Trung tướng Lê Văn Tri: Người thuyền trưởng của Quân chủng Phòng không - Không quân trong trận "Điện Biên Phủ trên không"

Trung tướng Lê Văn Tri (1920 – 2006), tên thật là Lê Văn Triệu, quê tại xã Hạ Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, là một vị tướng tài năng, nhà chỉ huy quân sự dạn dày kinh nghiệm của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Ông là Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân trực tiếp chỉ huy lực lượng lưới lửa đập tan cuộc tập kích chiến lược bằng pháo đài bay B-52 của đế quốc Mỹ trong 12 ngày đêm lịch sử năm 1972, làm nên Chiến thắng "Điện Biên Phủ trên không" lừng lẫy.

Tham gia phong trào yêu nước từ thời thanh niên, ông gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương vào năm 1940. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ông trải qua nhiều vị trí chỉ huy thực chiến quan trọng như Trung đoàn trưởng Trung đoàn 103, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 95, rồi Cục trưởng Cục Quân huấn Bộ Tổng Tham mưu, đóng góp tích cực vào sự trưởng thành và sức mạnh chiến đấu của các đơn vị chủ lực Việt Nam.

Đỉnh cao sự nghiệp cầm quân của Lê Văn Tri gắn liền với mặt trận đối không trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Tháng 6 năm 1969, ông được bổ nhiệm làm Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân. Trên cương vị này, ông đã cùng Tập thể Đảng ủy và Bộ Tư lệnh Quân chủng chủ động nghiên cứu, đúc rút kinh nghiệm, xây dựng phương án tác chiến đánh B-52 từ rất sớm theo chỉ thị của Bác Hồ và Bộ Tổng Tư lệnh. Tháng 12 năm 1972, khi Mỹ mở Chiến dịch Linebacker II đánh phá Hà Nội và Hải Phòng, Tư lệnh Lê Văn Tri đã mưu trí, bình tĩnh điều hành toàn bộ lực lượng tên lửa, cao xạ, không quân và radar phối hợp chặt chẽ, tạo nên lưới lửa tầng tầng lớp lớp đánh bại hoàn toàn cuộc tập kích chiến lược của không quân Mỹ.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục giữ các chức vụ quan trọng như Chủ nhiệm Tổng cục Kỹ thuật Bộ Quốc phòng (1977 – 1987), góp phần to lớn vào việc bảo quản, cải tiến và hiện đại hóa trang thiết bị vũ khí cho toàn quân. Ông được phong hàm Thiếu tướng năm 1974 và Trung tướng năm 1982.

Trung tướng Lê Văn Tri qua đời vào ngày 29 tháng 5 năm 2006 tại Hà Nội, hưởng thọ 86 tuổi. Ông được lịch sử ghi nhận là một nhà chỉ huy bản lĩnh, điềm tĩnh, người thuyền trưởng xuất sắc của Quân chủng Phòng không - Không quân, đã dâng trọn tài năng và tâm huyết để bảo vệ vững chắc bầu trời thiêng liêng của Tổ quốc.