Trung tướng Nguyễn Bình – Đợt phong tướng đầu tiên năm 1948 và ngọn cờ đại đoàn kết
Ghi nhận những đóng góp to lớn đối với cách mạng Nam Bộ, năm 1948, Nguyễn Bình được Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh phong hàm Trung tướng – trở thành Trung tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Ngày 20/1/1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 115/SL phong quân hàm Trung tướng cho ông Nguyễn Bình, lúc này đang đảm nhiệm chức vụ Tư lệnh Bộ Tư lệnh Nam Bộ. Đây là đợt phong quân hàm cấp tướng đầu tiên của Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (cùng đợt phong Đại tướng cho đồng chí Võ Nguyên Giáp và Thiếu tướng cho các đồng chí chỉ huy chủ chốt khác). Việc ông là người duy nhất được phong hàm Trung tướng trong đợt này thể hiện sự ghi nhận đặc biệt của Trung ương Đảng và Bác Hồ đối với công lao kiệt xuất của ông trên chiến trường Nam Bộ.
Lễ phong quân hàm cho Trung tướng Nguyễn Bình được tổ chức trang trọng tại chiến khu Nam Bộ trong sự vui mừng và tự hào của toàn thể quân dân miền Nam. Quân hàm Trung tướng không chỉ là vinh dự cá nhân của ông mà còn là sự động viên to lớn của Chính phủ đối với phong trào kháng chiến anh dũng của "Thành đồng Tổ quốc". Đáp lại niềm tin yêu đó, ông càng nỗ lực cống hiến, tiếp tục giơ cao ngọn cờ đại đoàn kết toàn dân.
Trong giai đoạn 1948 – 1950, trên cương vị Trung tướng, Tư lệnh Nam Bộ, ông tiếp tục thực hiện chính sách mặt trận rộng rãi, tranh thủ tối đa sự ủng hộ của các tầng lớp nhân dân, trí thức, thương gia, các đồng bào tôn giáo Hòa Hảo, Cao Đài và người Khmer. Ông chủ động gửi thư, cử cán bộ vận động những người còn đứng ngoài hàng ngũ cách mạng quay về phụng sự Tổ quốc. Sự chân thành và uy tín của ông đã giúp củng cố vững chắc khối đại đoàn kết toàn dân tại Nam Bộ.
Dưới sự lãnh đạo của Trung tướng Nguyễn Bình, Nam Bộ không chỉ giữ vững được phong trào chiến tranh nhân dân mà còn phát triển toàn diện về quân sự, chính trị, kinh tế kháng chiến. Các vùng tự do, căn cứ địa ở Đồng Tháp Mười, Chiến khu D, U Minh được củng cố vững chắc, trở thành hậu phương lớn cung cấp sức người, sức của cho cuộc kháng chiến trường kỳ.
Giai đoạn này khẳng định tầm vóc của Nguyễn Bình không chỉ là một vị tướng thực chiến tài ba ngoài mặt trận mà còn là một nhà chiến lược, một chính trị gia quân sự có tư duy sâu sắc về công tác đại đoàn kết dân tộc. Ông đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh mà Chủ tịch Hồ Chí Minh giao phó khi lên đường Nam tiến năm 1945.
