Trung tướng Nguyễn Bình – Chuyến Nam tiến lịch sử và sứ mệnh Phái viên Trung ương

Tháng 9/1945, Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vừa ra đời đã phải đối mặt với muôn vàn khó khăn của nạn thù trong giặc ngoài. Tại Nam Bộ, ngày 23/9/1945, thực dân Pháp nổ súng hòng chiếm lại Sài Gòn, bắt đầu cuộc chiến tranh xâm lược nước ta lần thứ hai. Nhân dân Nam Bộ anh dũng đứng lên kháng chiến, nhưng tình hình lực lượng vũ trang tại đây vô cùng rối ren, phân tán và thiếu một chỉ huy thống nhất.

Trước tình hình cấp bách đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung ương Đảng đã quyết định cử một cán bộ quân sự mưu trí, bản lĩnh vào Nam để đại diện cho Trung ương tổ chức và chỉ đạo cuộc kháng chiến. Người được Bác Hồ tin tưởng lựa chọn chính là Nguyễn Bình. Trực tiếp trao nhiệm vụ cho ông trước khi lên đường, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn phải chú trọng công tác đại đoàn kết, quy tụ mọi lực lượng yêu nước để cùng đứng lên chống thực dân Pháp.

Đầu tháng 10/1945, Nguyễn Bình lên đường vào Nam với danh nghĩa Phái viên Quân sự của Trung ương Chính phủ. Chuyến đi Nam tiến này không chỉ là một hành trình vượt hàng ngàn cây số trong điều kiện chiến tranh ác liệt mà còn là một sứ mệnh lịch sử đầy trọng trách trên vai người cán bộ quân sự 39 tuổi. Trong hành trang vào Nam của ông chỉ có niềm tin tuyệt đối của Bác Hồ, bản lĩnh ngục tù Côn Đảo và kinh nghiệm chỉ huy từ Chiến khu Đông Triều.

Khi vừa đặt chân đến chiến trường Nam Bộ, Nguyễn Bình đối mặt với một thực trạng vô cùng phức tạp. Lực lượng chống Pháp ở Nam Bộ lúc bấy giờ tồn tại hàng chục đơn vị tự phát, mang tên gọi và nguồn gốc khác nhau: các chi đội Vệ quốc đoàn, các đội Tự vệ Thành, lực lượng Bình Xuyên của các thủ lĩnh giang hồ, cùng các đơn vị vũ trang của các giáo phái Hòa Hảo, Cao Đài. Mỗi lực lượng đều có lãnh địa, cách chỉ huy và mục tiêu riêng, thậm chí còn xảy ra xung đột nội bộ.

Thực tế đó đòi hỏi vị Phái viên Trung ương không chỉ cần tài chỉ huy quân sự mà còn phải có nghệ thuật chính trị hết sức mềm dẻo, quyết đoán và bản lĩnh phi thường. Nguyễn Bình ngay lập tức bắt tay vào việc khảo sát tình hình, gặp gỡ các thủ lĩnh lực lượng, lắng nghe nguyện vọng của họ và truyền đạt chủ trương đoàn kết kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chuyến Nam tiến lịch sử này đã mở ra một chương mới lừng lẫy nhất trong sự nghiệp cách mạng của ông.