Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn

Trò chuyện với Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn, nhiều người thấy ở anh luôn tỏa ra một "ngọn lửa". Không phải ngọn lửa bốc cháy bừng bừng, rừng rực mà là ngọn lửa nhỏ, bền bỉ, âm thầm lan tỏa, thắp lên cho người xung quanh những ngọn lửa khác. Đó là ngọn lửa của niềm tin vào Đảng, của tình yêu Tổ quốc Việt Nam vô bờ bến-những thứ vốn rất khó định lượng, nhưng rất hữu hình, rõ rệt khi chúng ta nghe những câu chuyện nhỏ từ anh.

Có duyên với "nghề" tuyên huấn

Không phải ngẫu nhiên mà nhiều người gọi anh là "ông tướng tuyên huấn", dù anh đã trải qua những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, cứu nước với tư cách đội trưởng đội đặc công biệt động, hoạt động ở khu vực quận Nhì (Đà Nẵng).

Năm 1967, khi anh mới 13 tuổi thì cả ba mẹ đều hy sinh trong cuộc càn của Mỹ-ngụy, anh thoát ly đi theo cách mạng. Nhờ có văn hóa lớp 7, sau hai tuần học tập, anh được bố trí làm kế toán của Tiểu ban thương nghiệp mậu dịch đặc khu Quảng Đà.

Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn: Người làm tuyên huấn bằng "trái tim Đan kô"

Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn đại diện cựu chiến binh phát biểu tại Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng TP Đà Nẵng (29-3-1975 / 29-3-2025).

14 tuổi, anh nhập ngũ, làm liên lạc của Tiểu đoàn Đặc công 91 Lam Sơn. Trong một lần được giao nhiệm vụ chuyển công văn đến Trung đoàn 36, câu chuyện của anh, một chú bé mồ côi cả cha lẫn mẹ, từ nhỏ đã chứng kiến biết bao hành động tàn ác của Mỹ-ngụy với đồng chí, đồng bào ta khiến đồng chí Chính ủy Trung đoàn 36 chú ý. Thế là chú bé liên lạc có chiều cao ngang với khẩu AK ấy được giao nhiệm vụ của một cán bộ tuyên huấn-đi kể chuyện tội ác của Mỹ-ngụy cho bộ đội giải phóng (vốn mới hành quân từ miền Bắc vào), để các anh bộ đội hiểu thêm về tội ác quân thù, củng cố quyết tâm đánh giặc. 8 năm sau, năm 1975, sau khi miền Nam giải phóng, anh làm trợ lý tác chiến ở quận đội, lại được giao làm giáo viên chính trị cho gần 1.500 binh lính, nhân viên ngụy quân, ngụy quyền.

"Nghề" tuyên huấn đến với Nguyễn Thanh Tuấn một cách tự nhiên như vậy. Từ kể chuyện cho bộ đội đến giáo dục chính trị cho ngụy quân, ngụy quyền, anh đều có một "ông thầy", đó là trải nghiệm của chính anh. Có lẽ, đó cũng là lý do để tìm ra giải đáp cho năng lực truyền lửa, truyền cảm hứng ở anh. Anh luôn đặt mình vào vị trí người nghe, tìm hiểu những nhu cầu và mong muốn của họ, rồi dùng chính những trải nghiệm qua thực tiễn chiến đấu, công tác của mình, kể cho đối tượng nghe những câu chuyện, những lý lẽ được nung nấu bằng cả nhận thức, tình cảm và ý chí của chính anh.

Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn: Người làm tuyên huấn bằng "trái tim Đan kô"

Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn. Ảnh: TRUNG THÀNH

Năm 2014, trước khi nghỉ hưu, Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn đề đạt với cấp trên và được cử tham gia đoàn công tác của Tổng cục Chính trị đi thăm, kiểm tra quần đảo Trường Sa. Đó cũng là lần đầu tiên, bộ đội Trường Sa được đồng chí Trung tướng, Cục trưởng Cục Tuyên huấn trực tiếp làm báo cáo viên nói chuyện, tuyên truyền nhân kỷ niệm 60 năm Ngày Chiến thắng Điện Biên Phủ và truyền đạt chủ trương, đối sách bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Đảng, Nhà nước.

Những khuôn mặt sạm nắng gió Biển Đông đã chăm chú lắng nghe vị Trung tướng kể chuyện, không giấu nổi niềm tin tưởng vì ở thời điểm đó, tên tuổi của "ông tướng tuyên huấn" đã được biết đến rộng rãi trong bộ đội, nhân dân và kiều bào ta ở nước ngoài.

Có thể nói, từ chú bé liên lạc buổi đầu nhập ngũ đến chuyến công tác cuối cùng trong thời gian tại ngũ, cuộc đời binh nghiệp của Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn gắn liền với công tác tuyên huấn như một mối tơ duyên. Và mối tơ duyên đó không dừng lại khi anh nghỉ hưu, thậm chí còn được nối tiếp lên một hành trình mới với những đóng góp còn to lớn hơn nhiều.

