TRUNG TƯỚNG NGUYỄN THỚI BƯNG
Dấu chân người mở lối Tháng Tư, nắng phương Nam trải vàng trên những cánh rừng cao su Tây Ninh.
Có người hỏi:
– Điều gì còn lại sau chiến tranh?
Một cựu chiến binh già chậm rãi trả lời:
– Là ký ức… và những con người đã dành cả cuộc đời để đất nước có được ngày hôm nay.
Trong ký ức của nhiều đồng đội, Trung tướng Nguyễn Thới Bưng – người vẫn được gọi thân mật là Út Thới – chính là một con người như thế.
---
Sinh ra trên mảnh đất Tây Ninh giàu truyền thống cách mạng, Nguyễn Thới Bưng sớm chứng kiến cảnh quê hương chìm trong khói lửa. Mùa Thu năm 1945, khi Cách mạng Tháng Tám vừa thành công, chàng thanh niên mới mười tám tuổi đã tình nguyện đứng vào hàng ngũ cách mạng, bắt đầu cuộc đời người lính.
Những ngày đầu ấy, vũ khí còn thiếu, quân trang còn đơn sơ.
Có người chỉ có một khẩu súng cũ.
Có người mang theo cây giáo, cây mác.
Nhưng tất cả đều mang trong tim một niềm tin mãnh liệt:
Đất nước nhất định phải được độc lập.
---
Chiến trường Nam Bộ chưa bao giờ dễ dàng.
Địch mạnh hơn về vũ khí.
Bom đạn cày nát ruộng đồng.
Những cánh rừng trở thành nơi che chở bộ đội, nhưng cũng là nơi thử thách ý chí con người.
Nguyễn Thới Bưng thường cùng đồng đội băng rừng trong đêm.
Có những chuyến đi kéo dài nhiều ngày.
Có những bữa cơm chỉ là vài nắm gạo rang.
Có những đêm mưa, cả đơn vị mắc võng giữa rừng, lấy tấm tăng che tạm rồi chờ trời sáng.
Khó khăn không làm người lính chùn bước.
Điều khiến họ day dứt nhất là những đồng đội mãi mãi nằm lại trên đường hành quân.
---
Một cựu chiến binh từng kể:
"Anh Út Thới ít nói, nhưng mỗi khi giao nhiệm vụ đều rất dứt khoát. Điều anh nhắc nhiều nhất là phải hoàn thành nhiệm vụ và cố gắng đưa anh em trở về."
Có lẽ vì vậy mà đồng đội luôn dành cho ông sự tin tưởng đặc biệt.
Đối với ông, người chỉ huy không chỉ biết điều quân.
Người chỉ huy còn phải biết lắng nghe.
Biết chia sẻ.
Biết đi trước khi gian nguy đến.
---
Năm tháng trôi qua.
Từ người chiến sĩ trẻ, Nguyễn Thới Bưng trưởng thành qua từng chiến dịch, từng thử thách và đảm nhận nhiều trọng trách trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Sau này, ông lần lượt giữ các cương vị Tư lệnh Quân khu 9, Tư lệnh Quân khu 7, Phó Tổng Tham mưu trưởng rồi Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.
Nhưng điều làm nhiều cán bộ trẻ nhớ nhất không phải quân hàm trên vai áo.
Đó là phong cách gần gũi.
Trong những lần xuống đơn vị, ông thường dành nhiều thời gian trò chuyện với chiến sĩ.
Ông hỏi:
"Các đồng chí ăn ở có tốt không?"
"Có điều gì còn khó khăn không?"
Những câu hỏi giản dị ấy khiến khoảng cách giữa vị tướng và người lính gần như không còn.
---
Có lần, một sĩ quan trẻ mạnh dạn hỏi:
– Thưa thủ trưởng, điều quan trọng nhất của người chỉ huy là gì?
Ông mỉm cười.
Không trả lời ngay.
Một lúc sau mới chậm rãi nói:
– Trí tuệ giúp người chỉ huy chiến thắng.
Nhưng nhân cách mới khiến người lính tin tưởng đi theo.
Cả căn phòng lặng đi.
Đó là bài học không có trong bất kỳ giáo trình nào.
---
Sau ngày đất nước thống nhất, khi chiến tranh đã lùi xa, Trung tướng Nguyễn Thới Bưng vẫn không chọn cuộc sống an nhàn.
Ông dành nhiều tâm huyết cho công tác giáo dục truyền thống cách mạng, tham gia nghiên cứu và biên soạn nhiều công trình lịch sử về Nam Bộ kháng chiến, miền Đông Nam Bộ và cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam. Với ông, lịch sử không chỉ để ghi nhớ mà còn để các thế hệ sau hiểu giá trị của hòa bình.
Ông từng chia sẻ trong một buổi gặp mặt cựu chiến binh:
"Những người đã hy sinh không thể kể câu chuyện của mình.
Chúng ta còn sống thì có trách nhiệm kể lại."
Chính vì thế, mỗi trang viết của ông đều thấm đẫm tình đồng đội.
Mỗi cuộc gặp với thanh niên đều là dịp để ông truyền đi ngọn lửa yêu nước.
---
Thời gian lặng lẽ trôi.
Mái tóc người lính năm xưa đã bạc.
Nhưng ánh mắt vẫn sáng khi nhắc về những năm tháng chiến đấu.
Ông không nói nhiều về bản thân.
Ông nói nhiều hơn về đồng đội.
Về những người mãi mãi tuổi hai mươi.
Về những bà mẹ Việt Nam anh hùng.
Về những cánh rừng đã che chở bộ đội.
Đó là cách ông tri ân quá khứ.
---
Sự cống hiến bền bỉ của Trung tướng Nguyễn Thới Bưng đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đã được đồng đội, các nhân chứng lịch sử và Quân đội ghi nhận. Hồ sơ truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân được xây dựng trên cơ sở rà soát tư liệu, gặp gỡ nhân chứng và tổng hợp những đóng góp nổi bật của ông trong kháng chiến.
Chiều muộn.
Gió từ cánh đồng quê Tây Ninh thổi về mang theo hương lúa mới.
Trên nền trời bình yên, lá cờ đỏ sao vàng tung bay trong nắng.
Có lẽ đó chính là hình ảnh đẹp nhất mà biết bao thế hệ người lính, trong đó có Trung tướng Nguyễn Thới Bưng, đã dành trọn tuổi thanh xuân để gìn giữ.
Bởi thời gian có thể làm phai màu những bức ảnh cũ.
Nhưng dấu chân của những người mở lối cho độc lập, tự do sẽ còn in đậm trong ký ức dân tộc.
Và ngọn lửa của một thời hoa lửa sẽ mãi được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác – như chính cuộc đời bình dị mà cao đẹp của Trung tướng Nguyễn Thới Bưng.



