Trung tướng, PGS, TS Đặng Nam Điền – Người cán bộ tận tụy với sự nghiệp xây dựng Quân đội

Trong hành trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Quân đội nhân dân Việt Nam, có những người lính không chỉ để lại dấu ấn trên chiến trường mà còn tiếp tục cống hiến trong công tác giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học. Trung tướng, PGS, TS Đặng Nam Điền là một trong những cán bộ như vậy. Ông trưởng thành trong quân đội, từng tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975 và sau này đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng, trong đó có Chính ủy Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính ủy Học viện Hậu cần. Năm 2025, nhân kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, Trung tướng, PGS, TS Đặng Nam Điền cùng một số tướng lĩnh nguyên là cán bộ lãnh đạo Học viện Hậu cần được mời tham dự cuộc gặp mặt các tướng lĩnh, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và những người từng trực tiếp tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh. Sự hiện diện của ông tại cuộc gặp mặt ấy cũng là một sự ghi nhận đối với thế hệ cán bộ, chiến sĩ đã góp phần làm nên thắng lợi của mùa Xuân năm 1975.

Trong những năm cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, yêu cầu bảo đảm hậu cần cho chiến trường ngày càng trở nên cấp thiết. Để chuẩn bị cho những chiến dịch lớn, miền Bắc đã huy động sức người, sức của, mở rộng hệ thống đường Trường Sơn, tăng cường vận chuyển lực lượng, vũ khí, đạn dược, lương thực và các phương tiện cần thiết vào chiến trường. Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, công tác hậu cần giữ vai trò đặc biệt quan trọng, bảo đảm cho các lực lượng chiến đấu có đủ điều kiện tiến hành những chiến dịch liên tiếp với quy mô ngày càng lớn. Chính trong bối cảnh lịch sử ấy, Đặng Nam Điền đã có mặt trong đội ngũ những cán bộ, chiến sĩ tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh – chiến dịch quyết định dẫn tới sự sụp đổ của chính quyền Sài Gòn và thắng lợi hoàn toàn của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Những năm tháng chiến tranh đã trở thành một phần quan trọng trong quá trình trưởng thành của ông, đồng thời để lại những trải nghiệm thực tiễn quý báu về công tác quân sự và hậu cần trong chiến tranh.

Sau ngày đất nước thống nhất, Trung tướng Đặng Nam Điền tiếp tục gắn bó với Quân đội nhân dân Việt Nam trên nhiều cương vị công tác. Trong quá trình trưởng thành, ông đảm nhiệm công tác chính trị và tham gia vào lĩnh vực giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học trong quân đội. Đặc biệt, ông từng giữ cương vị Chính ủy Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây là nhiệm vụ đòi hỏi người cán bộ chính trị phải có bản lĩnh, trách nhiệm và ý thức tổ chức kỷ luật cao, bởi lực lượng có nhiệm vụ đặc biệt quan trọng là bảo đảm an toàn tuyệt đối cho Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, giữ gìn hình ảnh thiêng liêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và thực hiện nhiệm vụ chính trị được Đảng, Nhà nước và Quân đội giao phó.

Với nền tảng thực tiễn của người cán bộ quân đội cùng quá trình học tập, nghiên cứu, Đặng Nam Điền còn dành nhiều tâm sức cho công tác khoa học và giáo dục. Ông có học hàm Phó Giáo sư, học vị Tiến sĩ và tham gia nghiên cứu những vấn đề liên quan đến công tác đảng, công tác chính trị và xây dựng đội ngũ cán bộ hậu cần quân đội. Một trong những công trình nghiên cứu được ghi nhận là đề tài “Giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộ Hậu cần Quân đội trong tình hình mới”, được thực hiện ở cấp Bộ Quốc phòng năm 2017. Những nghiên cứu như vậy cho thấy mối quan tâm của ông đối với việc xây dựng đội ngũ cán bộ hậu cần có phẩm chất, năng lực và đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong điều kiện mới.

