Trung tướng Nguyễn Bình – Hội nghị Bình Hòa và nghệ thuật thu phục, thống nhất lực lượng

Tháng 11/1945, tình hình chiến sự Nam Bộ ngày càng lan rộng và ác liệt. Thực dân Pháp càn quét mạnh mẽ hòng mở rộng vùng chiếm đóng ra xung quanh Sài Gòn. Tuy nhiên, sự chia rẽ và thiếu phối hợp giữa các lực lượng vũ trang tại chỗ đang là điểm yếu chết người. Nhận thức rõ nếu không thống nhất lực lượng thì cuộc kháng chiến không thể kéo dài, Nguyễn Bình quyết định triệu tập một hội nghị quân sự toàn Nam Bộ.

Ngày 20/11/1945, Hội nghị Quân sự Nam Bộ được tổ chức tại xã Bình Hòa (huyện Đức Hòa, tỉnh Long An) do Nguyễn Bình chủ trì. Tham dự hội nghị có đại diện của hầu hết các lực lượng vũ trang đang hoạt động ở Nam Bộ: từ các chi đội Vệ quốc đoàn chính quy, các đội Tự vệ, đến lực lượng Bình Xuyên do Dương Văn Dương (Ba Dương) đứng đầu, cùng đại diện vũ trang các giáo phái Cao Đài, Hòa Hảo.

Tại Hội nghị Bình Hòa, với tư cách là Phái viên của Trung ương Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nguyễn Bình đã thể hiện một phong thái vừa uy nghiêm, quyết đoán vừa vô cùng chân thành, cởi mở. Ông phân tích rõ âm mưu "chia để trị" của thực dân Pháp và nhấn mạnh rằng chỉ có đoàn kết dưới sự chỉ đạo của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thì mới có thể đánh đuổi được kẻ thù chung, bảo vệ độc lập cho Tổ quốc.

Bằng nghệ thuật ứng xử tinh tế, sự am hiểu tâm lý người dân Nam Bộ và uy tín cá nhân, ông đã xoa dịu những bất đồng, hiềm tị giữa các bên. Ông kiên nhẫn thuyết phục các thủ lĩnh giang hồ và giáo phái rằng việc gia nhập lực lượng chính quy không phải là mất đi quyền lực mà là nâng tầm thành những người anh hùng cứu quốc. Kết quả, tất cả các bên tham dự hội nghị đã nhất trí gạt bỏ tự ái cá nhân để tiến tới thống nhất chỉ huy.

Hội nghị Bình Hòa đã đi đến quyết định lịch sử: Thống nhất tất cả các lực lượng vũ trang Nam Bộ thành Giải phóng quân Nam Bộ (sau này là Vệ quốc đoàn Nam Bộ). Nguyễn Bình được cử làm Tư lệnh Khu 7 kiêm Tư lệnh Giải phóng quân Nam Bộ. Thành công của Hội nghị Bình Hòa là một mốc son chói lọi, khẳng định tài năng thu phục lòng người và nghệ thuật đại đoàn kết kiệt xuất của Nguyễn Bình, tạo tiền đề vững chắc cho cuộc kháng chiến trường kỳ ở miền Nam.