TRUNG TƯỚNG NGUYỄN VĂN CỐC: HUYỀN THOẠI KHÔNG CHIẾN VÀ KỶ LỤC BẦU TRỜI
Lại Khánh Ly
Trung tướng Nguyễn Văn Cốc sinh năm 1942 tại huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Lớn lên trong bối cảnh đất nước chiến tranh, ông nuôi dưỡng ý chí bảo vệ bầu trời Tổ quốc và trúng tuyển nghĩa vụ quân sự vào năm 1961. Sau quá trình học tập dự khóa bay tại Hải Phong, ông được cử sang Liên Xô đào tạo phi công tiêm kích chuyên nghiệp. Cuối năm 1964, ông tốt nghiệp trở về nước và được biên chế vào Trung đoàn Không quân 921 (Đoàn Không quân Sao Đỏ) danh tiếng.
Bước vào giai đoạn khốc liệt của cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mỹ ở miền Bắc, ông nhanh chóng khẳng định tài năng thiên bẩm. Ngày 30 tháng 4 năm 1967, ông xuất kích trong biên đội tiêm kích MiG-21 và lập chiến công đầu tiên khi bắn hạ một chiếc máy bay F-105 Thunderchief của không quân Mỹ trên bầu trời Hòa Bình - Sơn La. Trận thắng này mở đầu cho một chuỗi chiến công vô tiền khoáng hậu của người phi công trẻ.
Chỉ trong hai năm 1967 và 1968, Nguyễn Văn Cốc đã trực tiếp bắn rơi 9 máy bay Mỹ, gồm nhiều loại tiêm kích hiện đại bậc nhất thời bấy giờ như F-4 Phantom II, F-105 Thunderchief cùng các máy bay trinh sát không người lái. Ngoài ra, ông còn mưu trí phối hợp, yểm trợ đồng đội bắn hạ thêm 9 chiếc máy bay khác. Với thành tích bắn hạ 9 máy bay địch khi mới 25 tuổi, ông trở thành phi công đạt hiệu suất chiến đấu cao nhất của Không quân nhân dân Việt Nam. Thành tích này giúp ông đạt chuẩn danh hiệu cao quý "Ace Pilot" – thuật ngữ thế giới dành riêng cho các phi công bắn rơi từ 5 máy bay đối phương trở lên. Ông vinh dự được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng thưởng 9 huy hiệu Bác Hồ và dành lời khen ngợi đặc biệt trước toàn quân chủng. Do những cống hiến đặc biệt xuất sắc, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 1969.
Sau thời gian trực tiếp chiến đấu, ông tiếp tục đóng góp trí tuệ cho quân đội trên các cương vị quản lý cấp cao. Ông từng đảm nhiệm chức vụ Sư đoàn trưởng Sư đoàn Không quân 371, Tư lệnh Quân chủng Không quân và Chánh Thanh tra Bộ Quốc phòng trước khi nghỉ hưu với quân hàm Trung tướng. Cho đến nay, Nguyễn Văn Cốc vẫn là một tượng đài bất diệt, một huyền thoại sống của nghệ thuật không chiến Việt Nam và thế giới.