Năm 2014, Trung tướng Đặng Nam Điền được giao đảm nhiệm cương vị Chính ủy Học viện Hậu cần. Đây là cơ sở đào tạo cán bộ hậu cần quan trọng của Quân đội nhân dân Việt Nam, nơi đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ phục vụ công tác hậu cần, kỹ thuật và các lĩnh vực liên quan trong toàn quân. Theo lịch sử lãnh đạo của Học viện Hậu cần, ông giữ chức Chính ủy Học viện trong giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2016. Trên cương vị này, ông cùng tập thể Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ giáo dục – đào tạo, xây dựng Đảng, xây dựng đơn vị và nghiên cứu khoa học, góp phần duy trì và phát huy truyền thống của Học viện.

Điều đáng chú ý là khi nói về Trung tướng Đặng Nam Điền, không thể chỉ nhìn ông qua những chức vụ đã đảm nhiệm. Ở ông có sự tiếp nối giữa người cán bộ từng trải qua chiến tranh với người làm công tác giáo dục, đào tạo trong thời bình. Những kinh nghiệm của chiến trường trở thành vốn thực tiễn để ông tham gia nghiên cứu, giảng dạy và truyền đạt cho thế hệ cán bộ quân đội sau này. Đặc biệt, đối với ngành hậu cần, những bài học từ cuộc kháng chiến chống Mỹ cho thấy phía sau mỗi chiến thắng trên chiến trường luôn có sự đóng góp của cả một hệ thống bảo đảm hậu cần rộng lớn. Từ những tuyến đường vận tải, kho tàng, trạm giao liên đến lực lượng vận chuyển và bảo đảm đời sống bộ đội, tất cả đều góp phần tạo nên sức mạnh chiến đấu của quân đội. Trung tướng Đặng Nam Điền từng có nhiều bài viết nghiên cứu về công tác bảo đảm hậu cần trong Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, trong đó nhấn mạnh vai trò của sức mạnh toàn dân đối với công tác hậu cần chiến tranh.

Hai năm giữ cương vị Chính ủy Học viện Hậu cần là một chặng đường trong quá trình công tác lâu dài của Trung tướng Đặng Nam Điền. Sau năm 2016, ông bàn giao cương vị Chính ủy Học viện cho người kế nhiệm, nhưng vẫn tiếp tục có những hoạt động nghiên cứu, viết bài và tham gia các hoạt động giáo dục truyền thống. Năm 2025, khi Học viện Hậu cần có các cán bộ lãnh đạo, nguyên lãnh đạo từng tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh được mời dự cuộc gặp mặt nhân kỷ niệm 50 năm ngày đất nước thống nhất, Trung tướng Đặng Nam Điền là một trong những nhân chứng lịch sử của thế hệ ấy. Từ chiến trường năm xưa đến giảng đường quân đội, con đường công tác của ông phản ánh một chặng đường dài của người quân nhân: chiến đấu khi Tổ quốc còn chiến tranh, rồi tiếp tục cống hiến trong sự nghiệp xây dựng quân đội và đào tạo những thế hệ cán bộ kế tiếp.

Nhìn lại cuộc đời binh nghiệp của Trung tướng, PGS, TS Đặng Nam Điền, có thể thấy nổi bật là sự gắn bó lâu dài với Quân đội nhân dân Việt Nam trên cả ba phương diện: thực tiễn chiến đấu, công tác chính trị và giáo dục – nghiên cứu. Từ người từng tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử đến người đứng đầu công tác chính trị tại một cơ sở đào tạo cán bộ hậu cần của quân đội, ông đã đi qua những giai đoạn khác nhau của đất nước và quân đội. Câu chuyện về ông vì thế không chỉ là câu chuyện của một vị tướng, mà còn là câu chuyện về một thế hệ quân nhân đã đi từ chiến tranh đến hòa bình, mang theo những bài học của chiến trường để tiếp tục góp sức xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam trong thời kỳ mới.