Trung tướng Lê Văn Tưởng: Trọn đời theo con đường đã chọn

Năm 17 tuổi, ông tham gia cách mạng và làm liên lạc trong phong trào “Đông Dương đại hội”. Năm 1938, ông bị thực dân Pháp bắt giam. Ra tù, ông trở về quê tiếp tục hoạt động bí mật trong phong trào Nông hội đỏ. Tháng 2-1940, Lê Văn Tưởng được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Chuẩn bị cho khởi nghĩa Nam Kỳ, tháng 9-1940, ông được chỉ định làm Trưởng ban Khởi nghĩa của hai làng Thạnh Lợi và Bình Hòa.

Khi khởi nghĩa Nam Kỳ bùng nổ, đêm 23-11-1940, ông chỉ huy nghĩa quân khống chế bộ máy tề làng, tước 4 khẩu súng, đốt nhà làm việc và uy hiếp đồn Thạnh Lợi, kêu gọi binh lính đầu hàng; đồng thời sẵn sàng chờ lệnh phối hợp với nghĩa quân các làng lân cận đánh chiếm quận lỵ Thủ Thừa, tiến tới phối hợp với lực lượng ở Sài Gòn tổ chức giành chính quyền trên quy mô lớn. Tuy nhiên, do điều kiện khách quan, khởi nghĩa không diễn ra tại nội đô Sài Gòn nên kế hoạch đánh chiếm quận lỵ Thủ Thừa cũng không thể thực hiện. Tuy cuộc khởi nghĩa không đạt được mục tiêu đề ra, nhưng phong trào nổi dậy ở Thạnh Lợi đã tạo tiếng vang lớn, góp phần cổ vũ mạnh mẽ tinh thần đấu tranh của nhân dân Nam Bộ. Ngay sau khởi nghĩa, thực dân Pháp đưa quân đến Thạnh Lợi bao vây, lùng sục và tiến hành khủng bố khốc liệt, gây nhiều tổn thất cho phong trào cách mạng, nhiều chiến sĩ bị bắt và sát hại. Nhà của Lê Văn Tưởng cùng hàng chục căn nhà khác ở Thạnh Lợi cũng bị đốt phá khiến gia đình ông phải lánh đi nơi khác.

Để bảo toàn lực lượng, Lê Văn Tưởng tổ chức lui quân, chủ động xây dựng địa bàn đứng chân, củng cố lực lượng và chuẩn bị cho cuộc đấu tranh lâu dài. Địa điểm được lựa chọn là căn cứ Mớp Xanh (còn gọi là căn cứ Bo Bo), nằm giữa sông Vàm Cỏ Đông và Vàm Cỏ Tây, với lực lượng khoảng 150 người. Sau gần một tháng củng cố, tổ chức lại lực lượng, Đội du kích Thạnh Lợi do Lê Văn Tưởng chỉ huy tiếp tục tiến công đồn điền mía Hiệp Hòa, xã Hòa Khánh, huyện Đức Hòa[2], gây tiếng vang lớn và thu được một khẩu súng ngắn 6,35mm của tên đồn trưởng.

Đầu năm 1941, ông bị thực dân Pháp truy lùng và kết án tử hình vắng mặt, phải tạm lui vào hoạt động bí mật. Sau một thời gian, khi tình hình có phần lắng dịu, ông được Tỉnh ủy Tân An bố trí trở lại hoạt động công khai, về quê gây dựng lại phong trào cách mạng, giữ cương vị Ủy viên Thường vụ Huyện ủy Thủ Thừa. Trên cương vị mới, ông chú trọng xây dựng lực lượng chiến đấu, tập hợp những thanh niên tích cực ở các thôn, xóm, tổ chức huấn luyện võ nghệ và cách sử dụng các loại vũ khí thô sơ, từng bước tạo dựng lực lượng nòng cốt cho phong trào cách mạng ở địa phương.