Trung tướng Phạm Hồng Cư – Người chiến sĩ mang theo lời thề Độc lập suốt cuộc đời

Sinh ngày 11/2/1926 tại xã Đông Cương, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa, Trung tướng Phạm Hồng Cư tên thật là Lê Đỗ Nguyên. Ngay sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông tham gia Đội Tự vệ chiến đấu Cứu quốc thành Hoàng Diệu, lực lượng vũ trang được Thành ủy Hà Nội giao nhiệm vụ bảo vệ các cơ quan đầu não của cách mạng và giữ gìn an ninh cho Thủ đô.

Vinh dự lớn nhất trong tuổi trẻ của ông là được tham gia bảo vệ Lễ đài Độc lập tại Quảng trường Ba Đình trong ngày lịch sử 2/9/1945. Khi ấy, công tác bảo vệ được tổ chức nghiêm ngặt với ba vòng an ninh. Đội Tự vệ chiến đấu Cứu quốc thành Hoàng Diệu đảm nhiệm vòng ngoài cùng, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho buổi lễ khai sinh nước Việt Nam mới.

Nhiều năm sau, khi đã ngoài 90 tuổi, Trung tướng Phạm Hồng Cư vẫn xúc động nhớ lại khung cảnh ngày hôm ấy. Ông kể rằng Hà Nội như một ngày hội lớn, rực rỡ cờ hoa và biểu ngữ. Từ thanh niên, công nhân, nông dân, phụ nữ, thiếu nhi đến các cụ phụ lão, chức sắc tôn giáo đều có mặt, cùng chung niềm vui độc lập.

Giây phút đoàn xe của Chính phủ lâm thời tiến vào quảng trường, ông nhìn thấy một cụ già giản dị bước lên lễ đài. Chỉ đến khi nghe đồng đội nói nhỏ: “Ông cụ là Nguyễn Ái Quốc!”, người chiến sĩ trẻ mới nghẹn ngào nhận ra vị lãnh tụ mà mình từng nghe danh bấy lâu nay đã trở về lãnh đạo dân tộc.

Khi Chủ tịch Hồ Chí Minh cất tiếng đọc Tuyên ngôn Độc lập, cả quảng trường như lặng đi. Hàng chục vạn người chăm chú lắng nghe từng lời thiêng liêng khẳng định quyền tự do, độc lập của dân tộc Việt Nam. Và rồi, trong nghi thức tuyên thệ, sau mỗi lời thề vang lên từ lễ đài, biển người đồng thanh hô lớn: “Xin thề!”

Người thanh niên Phạm Hồng Cư năm ấy cũng giơ cao cánh tay, hòa cùng lời thề của dân tộc. Nước mắt ông và đồng đội đã rơi không phải vì đau thương mà bởi niềm hạnh phúc vô bờ của những người từ thân phận nô lệ nay trở thành công dân của một nước độc lập, tự do.

Mang theo lời thề thiêng liêng ấy, ông tiếp tục bước vào hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Từ người chiến sĩ tự vệ năm nào, ông trưởng thành qua nhiều cương vị, trở thành vị tướng lĩnh của Quân đội nhân dân Việt Nam, cống hiến trọn đời cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

Điều khiến nhiều thế hệ cảm phục ở Trung tướng Phạm Hồng Cư không chỉ là những chiến công hay chức vụ cao quý, mà còn là sự thủy chung với lý tưởng cách mạng. Trong ký ức của ông, ngày 2/9/1945 không chỉ là một sự kiện lịch sử mà còn là lời hứa của cả một thế hệ với dân tộc.

Ông từng nhắn nhủ:

"Từ ngày đó, chúng tôi mang theo lời thề độc lập trong trái tim đi vào hai cuộc kháng chiến cho đến ngày thống nhất đất nước. Thế hệ chúng tôi đã hoàn thành lời thề độc lập, thế hệ ngày nay phải giữ gìn, xây dựng đất nước..."