Trung tướng Nam Long

Có những vị tướng đi qua hai cuộc “Nam tiến” trong đời nhưng không phải ai cũng nhớ tên. Trung tướng Nam Long là một người như thế. Ít ai biết, trước khi trở thành một chỉ huy dày dạn trận mạc, ông từng là chàng thanh niên dân tộc Tày được chọn sang học tại Trường Quân sự Hoàng Phố năm 1941, rồi trở về, mang theo không chỉ kiến thức mà còn là một quyết tâm rất “trẻ”: đi đến nơi khó nhất để ch,iến đ,ấu. Và chính từ quyết định xung phong “Nam tiến” năm 1945, cái tên “Nam Long” mới ra đời, không phải do ông tự đặt, mà do người dân Nam Bộ gọi bằng tất cả sự yêu mến dành cho một người chỉ huy dám sống, dám đ,ánh, dám đi đầu.

Điều làm nên dấu ấn của tướng Nam Long không nằm ở một trận đ,ánh riêng lẻ, mà ở cách ông hiện diện trong những thời khắc mang tính bước ngoặt. Ở Chiến dịch Điện Biên Phủ, trên cương vị Tham mưu trưởng Đại đoàn 304, ông không trực tiếp “đ,ánh thẳng” vào trung tâm Mường Thanh, mà chọn cách siết chặt Hồng Cúm, một mắt xích sống còn. Chính việc bao vây, chặn đường tiếp viện và t,iêu d,iệt toàn bộ lực lượng đ,ịch tại đây đã góp phần khiến cả tập đoàn cứ điểm bị cô lập hoàn toàn. Một chiến thắng “ít được kể lại nhiều”, nhưng lại là mảnh ghép không thể thiếu để làm nên trận đ,ánh “chấn động địa cầu”.

Ba mươi năm sau lần Nam tiến đầu tiên, ông lại tiếp tục hành trình ấy lần thứ hai, trong Chiến dịch Hồ Chí Minh. Vẫn là người tướng năm xưa, nhưng với vai trò mới, ông cùng các cánh quân tiến vào Sài Gòn và có mặt tại Dinh Độc Lập trong những giờ phút đầu tiên. Hai lần Nam tiến, hai thời điểm lịch sử, một con người đứng ở cả điểm khởi đầu và điểm kết thúc của hành trình giải phóng dân tộc. Có lẽ vì thế mà khi nhắc đến ông, người ta không chỉ nhớ đến một vị tướng giỏi trận mạc, mà còn nhớ đến một đời người luôn chọn đi về phía lịch sử ở những nơi gian nan nhất.