Trung tướng Nguyễn Bình

Trung tướng, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Bình (1908 – 29/9/1951), tên khai sinh là Nguyễn Phương Thảo, quê làng An Phú, xã Giai Phạm, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên, nguyên Chỉ huy trưởng Chiến khu Đông Triều, nguyên Khu trưởng Khu VII, nguyên Tư lệnh Bộ Tư lệnh Nam Bộ. Đồng chí là người được phong hàm Trung tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam, người đã được Bác Hồ tin tưởng giao nhiệm vụ thống nhất các lực lượng vũ trang ở Nam Bộ trong những ngày đầu kháng chiến chống thực dân Pháp tháng 9 năm 1945.Năm 17 tuổi, khi đang học năm thứ 2 trường Trung học Hải Phòng, vì tham gia những hoạt động yêu nước nên bị thực dân Pháp truy lùng, đồng chí đã trốn gia đình vào Nam. Sau đó kết thân với nhà văn, nhà báo Trần Huy Liệu, bấy giờ là Đảng viên Việt Nam Quốc dân Đảng và trở thành Đảng viên tích cực của Đảng này, giữ chức Trưởng ban tổ chức. Năm 1928 Xứ bộ Việt Nam Quốc dân Đảng Nam Kỳ được thành lập, hoạt động với tôn chỉ: “Dân tộc độc lập, dân quyền tự do, dân sinh hạnh phúc”. Đồng chí được bầu vào Ban Chấp hành Xứ bộ, Trần Huy Liệu giữ chức Bí thư. Năm 1929, sau thất bại của khởi nghĩa Yên Bái, Nguyễn Bình và Trần Huy Liệu bị bắt, bị kết án 5 năm tù và đày đi Côn Đảo. Khi ở tù, được tiếp xúc với những đảng viên Cộng sản, từ chỗ có thiện cảm, đường lối đấu tranh của đồng chí bắt đầu ngả sang những người Cộng sản. Chính vì vậy mà đồng chí bị bọn cầm đầu Quốc dân Đảng thanh trừng, khoét mắt trái. Năm 1936 mãn hạn tù, đồng chí trở về quê nhà, tiếp tục hoạt động cách mạng, bí mật xây dựng Chiến khu Đông Triều làm căn cứ chống Pháp một cách độc lập. Năm 1943, đồng chí được tổ chức Đảng và Việt Minh giao nhiệm vụ mua vũ khí chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa. Đồng chí đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đồng thời còn vận động binh lính các đồn Thủy Nguyên, Cửa Ông, thị xã Kiến An cung cấp vũ khí. Nhờ súng đạn nhiều mà Đông Triều trở thành chiến khu vững vàng và chùa Bắc Mã là Tổng hành dinh của Quân giải phóng Chiến khu Đông Triều. Cũng chính thời gian này đồng chí đã đổi tên thành Nguyễn Bình với ý nghĩa “bình thiên hạ”. Đêm 12 tháng 3 năm 1945, đồng chí tham gia đánh trận đồn Bần (Yên Nhân – Hưng Yên). Trận đánh giành thắng lợi và được coi là trận đánh kiểu mẫu ở đồng bằng. Cũng trong tháng 3 năm 1945, đồng chí đã lãnh đạo tổ chức đánh cướp tàu Pháp ở Hạ Lý (Hải Phòng), hạ đồn Đông Triều, diệt đồn Bí Chợ, đánh địch chiếm thị xã Uông Bí. Tháng 4 năm 1945, Hội nghị Quân sự Bắc kỳ quyết định cả nước chia làm 7 quân khu, Bắc Bộ có 4, đồng chí giữ chức Tư lệnh Đệ tứ Quân khu (tức Chiến khu Đông Triều gồm các tỉnh Hải Dương, Hưng Yên, Thái Bình, Hải Phòng, Hòn Gai, Móng Cái và Lạng Sơn). Trong tháng 6, tháng 7 năm 1945, đồng chí chỉ huy nhiều trận đánh lớn, thu được nhiều lương thực và vũ khí, như trận phục kích trên sông Kinh Thầy (Hải Dương), trận tấn công đồng loạt 5 đồn Thanh Hà, Kinh Môn, Thuỷ Nguyên, Uông Bí và Bí Chợ. Đặc biệt là trận đánh giải phóng thị xã Quảng Yên, là tỉnh lị duy nhất ở miền Bắc về tay nhân dân trước Cách mạng tháng Tám. Trong các trận này ta thu 600 súng trường, 400 trung liên. Cách mạng tháng Tám năm 1945, đồng chí dẫn gần 100 nghĩa quân tiến theo cờ đỏ sao vàng trên đường 18 hướng tới Đông Triều. Từ Chiến khu Đông Triều, đồng chí đã chỉ huy lực lượng phối hợp với nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam, tổ chức giành chính quyền ở Hải Dương, Hải Phòng, Kiến An. Sau đó, được giao làm Khu trưởng Khu duyên hải Bắc Bộ, đồng chí là người có công lớn trong bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ ở đây. Tháng 9 năm 1945 đồng chí được Chủ tịch Hồ Chí Minh cử vào miền Nam lo việc thống nhất các lực lượng vũ trang tại chiến trường Nam Bộ. Tháng 12 năm 1945, đồng chí được cử làm Khu trưởng Khu 7 (Nam Bộ), lập Tổng hành dinh ở Làng An (Biên Hòa), sau bị địch truy quét nên chuyển về xã An Phú (Gia Định) rồi xã An Thành, phía nam Bến Cát. Dưới sự chỉ huy của Nguyễn Bình, các đơn vị bộ đội được biên chế thống nhất thành các chi đội Vệ quốc đoàn. Đồng chí còn lập các Ban công tác làm nhiệm vụ đánh phá sau lưng địch. Năm 1946 đồng chí gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam. Ngày 20 tháng 1 năm 1948, Nguyễn Bình được Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh phong hàm Trung tướng. Đồng chí là Trung tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Khi Bộ Tư lệnh Nam Bộ được thành lập vào tháng 10 năm 1948, Bác Hồ đã tin tưởng giao cho đồng chí làm Tư lệnh với niềm tin : “Bác giao Nam Bộ cho chú!”. Đồng chí còn là Phó Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Nam Bộ, Ủy viên quân sự Nam Bộ. Ngày 29 tháng 9 năm 1951, theo yêu cầu của Trung ương, đồng chí lên đường ra Bắc nhận nhiệm vụ mới. Trên đường đi, đồng chí bị quân Pháp phục kích và hi sinh tại xã Srê Dốc, huyện Sê San, tỉnh Xtung Treng (Campuchia). Tháng 2 năm 1952, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh 84/SL truy tặng đồng chí Huân chương Quân công hạng Nhất. Đồng chí cũng là người đầu tiên trong quân đội được nhận Huân chương cao quý này. Nguyễn Bình là một người Cộng sản kiên trung, một tướng lĩnh quả cảm, nghĩa hiệp, giàu đức hy sinh, lòng dũng cảm và tài thao lược... Đồng chí có công trong việc thống nhất lực lượng kháng chiến ở Nam Bộ và xây dựng Ban công tác Thành (biệt động) Sài Gòn. Tên tuổi Nguyễn Bình luôn gắn liền với Chiến khu Ðông Triều, Chiến khu Duyên hải Bắc Bộ, với Sài Gòn - Chợ Lớn, Ðông Nam Bộ, Nam Bộ. Công lao của đồng chí mãi mãi sáng ngời trên đài Tổ quốc ghi công. Trung tướng Nguyễn Bình đã được Ðảng, Nhà nước Việt Nam truy tặng Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Hồ Chí Minh./.