản lĩnh nhìn thẳng vào sự thật, biết nhận khuyết điểm và biến thất bại thành kinh nghiệm đã góp phần làm nên phẩm chất của một người cán bộ quân đội kiên cường, trách nhiệm và giàu kinh nghiệm chiến đấu.