Trung tướng Nguyễn Hùng Phong kể với tôi rằng, hơn 45 năm phục vụ trong quân đội, đồng chí đều là cán bộ chính trị.

18 tuổi đã là chính trị viên đại đội. Sau đó phát triển thành chính trị viên tiểu đoàn, chính ủy trung đoàn… rồi đến chính ủy quân đoàn và phó tư lệnh về chính trị Quân khu.

Thế nhưng do yêu cầu nhiệm vụ, trong nhiều trận chiến đấu đồng chí đã thay thế cán bộ quân sự, trực tiếp chỉ huy tác chiến.   

Trong Chiến dịch Việt Bắc Thu - Đông năm 1947, đồng chí Nguyễn Hùng Phong là Chính trị viên Đại đội 5 thuộc Tiểu đoàn 42 (Tiểu đoàn Bình Ca), Trung đoàn 308 (sau này Trung đoàn 308 phát triển thành Sư đoàn 308), trực tiếp chỉ huy bộ đội chiến đấu với quân viễn chinh Pháp từ bến Bình Ca về huyện lỵ Sơn Dương (Tuyên Quang) rồi sang đánh chặn địch ở Đèo Khế, Văn Lãng, Đại Từ (Thái Nguyên). 

Năm 1948, trên cương vị là Chính trị viên Đại đội 140 thuộc Tiểu đoàn Bình Ca, đồng chí Nguyễn Hùng Phong chỉ huy bộ đội tham gia chiến dịch Đông Bắc.

Trong trận đánh đồn An Châu, đồn Đông Dương và trận Tao Ngộ chiến ở Khe Man Đông Bắc, quân địch đã bắn một loạt đạn về phía đội hình Đại đội 140 mà Nguyễn Hùng Phong đang chỉ huy, nhưng may mắn thay, vì hôm đó trời rất lạnh, đồng chí Nguyễn Hùng Phong mặc một chiếc áo khá dày, trước ngực lại đeo một chiếc xà cốt của chính trị viên nên sau loạt đạn ấy, đồng chí chỉ bị đứt dây đeo xà cốt và thủng áo mà may mắn thoát chết.

Thế nhưng ở loạt đạn sau thì đồng chí đã bị thương ở phần đùi. Giữa chiến trường Đông Bắc khi ấy không có trạm cứu thương nên đồng chí được đưa ra tuyến sau vào rừng, phải mất mấy ngày sau, Nguyễn Hùng Phong mới được đưa về trạm cứu thương ở Bắc Giang trong tình trạng mất nhiều máu và dường như kiệt sức.

Sau thời gian được điều trị, vết thương lành, đồng chí Nguyễn Hùng Phong lại cùng anh em thoát ra khỏi vòng vây của địch tìm lại cơ sở và tiếp tục hoạt động.

Năm 1949, đồng chí làm Chính trị viên Đại đội Tô Vân, Tiểu đoàn 29, Trung đoàn 88, Đại đoàn 308 hoạt động chủ yếu trên đường số 4, đánh các đồn địch ở Lạng Sơn: Nà Leng, Nà Han, bản Bê và trực tiếp chỉ huy bộ đội trong trận phục kích Lũng Phầy (Lạng Sơn) khiến kẻ thù khiếp sợ.

Trong chiến dịch Biên giới 1950, trên cương vị Chính trị viên Tiểu đoàn 89, Trung đoàn 36, Đại đoàn 308, đồng chí Nguyễn Hùng Phong chỉ huy bộ đội đánh địch ở Nà Pá, Khâu Luông và tiến công địch trên đường số 4 thuộc huyện Thạch An, Cao Bằng.

Ngày 16-9-1950, Trung đoàn 174 và Trung đoàn 209 của ta chủ động đánh chiếm cứ điểm Đông Khê với mục đích cô lập Cao Bằng, uy hiếp cứ điểm Thất Khê và phá thế trận phòng thủ của quân Pháp trên đường số 4.

Đến ngày 18-6-1950, cứ điểm Đông Khê hoàn toàn thất thủ mặc dù đã được không quân yểm trợ. Pháp nhanh chóng điều động quân đội ở Bắc bộ thực hiện cuộc "hành quân kép": Một cánh do Trung tá Le Page chỉ huy hành quân từ Thất Khê lên nhằm chiếm lại cứ điểm Đông Khê mở lại đường số 4 và thu hút chủ lực của quân Việt minh; một cánh do Trung tá Charton chỉ huy tiến công từ Cao Bằng xuống gặp Le Page ở Đông Khê.

Trung đoàn 209 được lệnh hành quân lên Quang Liệt, phía Bắc Đông Khê để chặn đánh binh đoàn Charton. Ngày 6-10, cánh quân của Charton cũng đến được Cốc Xá và bắt liên lạc được với Le Page. Đại đoàn 308 lập tức bao vây chặt Cốc Xá và điểm cao 477.

Sáng sớm 6-10-1950, Trung đoàn 36 bắt đầu tấn công Cốc Xá và đến buổi trưa thì gần như toàn bộ binh đoàn Le Page đã bị xóa sổ chỉ còn 650 trên tổng số 2.500 người, số ít còn lại cố chạy sang điểm cao 477 cùng với chỉ huy Le Page.

Năm 1952, với cương vị là Chính trị viên Tiểu đoàn 29, Trung đoàn 88, Đại đoàn 308, đồng chí chỉ huy bộ đội tham gia chiến dịch Hòa Bình và bị thương lần 2.