Gian truân với "nghề"

"Nghề" tuyên huấn có một nỗi khổ đó là phẩm chất, năng lực của người hành "nghề" luôn bộc lộ một cách rõ ràng, trực diện. Nói, viết không chỉ phải đúng mà còn phải hay, hấp dẫn, lôi cuốn người đọc, người nghe. Viết sai, nói dở thì lập tức gặp "tai nạn" nghề nghiệp và khó tiếp tục công việc nhưng ngay cả khi nói, viết vừa đúng, vừa hay lại dễ vấp phải đố kỵ, ganh ghét, chụp mũ... Với Nguyễn Thanh Tuấn, người luôn hành nghề bằng tất cả trái tim tràn đầy nhiệt huyết của mình, cũng không tránh khỏi những chuyện như vậy.

Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn: Người làm tuyên huấn bằng "trái tim Đan kô"

Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn nói chuyện chuyên đề về bài viết của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam tại Bộ Tham mưu Quân khu 5. Ảnh do nhân vật cung cấp

Chuyện là năm 2012, trên cương vị Cục trưởng Cục Tuyên huấn, anh được Bộ trưởng Bộ Quốc phòng cử đi dự và tham luận tại hội nghị đại biểu người Việt Nam ở nước ngoài. Trước hội nghị, anh đã dày công nghiên cứu, nắm bắt dư luận của kiều bào ta ở nước ngoài. Được bố trí đọc tham luận vào cuối buổi chiều, xét thấy các đại biểu đã mệt mỏi, anh đã chuyển từ đọc tham luận thành buổi nói chuyện 45 phút về bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc trước hơn 1.000 đại biểu kiều bào ở khoảng 100 nước trên thế giới. Bài nói chuyện có sức hút đặc biệt. Các đại biểu liên tục vỗ tay hưởng ứng. Khi anh kết thúc, các đại biểu ùa lên sân khấu tung hô diễn giả. Nhiều đại biểu xúc động rớm nước mắt, chia sẻ rằng ở xa Tổ quốc, tiếp xúc với nhiều thông tin xuyên tạc, kiều bào ta thiếu tin tưởng vào đường lối, chính sách bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Đảng, Nhà nước. Nay được trực tiếp nghe "ông tướng tuyên huấn" cung cấp thông tin, với những số liệu, bằng chứng, câu chuyện xác thực, kiều bào như gỡ được "nút thắt" trong lòng; yên tâm và tin tưởng vào sự nghiệp bảo vệ đất nước. Báo chí trong nước, quốc tế cũng như Bộ Ngoại giao đều đánh giá bài nói chuyện của đại biểu Bộ Quốc phòng là dấu ấn thành công của hội nghị. Cho đến nay, clip về bài nói chuyện này vẫn được phát trên nhiều nền tảng mạng xã hội với hàng chục triệu lượt theo dõi. Thế nhưng, ngay sau buổi nói chuyện, một đồng chí lãnh đạo không xem báo chí, không dùng internet, chỉ nghe một ai đó phản ánh đã báo cáo lên trên không đúng khiến anh phải dành nhiều thời gian đi giải thích, thậm chí tranh luận với các cơ quan liên quan để làm rõ vấn đề.

Trước đó, năm 2010, trên cương vị Cục trưởng Cục Tuyên huấn, anh nghe một đại biểu Quốc hội phản ánh về một đồng chí lãnh đạo cấp ủy ban trực thuộc Quốc hội đã có những phát ngôn sai lệch về một quyết định lớn của Đảng. Tại hội nghị sơ kết công tác đấu tranh phòng, chống "diễn biến hòa bình" trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa của Ban Bí thư; anh nêu trường hợp này như một biểu hiện cụ thể của hiện tượng "tự diễn biến". Sau đó, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã gặp và chấn chỉnh vị lãnh đạo này. Vị này đã nhận khuyết điểm và không tái cử Quốc hội khóa tiếp theo. Sự việc như vậy nhưng cũng đem lại cho anh và vị đại biểu Quốc hội đã cung cấp thông tin cho anh rất nhiều phiền toái. Đầu năm 2014, Trung tướng Nguyễn Thanh Tuấn cũng là người rất kiên quyết đấu tranh với những biểu hiện không trung thực, "nói một đường, làm một nẻo" của một vị Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, cố tình đánh đồng sự hy sinh vì Tổ quốc của các anh hùng liệt sĩ với cái chết của quân thù. Không có cuộc đấu tranh nào cam go hơn cuộc đấu tranh với chính những người đồng chí của mình, nhất là khi người đó lại là cán bộ giữ chức vụ cao nhưng Nguyễn Thanh Tuấn không bao giờ ngã lòng. Ý thức cảnh giác cách mạng cao độ và bản lĩnh của người cán bộ tuyên huấn đã thôi thúc anh không bao giờ chùn bước.